Κυρίως όμως έχει ζήσει, 50 χρόνια τώρα, την άνοδο και την κατάρρευση του συνεταιριστικού κινήματος, τα 35 από αυτά ως πρόεδρος σε κάποια μεγάλη συνεταιριστική οργάνωση
Πρόσφατα κατέθεσε την παραίτησή του από τις θέσεις του προέδρου της ΕΑΣ Ηρακλείου και της ΚΣΟΣ. Όχι επειδή κουράστηκε. Αλλά τώρα χρειάζεται να δώσει μία μεγάλη μάχη, αυτή τη φορά για την υγεία του, αντιμετωπίζοντας μία σοβαρή μορφή καρκίνου. Ο Μανώλης Γαβαλάς κάνει τον απολογισμό του. Θυμάται στην Ελαιουργική, αρχές της δεκαετίας του ‘90 όταν η ΑΤΕ επιχείρησε να τη θέσει σε εκκαθάριση. «Τότε η Ελαιουργική τυποποιούσε 17.000 τόνους ελαιόλαδο κάθε χρόνο και η Ελαΐς 7.000 τόνους». Και παραδέχεται ότι τα αγροτικά στελέχη έκαναν λάθη στη διαχείριση των επιδοτήσεων
Έχετε θητεύσει επί 22 χρόνια στην προεδρία της Ελαιουργικής και επί 13 της Ένωσης Ηρακλείου. Ποια γεύση σας άφησαν αυτά τα χρόνια;Καταρχήν θέλω να ευχαριστήσω τους ανθρώπους που με στήριξαν επί 35 χρόνια. Είναι μεγάλη τιμή να με εμπιστεύονται οι άνθρωποι τόσα χρόνια! Είχα καλές αλλά και κακές σχέσεις όπως όλοι. Τα έδωσα όμως όλα
Και πιστεύω ότι έφερα αποτελέσματα στο συνεταιριστικό χώρο. Δεν αξιοποίησα κάτι για δικό μου όφελος. Αποχωρώ ήρεμος, ικανοποιημένος, θα παρακολουθώ από κοντά τις εξελίξεις και θα βοηθώ όπου με χρειάζονται
Γιατί παραιτηθήκατε;Είναι γνωστό ότι έχω σοβαρό πρόβλημα υγείας. Τώρα χρειάζεται να δώσω περισσότερο βάρος στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος. Είμαι αισιόδοξος και ελπίζω να το ξεπεράσω
Η μισή προσπάθεια είναι θέμα ψυχολογίας. Μου φαίνεται ότι το παλεύω και θα συνεχίσω να το παλεύω. Καθυστέρησα να παραιτηθώ επειδή ήθελα πρώτα να δρομολογήσω κάποια πράγματα
Τώρα αυτά έχουν δρομολογηθεί. Αλλά έπρεπε να παραιτηθώ, διότι αν έμενα, θα επηρέαζα αρνητικά τις εξελίξεις. Δεν θα άφηνα δυνάμεις να δράσουν με το δικό τους σκεπτικό
Πριν από 50 χρόνια, όταν εισήλθατε στο συνεταιριστικό χώρο, η Κρήτη και γενικότερα η Ελλάδα παρήγαγε δεκάδες χιλιάδες τόνους προϊόντα. Τώρα ο παραγωγικός τομέας έχει συρρικνωθεί. Τι έφταιξε;Έφταιξαν πολλά. Σημαντικό ήταν το κομμάτι των επιδοτήσεων. Η ΚΑΠ ήταν καταστροφή για τον τόπο. Υπήρχε ένα οικονομικό όφελος για τους αγρότες
Αλλά υπήρχε συγκεκριμένη πολιτική από την Ευρωπαϊκή Ένωση να μην παράγουμε. Έπρεπε να είχε παραμείνει το 50% των επιδοτήσεων σε αυτούς που πράγματι παράγουν προϊόντα
Έχουν ευθύνες τα κορυφαία συνεταιριστικά στελέχη στη διαχείριση των επιδοτήσεων;Παρασυρθήκαμε και εμείς. Εγκλωβιστήκαμε σε μία πολιτική που αποδείχθηκε καταστροφική. Θα μπορούσαμε να είχαμε δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στο ζήτημα της παραγωγής
