Ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για την καλλιέργεια 300.000 στρεμμάτων με αγριαγκινάρα, με στόχο την παραγωγή θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας ίσης μ' αυτή που παράγεται από 300.000 τόνους ισοδύναμου πετρελαίου ετησίως υλοποιεί στη Ρουμανία το Εργαστήριο Γεωργίας του πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Το πρόγραμμα αυτό, που υλοποιείται σε περιοχές της ανατολικής Ρουμανίας είναι το πρώτο από τα μεγάλα έργα που εκπονεί το εργαστήριο σήμερα, σε γειτονικές χώρες.

Σύμφωνα με διευθυντή του εργαστηρίου και καθηγητή γεωργίας του Πανεπιστήμιου Θεσσαλίας κ. Ν. Δαναλάτο, το Εργαστήριο Γεωργίας είναι ο πρώτος δημόσιος χώρος της Ελλάδας που θερμαίνεται με ελληνικό «πετρέλαιο», αφού, όπως είναι γνωστό, παρήγαγε και μεταποίησε σε βιομηχανική βάση το πρώτο ελληνικό στερεό καύσιμο σε μορφή πελέτας και σήμερα το χρησιμοποιεί για τη θέρμανσή του, με πρώτη ύλη την αγριαγκινάρα.

Στη χώρα μας τα πειράματα γύρω από την ανάπτυξη των ενεργειακών φυτών ξεκίνησαν το 1993. Μάλιστα, τα αποτελέσματα των ερευνών με διάφορα ενεργειακά φυτά για την παραγωγή στερεού καυσίμου (όπως αγριαγκινάρα, μίσχανθος, σόργο, κενάφ κτλ), ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακά για την ελληνική γεωργία και γενικότερα για την ελληνική οικονομία.

Όπως υποστηρίζει ο κ. Δαναλάτος η εγκατάσταση της καλλιέργειας της αγριαγκινάρας θα συμβάλλει στη μείωση της χρήσης των ορυκτών καυσίμων και την κάλυψη των συνεχώς αυξανόμενων ενεργειακών αναγκών από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι οποίες είναι ασφαλείς και συμβατές με το περιβάλλον. Επιπρόσθετα, επιτυγχάνεται ο περιορισμός του φαινόμενου του θερμοκηπίου και των όξινων βροχών, στο πλαίσιο των αποφάσεων των συνόδων του Ρίο Ντι Τζανέιρο και του Κιότο, και αυτό γιατί η αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων με βιομάζα είναι ουδέτερη σε εκπομπές CO2, καθώς η ποσότητα που ελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα μετά την καύση της αφομοιώνεται από το φυτό κατά την φωτοσύνθεση, ενώ από την άλλη πλευρά με την καύση βιομάζας σχεδόν μηδενίζεται η απελευθέρωση θείου (S) στην ατμόσφαιρα".

Κατά τη διαδικασία μετατροπής της βιομάζας σε «πράσινη» ενέργεια, όλα τα στοιχεία εκτός του αζώτου, επιστρέφουν ως στάχτη στο έδαφος. Έτσι, δημιουργείται ο σχεδόν κλειστός κύκλος παραγωγής ενέργειας από βιομάζα.

Η παγκόσμια έρευνα, που βρίσκεται σε εξέλιξη, έχει μέχρι σήμερα δείξει ότι το περιβάλλον δεν επιβαρύνεται από τις εκπομπές αερίων κατά την παραγωγή ενέργειας από τα βιοκαύσιμα, αλλά και κατά την παραγωγή της βιομάζας.

Οι περιβαλλοντικές εκροές των υπό μελέτη συστημάτων καλλιεργειών με αγριαγκινάρα, προσθέτει ο κ. Δαναλάτος, για παραγωγή βιοενέργειας είναι χαμηλότερες απ' αυτές των παραδοσιακών καλλιεργειών (μείωση νιτρορύπανσης, μείωση φυτοφαρμάκων, διαχείριση νερού, διάβρωση- ερημοποίηση, αύξηση εδαφικής γονιμότητας).

Το φυτό

Η αγριαγκινάρα είναι ένα πολυετές φυτό, μεσογειακής προέλευσης, καλά προσαρμοσμένο στις ξηροθερμικές συνθήκες της Νότιας Ευρώπης. Η ανάπτυξή της αρχίζει με τις πρώτες βροχές του φθινοπώρου και συνεχίζεται εκμεταλλευόμενη τις βροχές του χειμώνα και της άνοιξης, μέχρι τις αρχές του θέρους, όταν η υγρασία του εδάφους μειώνεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Τότε, το εναέριο τμήμα του φυτού αποξηραίνεται και μπορεί να συγκομισθεί ξηρό την περίοδο Ιουλίου - Σεπτεμβρίου.

Με τις πρώτες βροχές του Οκτωβρίου παρατηρείται και πάλι ταχεία ανάπτυξη του φυτού που μέσα σε λίγες ημέρες θα έχει και πάλι καλύψει πλήρως το έδαφος, κοκ.

Μάλιστα, στα πλεονεκτήματα που έχει η καλλιέργεια περιλαμβάνεται το γεγονός ότι η αγριαγκινάρα αποτελεί η ίδια ένα ισχυρό ζιζάνιο (εισβολέας) που δεν επιτρέπει την ανάπτυξη άλλων ζιζανίων. Επιπλέον όπως προκύπτει από πολυετή πειράματα η καλλιέργεια της μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τη χρήση φυτοφαρμάκων καθώς μέχρι τώρα δεν έχουν εμφανιστεί ασθένειες και εχθροί του φυτού.

Επίσης, η αγριαγκινάρα λόγω του πλούσιου ριζικού της συστήματος που εκμεταλλεύεται άριστα τους εδαφικούς πόρους, χρειάζεται πολύ λιγότερο άζωτο. Επιπλέον, εκμεταλλεύεται άριστα τις χειμερινές βροχές και δίνει υψηλές αποδόσεις χωρίς άρδευση.

Συγκεκριμένα, η απόδοση σε ξηρή ουσία κυμαίνεται από 1200-1600 κιλά σε μη αρδευόμενα χωράφια, ενώ με 2-3 αρδεύσεις από τα μέσα Απριλίου μέχρι το τέλος Μαΐου (στην περίοδο αυτή η διαθεσιμότητα νερού είναι υψηλή στις περισσότερες περιοχές) οι αποδόσεις κυμαίνονται από 2500 έως πάνω από 3000 κιλά ξηρής ουσίας ανά στρέμμα.

Να σημειωθεί τέλος ότι συγκριτικά με άλλες καλλιέργειες, η καλλιέργεια της αγριαγκινάρας έχει πολύ μικρό κόστος.