Παράλληλα, το νέο βιβλίο του Κωνσταντίνου Ανδριόπουλου δίνει μια ολοκληρωμένη εικόνα των κινδύνων και των προκλήσεων που κρύβει το οικονομικό περιβάλλον, παρουσιάζοντας τρόπους οργάνωσης και ελέγχου της λειτουργίας της επιχείρησης σε σχέση με τις προβλέψεις αλλά και τους τρόπους χάραξης στρατηγικού σχεδιασμού.
Τα «απτά οικονομικά» του βιβλίου στοχεύουν να εμπλουτίσουν τη σκέψη των διοικητικών στελεχών, χωρίς ωστόσο να εισέρχονται σε πολύ εξειδικευμένους τομείς.
Το βιβλίο του Κωνσταντίνου Ανδριόπουλου παρουσιάστηκε
στις 24 Ιανουαρίου στο βιβλιοπωλείο Ιανός από τις Εκδόσεις Παπαζήση.
Όπως μάλιστα τονίζει ο ίδιος ο συγγραφέας, «πράγματι, αναγκαία προϋπόθεση για σωστή Διοίκηση μιας επιχείρησης – ανεξαρτήτου μεγέθους – είναι η συνοπτική και περιεκτική οικονομική θεώρηση της οποιασδήποτε δράσης και συναλλαγής.
Δεν θα ήταν υπερβολικό να πούμε, ότι θεωρούμε την εκτεταμένη και υπέρμετρα εξειδικευμένη γνώση πολυτελή συνήθεια στις περιπτώσεις, που η επιτελική ομάδα της επιχείρησης διαθέτει ευρύτερη σκέψη. Θεμελιώδες στοιχείο διαμόρφωσης της γενικότερης αυτής ικανότητας είναι η κοινή λογική και η δυνατότητα επιλογής και άντλησης αυτών που χρειαζόμαστε από τους τεράστιους χώρους της εξειδικευμένης γνώσης.
Είναι γεγονός ότι το πεδίο στην Διοίκηση Επιχειρήσεων είναι πολύπλευρο, δύσβατο, και εξαντλητικό.
Πολλές φορές εμπλεκόμαστε στις αφετηρίες και στο τερματισμό πολλαπλών θεμάτων.
Στην απαιτούμενη για την Διοίκηση Επιχειρήσεων οικονομική θεώρηση, πρέπει να πρυτανεύει το μέτρο και η αποτελεσματικότητα για εφαρμογή εποικοδομητικών προτάσεων και σχεδιασμών. Ο εμπλουτισμός της σκέψης των επιχειρηματικών στελεχών και όσων βρίσκονται κοντά στα δρώμενα μιας επιχειρηματικής δραστηριότητας, με τα βασικά στοιχεία (elementary elements) των ουσιωδών θεμάτων της Διοίκησης και η κατανόηση των στοιχειωδών εννοιών της οικονομικής θεώρησης, αποτελούν αναγκαία επιδίωξη επιμόρφωσης.
Με αυτό τον τρόπο, χωρίς την περιπλάνηση σε συγγράμματα μεγάλου όγκου, μπορούν να παρακολουθηθούν άνετα τα τεκταινόμενα και να υπάρξουν θετικές προτάσεις και παρεμβάσεις στις εξελίξεις της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Το Διοικητικό επιτελείο (management committee), ομάδα στελεχών διαφορετικής κατεύθυνσης, πρέπει να είναι σε θέση να συζητεί χωρίς δυσκολία και με την ίδια γλώσσα όλα τα επιχειρηματικά θέματα, τα περισσότερα εκ των οποίων εμπλέκουν άμεσα ή έμμεσα την οικονομική διάσταση και θεώρηση, όπως:
•η πρόκριση επενδυτικών προτάσεων, η χρηματοδότηση και ο επιχειρηματικός κίνδυνος (Πρόκριση επενδύσεων – Appraisal of Investment)
•ο σχεδιασμός της επιχειρηματικής δραστηριότητας (planning) με την δυνατότητα της κατάρτισης των αναγκαίων για κάθε περίπτωση, πλάνων. (στρατηγικό, μεσοπρόθεσμο, ετήσιο, επενδύσεων, marketing)
•η σωστή ανάγνωση της δομής του οικονομικού κυττάρου που ζητά από τους υπεύθυνους φορείς να συνειδητοποιήσουν το τι έχουν να χειρισθούν, το μέγεθος του, την οργάνωσή του και το δυναμικό του (Περιουσιακή και Κεφαλαιακή Δομή – Assets and Financing Sources)
•η παρακολούθηση και ο έλεγχος της πορείας όλων των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, σε σχέση με αυτά που είχαν προβλεφθεί (Έλεγχος της πορείας- Management Control)
•η πλήρης κατανόηση του τι ζητά η επιχείρηση από τον καθένα για την μεγιστοποίηση των συνεισφορών (maximization of contributions)
Με αυτό τον τρόπο, κινούμαστε όλοι πιο ελεύθερα, προσπαθώντας να εμπεδώσουμε την λογική εξέλιξη των οικονομικών μεγεθών, για να αντιμετωπίσουμε τις επιθετικές προκλήσεις του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και να οδηγήσουμε την οικονομική μονάδα σε ανοδική και βιώσιμη πορεία.
