Σύμφωνα με τα στοιχεία, και εφόσον όλα εξελιχθούν ομαλά, η σπορά υπολογίζεται να έχει ολοκληρωθεί μέχρι την πρωτομαγιά κατά 80-90% πανελλαδικά. Χρονικά, όσον αφορά την καλλιέργεια, δεν σημειώνεται κάποια ιδιαίτερη καθυστέρηση, ενώ αντίθετα και οι παραγωγοί σπέρνουν αυτές τις μέρες με καλύτερες συνθήκες και τα χωράφια επωφελήθηκαν από το νερό της βροχής. Όπως αναφέρουν οι καλλιεργητές, αν ο καιρός πάει καλά (όπως δείχνει) η πρώτη ανάπτυξη των φυτών θα εξελιχθεί ομαλά.
Όσον αφορά τα στοιχεία της αγοράς, πρόκειται για μια χρόνια που ξεκινά με καλούς οιωνούς για την καλλιέργεια του βαμβακιού, δεδομένου ότι στις χρηματιστηριακές αγορές, οι τιμές αλλά και η ζήτηση του προϊόντος κινούνται με θετικό πρόσημο. Και μπορεί την περασμένη εβδομάδα, τα χρηματιστήρια να διόρθωσαν ελαφρά -από τα περσινά εξωπραγματικά επίπεδα- ωστόσο οι τιμές του βαμβακιού σταθεροποιούνται στα 90 σεντς ανά λίμπρα, ενώ καταβάλουν προσπάθειες να κινηθούν ακόμα υψηλότερα. Η παγκόσμια παραγωγή αναμένεται χαμηλότερη από την περσινή, ωστόσο η κινητικότητα στο διεθνές εμπόριο και η ασταθής θέση της Ινδίας φαίνεται πως στηρίζουν τη χρηματιστηριακή αγορά.
Η έκθεση για τη βαμβακοκαλλιέργεια
Ενδιαφέροντα είναι τα στοιχεία που προκύπτουν από την 4η Έκθεση βαμβακοκαλλιέργειας, για το διάστημα από 15/10/2011 έως 25/1/2012 που δημοσιεύει το τμήμα Φυτικής Παραγωγής της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών.
Σύμφωνα με την έκθεση για την καλλιέργεια ισχύουν τα εξής:
Καιρός
Ο καιρός, από τα μέσα Οκτωβρίου (μέχρι την ημερομηνία αυτή αναφερθήκαμε στην 3η έκθεσή μας), κατά μήνα και με ειδικότερη αναφορά στα χαρακτηριστικά που έχουν γεωργικό ενδιαφέρον, είχε ως εξής:
Οκτώβριος (από 15/10-31/10): Καλοκαιρία επικράτησε στο δεύτερο 15θήμερο του Οκτωβρίου με κανονικές θερμοκρασίες. Μόνον στις 15 και 16/10 αναπτύχθηκαν νεφώσεις που κατέληξαν σε κάποιες ψιχάλες ή τοπικές βροχές μικρού ύψους.
Νοέμβριος: Οι χαμηλές θερμοκρασίες με παγετούς πολλά πρωινά και η παρατεταμένη καλοκαιρία, ήταν τα κύρια χαρακτηριστικά του καιρού το Νοέμβριο μήνα. Μόνο στις 11/11 σημειώθηκε βροχόπτωση.
Δεκέμβριος: Αίθριος καιρός, με κανονικές έως και χαμηλές θερμοκρασίες επικράτησαν στο μεγαλύτερο διάστημα του Δεκεμβρίου. Πυκνές νεφώσεις που συνοδεύτηκαν από βροχοπτώσεις, είχαμε στις 16, 17, 19, 21, 22, 23 και 31/12.
Ιανουάριος (μέχρι 25/1/2012): Αίθριος καιρός, με κανονικές έως και χαμηλές θερμοκρασίες και παγετούς τα πρωινά, είχαμε στο μεγαλύτερο διάστημα αυτής της περιόδου. Ισχυροί παγεροί άνεμοι φύσηξαν στις 15 και 16/1. Βροχές σημειώθηκαν στις 6, 7, 21, 24 και 25/1.