Έπρεπε όμως και η πολιτεία να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε μέρος των επιδοτήσεων να ενισχύει το παραγωγικό κομμάτι
Θα μπορούσαν να είχαν γίνει περισσότερα στην τυποποίηση του ελαιόλαδου, ώστε να μη μέναμε πίσω από την Ιταλία και την Ισπανία;Όταν η Ιταλία ήταν μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επιδοτούνταν για την τυποποίηση, εμείς ως χώρα πληρώναμε ΝΕΠ. Ο ένας εισέπραττε, ο άλλος πλήρωνε… Ένας δεύτερος παράγοντας είναι ότι η Ελλάδα έναντι της Ισπανίας συμμετέχει ελάχιστα στη… θάλασσα του λαδιού που παράγεται σε παγκόσμιο επίπεδο. Ένας τρίτος λόγος είναι ότι τα τελευταία χρόνια, χώρες οι οποίες στο παρελθόν χρειάζονταν το δικό μας λάδι λόγω ποιότητας, τώρα παράγουν και οι ίδιες ποιοτικό ελαιόλαδο. Σημαντικός παράγοντας είναι ακόμα ότι όλα αυτά τα χρόνια δεν αξιοποιήθηκαν ο τουρισμός και οι χώροι εστίασης για την κατανάλωση του κρητικού και γενικότερα του ελληνικού ελαιόλαδου. Τέλος, η κατανάλωση μειώθηκε, λόγω κόστους έναντι των σπορελαίων
Γιατί κατέρρευσε η Ελαιουργική;Κάποτε, αυτή η κορυφαία συνεταιριστική οργάνωση τυποποιούσε 17.000 τόνους λάδι, έναντι της Ελαΐς, που τυποποιούσε 7.000 τόνους. Μετά μπήκαν στη μέση οι πολιτικοί της περιόδου εκείνης που προσπάθησαν να θέσουν σε εκκαθάριση την Ελαιουργική. Ο χρόνος είναι προσδιορισμένος και τα πολιτικά πρόσωπα εκείνης της περιόδου, αρχές της δεκαετίας του ‘90, είναι γνωστά
Εκκαθάριση δεν έγινε. Αλλά εάν δεν υπήρχαν αυτές οι εξελίξεις τότε, η Ελαιουργική θα ήταν ο μεγαλύτερος φορέας τυποποίησης ελαιολάδου στην Ελλάδα
Πώς σχολιάζετε τη σημερινή κατάσταση της χώρας;Γνώρισα 17 πρωθυπουργούς και πολύ περισσότερους υπουργούς Γεωργίας
Κανείς δεν νοιάστηκε ουσιαστικά για τον αγροτικό τομέα. Αλλά τη σημερινή κατάσταση της χώρας σε πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο δεν την περιμέναμε… Είναι κάτι το πρωτόγνωρο! Δεν φαίνεται, έτσι που πάμε
καμία προοπτική. Οι αγρότες πρέπει να κάνουν επανάσταση
Κι ένα σχόλιο για τις εκλογές στην ΠΑΣΕΓΕΣΕίναι σα να μην έγιναν! Τον Ιούλιο θα γίνουν κανονικά, βάσει του νέου νόμου και με τη συμμετοχή των ίδιων των αγροτών, οι εκλογές για την ανάδειξη διοίκησης στην ΠΑΣΕΓΕΣ. Είναι πολύ ωραίο οι χιλιάδες αγρότες να επιλέγου
απευθείας τους ηγέτες τους
WHO IS WHOΟ γεωργοκτηνοτρόφος Μανώλης Γαβαλάς είναι ο μακροβιότερος Έλληνας συνεταιριστικός παράγοντας. Έχει θητεύσει επί 35 χρόνια, σε σημαντικές θέσεις, μεταξύ των οποίων πρόεδρος της Ελαιουργικής και της Ένωσης Ηρακλείου. Κατάγεται από το χωριό Βοριάς νομού Ηρακλείου, τέλειωσε το δημοτικό και φοίτησε για ένα χρόνο στη Γεωργική Σχολή Μεσαράς. Η πρώτη του ενασχόληση με τις συνεταιριστικές οργανώσεις ήταν το 1962 ως αντιπρόσωπος στην Ένωση Ηρακλείου
