Οι εγγενείς αντιφάσεις του προγράμματος, η αδράνεια στην έκδοση έστω μίας διευκρινιστικής ανακοίνωσης για την προκήρυξη, το έντονο ενδιαφέρον των αγροτών και ο ζήλος ορισμένων γεωπόνων-μελετητών να προλάβουν τα χειρότερα, οδήγησε στη νέα παράταση του προγράμματος μέχρι τις 30 Μαρτίου. Μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές περιμέναμε να διευκρινίσει το υπουργείο τρία θέματα, τα οποία ανέδειξε με ισάριθμες επιστολές του ο Σύλλογος Γεωπόνων Λακωνίας και τα οποία ήταν αμφιλεγόμενα:
- Η έκταση των υποψήφιων αγροτεμαχίων θα υπολογίζεται με βάση την Αίτηση Ενιαίας Ενίσχυσης του 2011 ή με βάση το Ε9;
- Όποιος παραγωγός παράγει έως την ημερομηνία υποβολής της αίτησης, χωρίς διακοπή, βιολογικά προϊόντα, λαμβάνει 30 μόρια. Δεδομένου ότι μετά την ψηφιοποίηση τα αγροτεμάχια έχουν σπάσει σε διαφορετικούς κωδικούς, υπάρχει ο κίνδυνος από τη μη αντιστοίχηση κάποιου εξ αυτών να θεωρηθεί ως νέο και ο βιοκαλλιεργητής να χάσει τα 30 (καθοριστικά ίσως) μόρια.
- Η βιολογική συγκαλλιέργεια π.χ. ελιάς με συκιά ή εσπεριδοειδή είναι άδικο για ορισμένες περιοχές με μικρό κλήρο να μην επιτρέπεται και να αποκλείει ολόκληρο το αγρόκτημα από την ενίσχυση.
Ιδιαίτερα το θέμα με τον υπολογισμό της έκτασης που θα ενταχθεί στο πρόγραμμα αφορά όλους τους υποψηφίους και έχει προβληματίσει σε τέτοιο βαθμό τους μελετητές, που έχουν κυριολεκτικά δεμένα τα χέρια, χωρίς να μπορούν να στείλουν ολοκληρωμένες αιτήσεις.
Όπως αναφέρει στην επιστολή του προς το υπουργείο, ο Σύλλογος κγεωπόνων Λακωνίας, «οι τίτλοι ιδιοκτησίας και το φορολογικό έντυπο Ε9 πιστοποιούν την νόμιμη κατοχή των αγροτεμαχίων και όχι απαραίτητα την έκταση αυτών των αγροτεμαχίων.
Με τον τρόπο που καλείτε τις διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας να διασταυρώσουν την έκταση λαμβάνοντας υπόψη την έκταση των τίτλων, στην πραγματικότητα ακυρώνετε ένα τεράστιο έργο, αυτό της ψηφιοποίησης των αγροτεμαχίων που αποτυπώνεται στην Αίτηση Ενιαίας Ενίσχυσης (ΑΕΕ). Η ΑΕΕ αποτελεί την βάση όλων των πληρωμών για τον ΟΠΕΚΕΠΕ ενώ έχει πληρωθεί πολλαπλά από τον παραγωγό. Δεν είναι δυνατό λοιπόν, να μην λαμβάνεται υπόψη αυτή η έκταση που στην πραγματικότητα είναι μετρημένη και ψηφιοποιημένη, μόνη αυτή, και εκφράζει την πραγματικότητα».
Επίσης, το άλλο βασικό πρόβλημα που ανακύπτει είναι αυτό «της περίπτωσης που στους τίτλους ιδιοκτησίας και Ε9 η έκταση ενός αγροτεμαχίου είναι μικρότερη από την ψηφιοποιημένη στην ΑΕΕ. Μπορεί ποτέ να θεωρηθεί ότι αιτείται έκταση μεγαλύτερη από αυτή που νόμιμα κατέχει όταν στον τίτλο ή το Ε9 δεν έχει γίνει μέτρηση έκτασης; Μια τέτοια θεώρηση θα ήταν παράλογη», υποστηρίζει ο Γεωπονικός Σύλλογος.
Κινδυνεύουν με ποινές, χωρίς όμως να φταίνε
Αν ο υπολογισμός της έκτασης κατά τον προενταξιακό έλεγχο και τη συμβασιοποίηση γίνει με οποιοδήποτε άλλο τρόπο (Ε9 κ.λπ.) πλην της Αίτησης Ενιαίας Ενίσχυσης, προειδοποιούν οι γεωπόνοι-μελετητές, κατά την πρώτη πληρωμή που υποχρεωτικά θα γίνει από τον ΟΠΕΚΕΠΕ με διασταύρωση από την Αίτηση Ενιαίας Ενίσχυσης (ΑΕΕ) και τον τρέχοντα διασταυρωτικό έλεγχο, θα προκύψουν, φυσικά, διαφορές στην έκταση που θα επιφέρουν ποινές, χωρίς να έχει μεσολαβήσει καμία μεταβολή ούτε στους τίτλους ιδιοκτησίας ούτε στην ΑΕΕ. Και τούτο θα συμβεί για τον απλό λόγο πως άλλο θα είναι το υπόβαθρο κατά την προενταξιακή διαδικασία (Ε9 κλπ) και άλλο το υπόβαθρο του ελέγχου της πληρωμής (ΑΕΕ).
«Έτσι, ο παραγωγός θα δεχθεί ποινές χωρίς να έχει κάνει ουδεμία μεταβολή», τονίζει στην Agrenda ο πρόεδρος του Συλλόγου Γεωπόνων Λακωνίας, Σταύρος Αραχωβίτης.