Επιχειρηματικός κύκλος
Οι τρεις φάσεις της κοινωνίας της οικονομίας, της γένεσης, της ζωής και του θανάτου των οικονομικών μονάδων διαμορφώνουν τον επιχειρηματικό κύκλο και η αναζήτηση κάθε φορά από κάθε μονάδα του στίγματος ΄΄ του που βρισκόμαστε? ΄΄ στην πορεία αποτελεί σοβαρό προβληματισμό.
Παρότι το ξεκίνημα, ίσως να αυτοπροσδιορίζεται, η έκτασή του δεν φαίνεται να έχει σαφή όρια. Για πολλούς που επιχειρούν για πρώτη φορά μια επιχειρηματική δραστηριότητα η συνεχής αναβολή και επέκταση στον καθορισμό του χρόνου για το ξεκίνημα, γίνεται είτε από λόγους επιείκειας στην αρχική εκτίμησή τους είτε από λανθασμένες παραδοχές και απροσδόκητες εξελίξεις.
Για τους περισσότερους που ζουν την ομαλή εξέλιξη της επιχειρηματικής ζωής, ο προβληματισμός τους εντοπίζεται στο εάν οδηγούν την μονάδα σωστά με κινητοποίηση όλων των δυνάμεών της, εάν έχουν σωστή στρατηγική με εκμετάλλευση των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων και εάν κινούνται σε χώρους που έχουν μεν εξελιχθεί, αλλά τους κερδίζουν διότι έχουν καλλίτερη εκκίνηση στις διαφορετικές αφετηρίες της εξέλιξης, με άλλα λόγια οδηγούν την κούρσα από πλευράς ισχύος.
Τέλος για αυτούς που δύσκολα και πολύ αργά κατανόησαν την ανάγκη προσαρμογής, ο κίνδυνος του τέλους, του θανάτου, ελλόχευε εσωτερικά μέσα στην δομή τους και εκφραζόταν από το κατεστημένο τους που έθετε συνεχώς περιορισμούς. «εμείς αυτό έχουμε και αυτό θα κάνουμε» διότι ήταν το σλόγκαν και η αλυσίδα που ασφυκτικά πίεζε τις εξελίξιμες δυνάμεις. Υπήρχε η άρνηση να δουν τα επιτεύγματα των ανταγωνιστών τους.
Ο επιχειρηματικός κύκλος έχει διαφορετική διάμετρο και εύκολα ή δύσκολα διευρύνεται ή συρρικνώνεται. Στη επιτυχημένη μελλοντική μεγέθυνση τεράστιο ρόλο έχουν πέραν των άλλων η σοβαρότητα της οικονομικής θεώρησης και σκέψης για τον σχεδιασμό, την στόχευση και τις στρατηγικές. Το όραμα διευρύνει την διάμετρο του επιχειρηματικού κύκλου, αναμφισβήτητα διευκολύνει τον καθορισμό του στίγματος στην πορεία και καθορίζει τα στάδια δράσης (milestones).