Συνέντευξη στην Πέλλα Λασηθιωτάκ
Από το φύλλο 323 της εφημερίδας Agrenda
Πρόσφατα κατέθεσε την παραίτησή του από τις θέσεις του προέδρου της ΕΑΣ Ηρακλείου και της ΚΣΟΣ. Όχι επειδή κουράστηκε. Αλλά τώρα χρειάζεται να δώσει μία μεγάλη μάχη, αυτή τη φορά για την υγεία του, αντιμετωπίζοντας μία σοβαρή μορφή καρκίνου. Ο Μανώλης Γαβαλάς κάνει τον απολογισμό του. Θυμάται στην Ελαιουργική, αρχές της δεκαετίας του ‘90 όταν η ΑΤΕ επιχείρησε να τη θέσει σε εκκαθάριση. «Τότε η Ελαιουργική τυποποιούσε 17.000 τόνους ελαιόλαδο κάθε χρόνο και η Ελαΐς 7.000 τόνους». Και παραδέχεται ότι τα αγροτικά στελέχη έκαναν λάθη στη διαχείριση των επιδοτήσεων
Έχετε θητεύσει επί 22 χρόνια στην προεδρία της Ελαιουργικής και επί 13 της Ένωσης Ηρακλείου. Ποια γεύση σας άφησαν αυτά τα χρόνια;Καταρχήν θέλω να ευχαριστήσω τους ανθρώπους που με στήριξαν επί 35 χρόνια. Είναι μεγάλη τιμή να με εμπιστεύονται οι άνθρωποι τόσα χρόνια! Είχα καλές αλλά και κακές σχέσεις όπως όλοι. Τα έδωσα όμως όλα
Και πιστεύω ότι έφερα αποτελέσματα στο συνεταιριστικό χώρο. Δεν αξιοποίησα κάτι για δικό μου όφελος. Αποχωρώ ήρεμος, ικανοποιημένος, θα παρακολουθώ από κοντά τις εξελίξεις και θα βοηθώ όπου με χρειάζονται
Γιατί παραιτηθήκατε;Είναι γνωστό ότι έχω σοβαρό πρόβλημα υγείας. Τώρα χρειάζεται να δώσω περισσότερο βάρος στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος. Είμαι αισιόδοξος και ελπίζω να το ξεπεράσω
Η μισή προσπάθεια είναι θέμα ψυχολογίας. Μου φαίνεται ότι το παλεύω και θα συνεχίσω να το παλεύω. Καθυστέρησα να παραιτηθώ επειδή ήθελα πρώτα να δρομολογήσω κάποια πράγματα
Τώρα αυτά έχουν δρομολογηθεί. Αλλά έπρεπε να παραιτηθώ, διότι αν έμενα, θα επηρέαζα αρνητικά τις εξελίξεις. Δεν θα άφηνα δυνάμεις να δράσουν με το δικό τους σκεπτικό
Πριν από 50 χρόνια, όταν εισήλθατε στο συνεταιριστικό χώρο, η Κρήτη και γενικότερα η Ελλάδα παρήγαγε δεκάδες χιλιάδες τόνους προϊόντα. Τώρα ο παραγωγικός τομέας έχει συρρικνωθεί. Τι έφταιξε;Έφταιξαν πολλά. Σημαντικό ήταν το κομμάτι των επιδοτήσεων. Η ΚΑΠ ήταν καταστροφή για τον τόπο. Υπήρχε ένα οικονομικό όφελος για τους αγρότες
Αλλά υπήρχε συγκεκριμένη πολιτική από την Ευρωπαϊκή Ένωση να μην παράγουμε. Έπρεπε να είχε παραμείνει το 50% των επιδοτήσεων σε αυτούς που πράγματι παράγουν προϊόντα
Έχουν ευθύνες τα κορυφαία συνεταιριστικά στελέχη στη διαχείριση των επιδοτήσεων;Παρασυρθήκαμε και εμείς. Εγκλωβιστήκαμε σε μία πολιτική που αποδείχθηκε καταστροφική. Θα μπορούσαμε να είχαμε δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στο ζήτημα της παραγωγής
Έπρεπε όμως και η πολιτεία να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε μέρος των επιδοτήσεων να ενισχύει το παραγωγικό κομμάτι