Επίδραση του καιρού στην εξέλιξη της βαμβακοκαλλιέργειας
Ο άστατος καιρός που επικράτησε από 9 έως 16/10, όπου σημειώθηκαν βροχοπτώσεις, διέκοψε τη συγκομιδή και επιβράδυνε το άνοιγμα των καρυδιών ενώ δημιούργησε συνθήκες για σχηματισμό καραμέλας σε κάποιες βαμβακοφυτείες, επαναφέροντας στην μνήμη των παραγωγών, τις καταστροφικές βροχοπτώσεις της περυσινής χρονιάς.
Η συνέχεια, όμως, ήταν διαφορετική.
Η μεγάλης διάρκειας καλοκαιρία που ακολούθησε, ευνόησε ιδιαίτερα τη βαμβακοκαλλιέργεια. Έτσι βοήθησε στην ολοκλήρωση του ανοίγματος των καρυδιών, ενώ διέκοψε και τη διαδικασία της καραμελοποίησης, αφρατίζοντας το σύσπορο. Η συγκομιδή εξελίχθηκε χωρίς διακοπές, ενώ το σύσπορο που συγκομίστηκε ήταν πολύ καλής ποιότητας.
Συγκομιδή
Η συγκομιδή μετά τη διακοπή, από 9 έως 17/10 (όπως προαναφέραμε λόγω των βροχών που σημειώθηκαν), ξανάρχισε κατά τις 18/10, εντάθηκε σιγά-σιγά στο επόμενο διήμερο και γενικεύθηκε κατά τις 21/10.
Η παρατεταμένη καλοκαιρία που ακολούθησε (5mm βροχής μόνο στις 11/11), βοήθησε ώστε η συγκομιδή να εξελιχθεί απρόσκοπτα, για να ολοκληρωθεί, σχεδόν, κατά τις 10/11 περίπου, πολύ νωρίτερα από όλες τις προηγούμενες χρονιές της τελευταίας πενταετίας. Ασυγκόμιστες έμειναν κάποιες όψιμες βαμβακοφυτείες στη δυτική πλευρά του Νομού λόγω επανασποράς, καθώς και λίγες διάσπαρτες στην παραστρυμώνια ζώνη βαμβακοφυτείες, που νεροκράτησαν από τις βροχές της περιόδου που αναφέραμε, οι οποίες συγκομίστηκαν στο επόμενο διάστημα.
Στελεχοκοπή – Οργώματα
Αμέσως μετά τη συγκομιδή και του δεύτερου χεριού, οι παραγωγοί εκμεταλλευόμενοι την καλοκαιρία, προέβαιναν χωρίς καθυστέρηση σε στελεχοκοπή και όργωμα των χωραφιών. Το μεγαλύτερο ποσοστό των χωραφιών οργώθηκε στο «τάβι» τους, ενώ κόπηκαν υγρά τα αργιλλώδη χωράφια στην παραστρυμώνια ζώνη που δέχθηκαν σημαντικό ύψος βροχής, στο διάστημα από 9 έως 16/10.
Υπολογίζουμε ότι το όργωμα μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου είχε ολοκληρωθεί.
Κατεργασίες με ρίπερ, άρχισαν από τις πρώτες μέρες του Δεκεμβρίου σε χωράφια που αυτό που ήταν δυνατό (χωράφια σχετικά στεγνά και λεπτής έως μέτριας σύστασης), οι οποίες διακόπηκαν στα μέσα του Δεκεμβρίου, από τις βροχές που εκδηλώθηκαν εκείνη την περίοδο. Από τότε οι κατεργασίες αυτές δε γίνονται.
Αξίζει να σημειώσουμε την πολύ ευνοϊκή επίδραση των παγετών που σημειώνονται από τα μέσα Νοεμβρίου, στη διαδικασία δημιουργίας καλής δομής των χωραφιών.
Εμπορία – Τιμές σύσπορου
Μαζί με τη συγκομιδή, άρχισαν και οι παραδόσεις του σύσπορου στα εκκοκκιστήρια της περιοχής. Το μεγαλύτερο ποσοστό διακινήθηκε από τους λεγόμενους μεσίτες, που δραστηριοποιούνται εδώ και πολλά χρόνια στο νομό. Κάποιες ποσότητες σύσπορου αποθηκεύτηκαν από λίγους, μεγάλους κυρίως βαμβακοπαραγωγούς, αφού η καλοκαιρία έδινε τη δυνατότητα συγκομιδής στεγνού σύσπορου που μπορούσε να αποθηκευτεί, εξασφαλίζοντας έτσι όρους καλύτερης διαπραγμάτευσης.