Πολυτεμαχισμός
Διαφορετικό πρόβλημα που ανακύπτει έχει να κάνει με τον τεμαχισμό στην καταχώρηση των αγροτεμαχίων στην ΑΕΕ και συνεπώς στην αίτηση: Έστω ένα αγροτεμάχιο έκτασης 1,0 εκτ στο Ε9 το οποίο δηλώνεται στην ΑΕΕ ως 0,7 εκτ + 0,21 εκτ + 0,09 εκτ. Από αυτό το αγροτεμάχιο:
α. Θα απορριφθούν τα 0,09 εκτ καθώς είναι κάτω από 0,1 εκτ;
β. Θα απορριφθεί ολόκληρο καθώς δεν αιτείται ολόκληρο;
γ. Θα θεωρήσετε το αγροτεμάχιο ως ένα και θα το αντιστοιχήσετε με ένα του Ε9;
δ. Θα θεωρήσετε το αγροτεμάχιο ως 3 και θα αναζητάτε 3 στο Ε9 ή θα δεχθείτε ολόκληρο το αγροτεμάχιο;»
Εμπόδια από τις Ενώσεις
Διάφορα τεχνάσματα για να εμποδίσουν τους παραγωγούς βιολογικών προϊόντων να καταθέτουν αιτήσεις μέσω εξωτερικών γεωπόνων, χρησιμοποιούν ορισμένες Ενώσεις Αγροτικών Συνεταιρισμών, σύμφωνα με καταγγελίες του γενικού γραμματέα της ΕΓΜΕΣΕ (Ένωση Γεωπόνων Μελετητών Ελλάδος-Συμβούλων Επιχειρήσεων), Ανδρέα Κασαράκη. Ο ίδιος εξηγεί ότι «σύμφωνα με την ΚΥΑ οι υποψήφιοι βιοκαλλιεργητές πρέπει να πάρουν προεκτυπωμένη αίτηση από τις κατά τόπους ΕΑΣ ή από τις διευθύνσεις Αγροτικής Ανάπτυξης και οι ΕΑΣ είναι υποχρεωμένες να την δώσουν χωρίς αντίρρηση.
Αντί αυτού, με διάφορες δικαιολογίες αποφεύγουν να εξυπηρετήσουν, ως έχουν υποχρέωση, τους παραγωγούς προφασίζοντας διάφορες ανύπαρκτες δικαιολογίες. Την μία είναι κλειστό το σύστημα, την άλλη λείπει ο υπάλληλος, ο υπολογιστής χάλασε κ.ο.κ. Βέβαια, αν ο παραγωγός αναθέσει σ’ αυτούς την εκπόνηση της μελέτης, φυσικά έναντι αμοιβής, όλα τα εμπόδια εξαφανίζονται».
Oι παρερμηνείες της προκήρυξης που αδικούν υποψηφίους
Αποφασισμένοι ακόμα και να κινηθούν νομικά κατά της προκήρυξης είναι ορισμένοι παλαιοί βιοκαλλιεργητές, που φαίνεται ότι χάνουν 30 μόρια από την αξιολόγηση εφόσον ισχύσουν τα κριτήρια επιλογής των υποψηφίων ως έχουν. Σύμφωνα με τον Σύλλογο Γεωπόνων Λακωνίας, το δικαιολογητικό που χρειάζεται είναι η «βεβαίωση του Οργανισμού Ελέγχου και Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων όπου θα αναφέρονται αναλυτικά οι καλλιέργειες και ο χρόνος έναρξης της βιολογικής καλλιέργειας ανά αγροτεμάχιο, όταν η πιστοποίηση των αγροτεμαχίων βρίσκεται σε ισχύ και χωρίς διακοπή (εξαιρούνται τα αγροτεμάχια με καλλιέργειες σε μεταβατικό στάδιο)».
Η ερμηνεία της παραγράφου, όπως αναφέρουν οι γεωπόνοι, είναι απλή: «Όποιος παραγωγός παράγει έως την ημερομηνία της αίτησης, χωρίς διακοπή, βιολογικά προϊόντα, λαμβάνει τα 30 μόρια. Υπάρχουν όμως ορισμένες άστοχες προφορικές ερμηνείες που θέλουν έναν παραγωγό που πληροί αυτή την προϋπόθεση αλλά έχει εντάξει στην Βιολογική Γεωργία έστω και ένα νέο αγροτεμάχιο, που βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο, να μην λαμβάνει τα 30 μόρια!»
Συνεχίζοντας την επιχειρηματολογία του, ο Σύλλογος αναφέρει ότι «η ερμηνεία αυτή είναι προφανώς άστοχη και αντιβαίνει στην Κ.Υ.Α. για τον λόγο πως ο παραγωγός παράγει βιολογικά προϊόντα. Πουθενά δεν αναφέρεται στην Κ.Υ.Α. ότι θα πρέπει να παράγει Βιολογικά Προϊόντα από όλη την καλλιεργούμενη από αυτόν, έκταση αλλά απλά να παράγει Βιολογικά Προϊόντα. Δεδομένου ότι μετά την ψηφιοποίηση τα αγροτεμάχια έχουν σπάσει σε διαφορετικούς κωδικούς, υπάρχει ο κίνδυνος από την μη αντιστοίχηση κάποιου εξ αυτών, να θεωρηθεί ως νέο και ο βιοκαλλιεργητής να χάσει τα 30 (καθοριστικά ίσως) μόρια».