Θα μπορούσαν να είχαν γίνει περισσότερα στην τυποποίηση του ελαιόλαδου, ώστε να μη μέναμε πίσω από την Ιταλία και την Ισπανία;Όταν η Ιταλία ήταν μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επιδοτούνταν για την τυποποίηση, εμείς ως χώρα πληρώναμε ΝΕΠ. Ο ένας εισέπραττε, ο άλλος πλήρωνε… Ένας δεύτερος παράγοντας είναι ότι η Ελλάδα έναντι της Ισπανίας συμμετέχει ελάχιστα στη… θάλασσα του λαδιού που παράγεται σε παγκόσμιο επίπεδο. Ένας τρίτος λόγος είναι ότι τα τελευταία χρόνια, χώρες οι οποίες στο παρελθόν χρειάζονταν το δικό μας λάδι λόγω ποιότητας, τώρα παράγουν και οι ίδιες ποιοτικό ελαιόλαδο. Σημαντικός παράγοντας είναι ακόμα ότι όλα αυτά τα χρόνια δεν αξιοποιήθηκαν ο τουρισμός και οι χώροι εστίασης για την κατανάλωση του κρητικού και γενικότερα του ελληνικού ελαιόλαδου. Τέλος, η κατανάλωση μειώθηκε, λόγω κόστους έναντι των σπορελαίων
Γιατί κατέρρευσε η Ελαιουργική;Κάποτε, αυτή η κορυφαία συνεταιριστική οργάνωση τυποποιούσε 17.000 τόνους λάδι, έναντι της Ελαΐς, που τυποποιούσε 7.000 τόνους. Μετά μπήκαν στη μέση οι πολιτικοί της περιόδου εκείνης που προσπάθησαν να θέσουν σε εκκαθάριση την Ελαιουργική. Ο χρόνος είναι προσδιορισμένος και τα πολιτικά πρόσωπα εκείνης της περιόδου, αρχές της δεκαετίας του ‘90, είναι γνωστά
Εκκαθάριση δεν έγινε. Αλλά εάν δεν υπήρχαν αυτές οι εξελίξεις τότε, η Ελαιουργική θα ήταν ο μεγαλύτερος φορέας τυποποίησης ελαιολάδου στην Ελλάδα
Πώς σχολιάζετε τη σημερινή κατάσταση της χώρας;Γνώρισα 17 πρωθυπουργούς και πολύ περισσότερους υπουργούς Γεωργίας
Κανείς δεν νοιάστηκε ουσιαστικά για τον αγροτικό τομέα. Αλλά τη σημερινή κατάσταση της χώρας σε πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο δεν την περιμέναμε… Είναι κάτι το πρωτόγνωρο! Δεν φαίνεται, έτσι που πάμε
καμία προοπτική. Οι αγρότες πρέπει να κάνουν επανάσταση
Κι ένα σχόλιο για τις εκλογές στην ΠΑΣΕΓΕΣΕίναι σα να μην έγιναν! Τον Ιούλιο θα γίνουν κανονικά, βάσει του νέου νόμου και με τη συμμετοχή των ίδιων των αγροτών, οι εκλογές για την ανάδειξη διοίκησης στην ΠΑΣΕΓΕΣ. Είναι πολύ ωραίο οι χιλιάδες αγρότες να επιλέγου
απευθείας τους ηγέτες τους
WHO IS WHOΟ γεωργοκτηνοτρόφος Μανώλης Γαβαλάς είναι ο μακροβιότερος Έλληνας συνεταιριστικός παράγοντας. Έχει θητεύσει επί 35 χρόνια, σε σημαντικές θέσεις, μεταξύ των οποίων πρόεδρος της Ελαιουργικής και της Ένωσης Ηρακλείου. Κατάγεται από το χωριό Βοριάς νομού Ηρακλείου, τέλειωσε το δημοτικό και φοίτησε για ένα χρόνο στη Γεωργική Σχολή Μεσαράς. Η πρώτη του ενασχόληση με τις συνεταιριστικές οργανώσεις ήταν το 1962 ως αντιπρόσωπος στην Ένωση Ηρακλείου
Συνέντευξη στην Πέλλα Λασηθιωτάκ
Από το φύλλο 323 της εφημερίδας Agrenda