Οι τιμές, για όλες σχεδόν τις παρτίδες σύσπορου ήταν ανοιχτές, μετά από ενθάρρυνση των παραγωγών από τους εκκοκκιστές, για ανάκαμψη στο μέλλον των τιμών του σύσπορου, με καταβολή 40-45 λεπτών/κιλό, ως προκαταβολή.
Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον, αλλά και οι εγχώριες ιδιαιτερότητες, διαμόρφωσαν στην αρχή της περιόδου μία τιμή πάνω από 52 λεπτά/κιλό στην αποθήκη του παραγωγού, η οποία διατηρήθηκε σε αυτά τα επίπεδα και για το επόμενο 20ήμερο περίπου. Η συνέχεια όμως δεν ήταν η επιθυμητή.
Το εκκοκκισμένο εξαιτίας της μείωσης των πράξεων αγοραπωλησίας, λόγω έλλειψης ρευστότητας, άρχισε να κατρακυλά συμπαρασύροντας έτσι και την τιμή του σύσπορου, ανακάμπτοντας και πάλι μετά τις γιορτές. Η τιμή του σύσπορου που έχει διαμορφωθεί στο νομό τελικά είναι 50 λεπτά/κιλό, ενώ κάποιοι λίγοι, μεγάλοι κυρίως, βαμβακοπαραγωγοί, πληρώθηκαν πάνω από τα 50 λεπτά/κιλό.
Προοπτική της καλλιέργειας
Το ικανοποιητικό εισόδημα που έδωσε πέρυσι η βαμβακοκαλλιέργεια, ύστερα από τρία χρόνια (από το 2007), αποτέλεσμα των καλών στρεμματικών αποδόσεων και της ικανοποιητικής τιμής, μαζί με τη μειωμένη εμφάνιση του πράσινου σκουληκιού (σε σχέση με το 2010) και την οικονομικότερη και αποτελεσματικότερη αντιμετώπισή του, θα αποτελέσουν πιστεύουμε τις κύριες αιτίες για αύξηση της έκτασης της βαμβακοκαλλιέργειας στο νομό.
Σε αύξηση της βαμβακοκαλλιέργειας θα οδηγήσει επίσης και η αποτυχία των φυτρωμάτων σε πολλά χωράφια που σπάρθηκαν με σιτηρά, μέρος των οποίων θα επανασπαρούν με βαμβάκι. Σημειώνουμε επίσης τη μειωμένη πίεση που θα δεχθεί εφέτος η βαμβακοκαλλιέργεια από τα ενεργειακά φυτά, μετά την αποτυχία της ελαιοκράμβης (μειωμένη παραγωγή), αλλά και των προβλημάτων στην πληρωμή του ηλιάνθου (τμηματική πληρωμή, καθυστέρηση στην εξόφληση).
Το κόστος της άρδευσης αποτελεί διαχρονικά, αιτία για την επιλογή του βαμβακιού από άλλες καλλιέργειες (καλαμπόκι), απαιτητικότερες σε νερό.
Ανασταλτικά της αύξησης της έκτασης της βαμβακοκαλλιέργειας θα λειτουργήσει το υψηλό κόστος παραγωγής, η μειωμένη στρεμματική ενίσχυση που θα πάρουν για το 2011 οι βαμβακοπαραγωγοί (κάτω από 65 ευρώ/στρέμμα), αλλά και ο φόβος για το ενδεχόμενο εκδήλωσης καταστρεπτικής προσβολής του πράσινου σκουληκιού (όπως το 2010).
Όπως διαμορφώνεται τελικά η κατάσταση, εκτιμάται ότι θα υπάρξει αύξηση στη βαμβακοκαλλιέργεια του νομού μας, στην καινούργια χρονιά.
Όσον αφορά το φαινόμενο της καταχρηστικής καλλιέργειας, η εκτίμησή μας είναι ότι το 2011 περιορίστηκε ακόμη περισσότερο. Μένει τώρα η εξάλειψη του φαινομένου. Η αρμόδια υπηρεσία ελέγχου (ΟΠΕΚΕΠΕ), με ευρεία δημοσιότητα στο θέμα, να προειδοποιεί τους παραβάτες για τις κυρώσεις που θα τους επιβληθούν, να εντείνει τους ελέγχους (δεχόμενη και ανώνυμες καταγγελίες), και να εξαλείψει το φαινόμενο επιβάλλοντας παραδειγματικές ποινές στους παραβάτες.