Βασικό στοιχείο αφετηρίας του επιχειρηματικού κύκλου είναι η επιλογή, η αναζήτηση του χώρου που θα γεννηθεί μια νέα οικονομική μονάδα, με άλλα λόγια η επιλογή του καταλλήλου εδάφους που προσφέρεται για ένα ΄΄ συγκεκριμένο σπόρο ΄΄. Η επιτυχημένη επιλογή του χώρου αποτελεί το πλέον κρίσιμο στοιχείο για να φυτευτεί, να ευδοκιμήσει και να πολλαπλασιασθεί ο συγκεκριμένος σπόρος. Υπάρχουν αναρίθμητοι επιχειρηματικοί αγροί που πρέπει να εκτιμηθεί η καταλληλότητά τους για τον σπόρο που διαθέτουμε. Σε πολλές περιπτώσεις ο συγκεκριμένος σπόρος, που έχει τις δικές του εξειδικευμένες ιδιότητες ρίχνεται σε ακατάλληλα επιχειρηματικά εδάφη, με αποτέλεσμα ο θάνατος της νέας οικονομικής μονάδας να είναι άμεσος ή σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Όμως η εκτίμηση της απόφασής μας για το ξεκίνημα μιας επενδυτικής δραστηριότητας βασίζεται και σε αξιόπιστες και χρήσιμες μεθόδους και τεχνικές που λαμβάνουν υπόψη τον επιχειρηματικό κίνδυνο. Δεν μπορούμε, φυσικά να αγνοήσουμε το επιχειρηματικό ένστικτο που πολλές φορές αποδεικνύεται πραγματική πυξίδα προς την επιτυχία, αλλά αμφιβάλουμε ότι αυτό συγκρούεται και με την οικονομική θεώρηση που θα βασίζεται σε αξιόπιστες παραδοχές. Ίσως το πλεονέκτημα του ενστίκτου να είναι η άμεση επέμβαση ώστε να μην χαθεί η ευκαιρία καθόσον η μελέτη απαιτεί χρόνο, όμως δεν πιστεύουμε ότι σήμερα οι επενδυτές περιορίζονται αποκλειστικά στο ένστικτό τους.
Πέραν των ως άνω θα θέλαμε να δώσουμε περισσότερο ενδιαφέρον στο στοιχείο του επιχειρηματικού κινδύνου σε σχέση με την απόδοση μιας επένδυσης, που είναι μεν γνωστό σε όλους, αλλά όχι με επαρκή γνώση των διαστάσεων που μπορεί να έχει. Το ύψος του επιχειρηματικού κινδύνου μπορεί να ανατρέψει όλες τις θετικές παραδοχές μιας επένδυσης και να υψώσει τοίχο παρεμπόδισης, ώστε πλέον να απαιτείται υπέρμετρη δύναμη απόδοσης για την υπέρβαση. Ο κίνδυνος ακόμα μπορεί να εμπερικλείεται στις παραδοχές αυτές καθαυτές. Κάθε παραδοχή έχει το δικό της βαθμό αβεβαιότητας και το σύνολον των παραδοχών συνθέτει μια συνολική αβεβαιότητα που αυξάνει σημαντικά τον επιχειρηματικό κίνδυνο. Λογικό είναι, συνεπώς, ο επιχειρηματικός κίνδυνος μιας επένδυσης να εμπερικλείεται στον βαθμό αποδοτικότητας που απαιτείται από τον επενδυτή και να εκφράζεται ως κόστος κεφαλαίου. Το πρακτικό συμπέρασμα είναι ότι όπου υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος να μην πραγματοποιηθούν οι παραδοχές, τόσο μεγαλύτερο % απόδοσης θα πρέπει να εξασφαλίζεται και το αντίθετο.
