Να κοπεί ο ομφάλιος λώρος του αγρότη με το κράτος

Τον διαχωρισμό συνεταιρισμού και κράτους, κατά το δίπολο εκκλησίας-κράτους προτείνει ο βουλευτής Ημαθίας, Θανάσης Γικόνογλου. Ούτε οι πολιτικές στην κατεύθυνση του "κάθε δήμος Καλλικράτη και συνεταιρισμός", ούτε συμβουλές τύπου "βάλε ρόδια, βγάλε τα κυδώνια, κ.ο.κ." από γραφειοκράτες γεωπόνους του υπουργείου είναι η λύση, ούτε φυσικά η προώθηση από υπουργούς συμφωνιών με ξένες χώρες, που καταλήγουν σε αποτυχία. Ο κ. Γικόνογλου, μιλώντας στην Agrenda, συνδέει άμεσα την επίλυση των προβλημάτων της ελληνικής γεωργίας με την καταλυτική παράμετρο της αγοράς και υποστηρίζει ότι αυτή θα υποδείξει τον πιο ανταγωνιστικό τρόπο ανασυγκρότησης του συνεταιριστικού κινήματος και της αναδιάρθρωσης των καλλιεργειών της χώρας μας.

Tο πρόβλημα της ελληνικής γεωργίας είναι διαχειριστικό ή πολιτικό;

Όπως βάζετε το ερώτημα είναι σαν να αναιρεί το ένα το άλλο. Το βέβαιο είναι ότι αν δει κανείς απλά διαχειριστικά τα αγροτικά θέματα έχει αποτύχει.

Δεν είναι λοιπόν απλά και μόνο θέμα καλής ή κακής διαχείρισης της υφιστάμενης κατάστασης, αλλά ευρύτερα πολιτικό και ως τέτοιο απαιτείται να ληφθούν ρηξικέλευθες αποφάσεις για να θεμελιώσουμε νέες βάσεις πάνω στις οποίες θα πατήσει ένα νέο πλαίσιο ανάπτυξης του Αγροτοδιατροφικού τομέα.

Ποιοι είναι κατά τη γνώμη σας οι 5 άξονες στους οποίους οφείλει να κινηθεί κατά προτεραιότητα η ανασυγκρότηση του αγροτικού χώρου;

Πρώτα και κύρια, οφείλουμε να βάλουμε τέλος στις στρεβλώσεις αλλάζοντας τον χάρτη στον αγροτοσυνεταιριστικό χώρο.  Οι αγρότες πρέπει επιτέλους να μπουν στον κόσμο της επιχειρηματικότητας.

Σήμερα, δυστυχώς, το σύστημα παραγωγής και εμπορίας έχει αποδιοργανωθεί με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ακολουθήσει τις σύγχρονες ανάγκες που διαμόρφωσε η διεθνής πραγματικότητα. Έτσι, έχουμε αντιπαραγωγικό και ζημιογόνο συνεταιριστικό κίνημα, με μικρή συμμετοχή στην παραγωγή και διακίνηση των αγροτικών προϊόντων και φυσικά υπερχρεωμένο, γεγονός που το καθιστά ακόμα πιο ανίσχυρο.

Συνεπώς, από τις πρώτες προτεραιότητες της κυβέρνησης πρέπει να είναι η αναδόμηση όλου του συστήματος, που είναι και η βάση της αγροτικής οικονομίας.  

 Από εκεί και πέρα, οι άξονες είναι γνωστοί.

-Ποιότητα παραγωγής και συσκευασίας.

-Μείωση κόστους - ανταγωνιστικότητα

-Γνώση της Αγοράς - Έρευνα & Προώθηση με σύγχρονες μεθόδους.

-Νέα προϊόντα - Νέες Τεχνολογίες

-Στήριξη Προϊόντων Ονομασίας Προέλευσης και αύξηση τους.

 Και όλα αυτά είναι θέματα που πρέπει να απασχολήσουν τους ίδιους τους αγρότες μέσα από τους συνεταιρισμούς τους. Καμιά υπηρεσία και κανείς γραφειοκράτης δεν θα τους πει πώς θα έχουν ποιότητα, ή πώς θα πουλήσουν την παραγωγή τους. Αυτή η γνώση υπάρχει στην αγορά και εκεί πρέπει να την αναζητήσουν. Η κυβέρνηση θα δείξει το δρόμο και θα δώσει τα κίνητρα μέσα από τις νέες δομές που θα θεσμοθετήσει.