Επιχειρηματικός προγραμματισμός
Δυστυχώς σε πολλές Ελληνικές Επιχειρήσεις ο προϋπολογισμός της επιχειρηματικής δραστηριότητας είναι πρόχειρος για να μην ισχυρισθούμε ότι είναι άγνωστος. Θεωρείται κατά κάποιο τρόπο πολυτέλεια και η βούληση του Ελληνικού Management να καθιερώσει την αναγκαιότητά του, μάλλον αποδεικνύεται αρνητική. Το μοναδικό γνωστό και καλούμενο budget, δηλαδή ο ετήσιος προϋπολογισμός (operating plan) προετοιμάζεται ανορθόδοξα και με ελλείψεις, δεν είναι προσεγγίσιμος στους συντελεστές δράσης και είναι σχεδόν ανενεργός λόγω αδυναμίας παρακολούθησής του.
Περιοριζόμενοι εδώ, σε αυτή την περιληπτική παρένθεση, μόνον στο ετήσιο πλάνο (ενώ η ευρύτητα του planning, στρατηγικού, μεσοπρόθεσμου, επενδύσεων και marketing καλύπτεται στο βιβλίο ΄΄ Οικονομικά για ….μη Οικονομικούς ΄΄) τονίζουμε την συμβολή όλων των επί μέρους μονάδων στην προετοιμασία του και την παρουσίασή του. Η έγκρισή του ανάβει το πράσινο φως για την υλοποίηση με την κατανομή ευθυνών και την υπογραφή σχετικών εγγράφων συμφωνιών (performance contracts) από τους υπευθύνους των λειτουργικών μονάδων, οι οποίοι και λογοδοτούν για τα αποτελέσματα( responsible and accountable)
Εν τούτοις ο σεβασμός προς το περιεχόμενο του ετησίου πλάνου δεν είναι δεδομένος , καθόσον όχι λίγες φορές κατά την διάρκεια του έτους οι περισσότεροι, με άγνοια της χρησιμότητας που έχει το ετήσιο πλάνο, επιχειρούν ανασκευές και τροποποιήσεις. Με αυτή την λανθασμένη θεώρηση των αλλαγών, ουσιαστικά δεν υπάρχει budget και επιδιώκεται το παράδοξο, του να φέρνουμε το ετήσιο πλάνο να ταιριάζει με την πραγματικότητα και όχι να μετράμε το πόσο η πραγματικότητα απέχει από τις αρχικές εκτιμήσεις του ετήσιου πλάνου.
Δεν αμφισβητούμε την ανάγκη της ύπαρξης ενός υπευθύνου για τον προϋπολογισμό, ενός planning manager, που θα έχει την ισχύ να συντονίζει τα πολλά και τους πολλούς και να απαιτεί την τήρηση των αυτονόητων. Εφόσον όμως τα οικονομικά λογιστικά τμήματα διαθέτουν ευρύτητα γνώσης – πέραν των μονολιθικών λογιστικών προτύπων – θα μπορούσαν να καλύψουν έστω και τα στοιχειώδη του προϋπολογισμού. Πιστεύουμε, σήμερα που το περιβάλλον γίνεται όλο και πιο εχθρικό ανταγωνιστικά, ότι ο προϋπολογισμός της επιχειρηματικής δραστηριότητας καθίσταται όλο και πλέον αναγκαίος για όλες τις επιχειρήσεις, ανεξαρτήτου μεγέθους και αυτό μπορεί να γίνει καθόσον και η προετοιμασία του προϋπολογισμού και η παρακολούθησή του απαιτούν μάλλον επαυξημένη γνώση και περισσότερο συντονισμό παρά πρόσθετη επάνδρωση με αύξηση κόστους. Επειδή τα μηνύματα για μια επιχείρηση συνήθως δεν είναι ευχάριστα, οι τιμές μειώνονται, τα περιθώρια μικραίνουν, τα κόστη αυξάνονται, η ρευστότητα περιορίζεται, οι αγορές γίνονται όλο και ανταγωνιστικές η επιχειρηματική μονάδα χρειάζεται όλο και περισσότερο το δικό της σχεδιασμό για το μέλλον, τις στρατηγικές της, το κτίσιμο του δικού της planning.
Σε αυτούς που δεν πιστεύουν στην αξία των προϋπολογισμών θα μπορούσαμε να πούμε αυτό που έχει πει ένας παίκτης του μπέιζπολ , ο Berra Yogi
΄΄ Αν βρεθείς σε σταυροδρόμι, ακολούθησέ το.»