Ποια είναι η αίσθηση που σας αφήνουν οι τελευταίες αγροτικές κινητοποιήσεις;

Η αναγκαιότητα αναδιοργάνωσης όλου του αγροτικού χώρου, είτε είναι ο συνδικαλιστικός, είτε είναι ο συνεταιριστικός, προκύπτει και από το φαινόμενο της εμφάνισης των μπλόκων. Μέσα από τα μπλόκα οι αγρότες προσπαθούν να καλύψουν τις ελλείψεις του συστήματος. Εάν το σύστημα αναδιοργανωθεί, τα μπλόκα θα αποτελέσουν παρελθόν.

Σε ό,τι αφορά δε στις πρόσφατες κινητοποιήσεις, εισέπραξα την ίδια αίσθηση που αποκόμισε η πλειοψηφία της κοινωνίας. Απέπνεαν άρωμα μιας εποχής που πέρασε και που πρέπει να αφήσουμε πίσω το ταχύτερο δυνατόν. Δεν ψέγω τους αγρότες, αλλά από ένα σημείο και μετά οι κινητοποιήσεις αυτές είχαν έντονο το στοιχείο της υπερβολής και του λαϊκισμού. Σε μια περίοδο που καταρρέει το σύμπαν, μια νέα κυβέρνηση που κλήθηκε να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά δεν θα μπορούσε να διαπραγματευτεί υπό την πίεση των μπλόκων τις όποιες υποσχέσεις έδωσε η προηγούμενη κυβέρνηση, ενώ γνώριζε ότι έχουμε χρεοκοπήσει.

Προέρχεστε και εκπροσωπείτε στο Κοινοβούλιο έναν κατ’ εξοχή αγροτικό νομό. Πιστεύετε ότι η γεωγραφική προσέγγιση των αγροτικών θεμάτων οδηγεί στις σωστές λύσεις;

Όχι δεν πιστεύω στη γεωγραφική προσέγγιση, όπως αυτή μέχρι σήμερα αποτυπώνεται στις διαθέσεις διάφορων αγροτοσυνδικαλιστών που τις περισσότερες φορές λαϊκίζουν προβάλλοντας εκβιαστικά διλήμματα σε βουλευτές και υπουργούς. Αυτά πρέπει να τα αφήσουμε πίσω μας. Μιας και μου δίνετε όμως την ευκαιρία, πιστεύω ότι ένα κεφάλαιο που είναι η αγροτική γεωγραφία δεν του έχουμε δώσει όση έμφαση θα έπρεπε στη χώρα μας. Και, νομίζω ότι η χωροταξία των καλλιεργειών μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του κόστους παραγωγής, στον σωστό σχεδιασμό έργων υποδομής (έγγειες βελτιώσεις κτλ), στην οικονομία των φυσικών πόρων και την εκμετάλλευση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και φυσικά στη σωστή χωροταξία των επιχειρήσεων εμπορίας και μεταποίησης αγροτικών προϊόντων.

Ούτε επίσης με βρίσκει σύμφωνο η ιδέα να οργανωθούν οι Συνεταιρισμοί στη βάση των νέων Δήμων που θα προκύψουν από το Σχέδιο "Καλλικράτης". Οι συνεταιρισμοί είναι επιχειρήσεις και πρέπει να είναι άλλα τα κριτήρια συγκρότησης τους.

Το ροδάκινο (επιτραπέζιο και βιομηχανικό) για την περιοχή σας είναι εφαλτήριο ανάπτυξης ή εστία προβλημάτων; Σε ποια άλλα προϊόντα θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα;

Το ροδάκινο είναι μια παραγωγή ιδιαίτερα δυναμική και με δεσπόζουσα θέση στην τοπική αγροτική οικονομία. Οι παραγωγοί της Ημαθίας κατέχουν σε απόλυτο βαθμό τα μυστικά της καλλιέργειας και είναι μεγάλο λάθος να το βλέπουμε ως εστία προβλημάτων.

Βεβαίως, θα χρειαστεί σε ένα βαθμό να γίνει στροφή και σε νέες καλλιέργειες. Το ποιες θα είναι αυτές οι καλλιέργειες δεν θα το ανακαλύψουν ούτε θα το υποδείξουν οι πολιτικοί αλλά οι ειδικοί που πρέπει να στελεχώσουν τις νέες αγροτοσυνεταιριστικές οργανώσεις. Είναι ένας τομέας στον οποίο λειτουργήσαμε, επιτρέψτε μου την έκφραση, με τσαπατσουλιά και στο μέλλον αν θέλουμε να μιλάμε για πραγματική ανάταση της αγροτικής οικονομίας θα πρέπει να δοθεί μεγάλο βάρος. Διαφωνώ με όσους υποστηρίζουν ότι οι νέες καλλιέργειες είναι δουλειά και ευθύνη του κράτους. Όσα ξέρει ο νοικοκύρης δεν τα ξέρει ο κόσμος όλος και στην περίπτωση αυτή ο νοικοκύρης πρέπει να είναι ο αγρότης και όχι ένας γραφειοκράτης που θα του λέει, "βάλε ρόδια, βγάλε τα κυδώνια, κ.ο.κ.". 

Πώς κρίνετε τις πρωτοβουλίες Κιλτίδη για τις εξαγωγές ροδακίνων στη Ρωσία;

Επρόκειτο για ένα φιάσκο που σχεδίασε η προηγούμενη κυβέρνηση χωρίς ίχνος σοβαρότητας. Ένα σχέδιο που στόχευε στη δημιουργία ψεύτικων ελπίδων για την αποκόμιση μικροπολιτικού κέρδους και αποπνέει οσμή εξυπηρέτησης άνομων συμφεροντων.

Πολύ νωρίς είχαμε στα χέρια μας όλα τα στοιχεία αυτής της "αόρατης συμφωνίας" τις σκοτεινές πτυχές της οποίας ακόμα διερευνούμε. Ο πιο μικρός παραγωγός στην Ημαθία, δεν άργησε να αντιληφθεί ότι δεν υπάρχει συμφωνία. Ακόμα κρύβονται οι κλακαδόροι της φιέστας που οργάνωσε στην Ημαθία ο κ. Κιλτίδης για τη φόρτωση του υποτιθέμενου πρώτου φορτίου, που δεν έφυγε ποτέ για Ρωσία.

Τι σκοπεύετε να κάνετε σχετικά με την απόφαση της ΕΒΖ για μειώσεις στην τιμή των ζαχαροτεύτλων;

Ο κλάδος της ζάχαρης δέχεται σφοδρή επίθεση στη Διεθνή αγορά και το πρόβλημα είναι σύνθετο. Παρακολουθώ το θέμα και αυτό που κατ' αρχάς έχω κάνει είναι να ζητήσω να εξαντληθούν τα περιθώρια λειτουργίας της βιομηχανίας που λειτουργεί στο Πλατύ Ημαθίας, για να δούμε πως μπορούμε να οδηγήσουμε τον κλάδο σε ασφαλές λιμάνι. Προς το παρόν δεν είμαι σε θέση να πω κάτι περισσότερο για τη ζάχαρη. Υπάρχουν αριθμοί που εμφανίζουν το κόστος της επεξεργασίας του τεύτλου να συμμετέχει σε πολύ υψηλό ποσοστό στη διαμόρφωση της τιμής του προϊόντος, που παύει να είναι ανταγωνιστικό. Καταλαβαίνετε ότι αυτά είναι θέματα που πρέπει να τα επεξεργαστούμε για να δούμε αν υπάρχει τρόπος και ποιος θα είναι αυτός ώστε το τεύτλο να έχει μέλλον ως καλλιέργεια στη χώρα μας.

Who is who

O Θανάσης Γικόνογλου είναι βουλευτής του ΠΑΣΟΚ στην Ημαθία, οικονομολόγος Διεθνών Σχέσεων και γεννήθηκε στη Βέροια το 1965.

Έχει σπουδάσει Διεθνείς Οικονομικές σχέσεις - Διεθνή Οικονομία στο Οικονομικό Ινστιτούτο «Καρλ Μαρξ» της Σόφιας, καθώς και διεθνές οικονομικό εμπόριο με εξειδίκευση στο εξωτερικό εμπόριο της Αγροτικής οικονομίας. Έχει δραστηριοποιηθεί ως στέλεχος σε πολλές επιχειρήσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Βουλγαρία.

Συνέντευξη στον Γιάννη Πανάγο

Από το 225ο φύλλο της εφημερίδας Agrenda