Η δύναμη αδράνειας που καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις προσπάθειες των παραγωγών και η έλλειψη σαφούς προσανατολισμού από την πλευρά των εκκοκκιστών, έχουν αποδυναμώσει τις πρωτοβουλίες των τελευταίων ετών στον τομέα της διαφοροποίησης, υποχρεώνοντας το ελληνικό βαμβάκι να παλεύει με την ανωνυμία
Είναι σαφές ότι η καλή διάθεση και διορατικότητα κάποιων λίγων αγροτών δεν αρκεί για να μπουν γερά θεμέλια στην «ταυτότητα» του ελληνικού βάμβακος
Η διαδικασία αυτή επιβάλλει σταθερούς κανόνες από την πλευρά της Πολιτείας, ευρύ ορίζοντα επιχειρηματικής δράσης από την πλευρά των μεταποιητών και επίμονη προσπάθεια από την πλευρά των αγροτών
Άλλωστε η καλύτερη τιμή στο προϊόν με συγκεκριμένες προδιαγραφές, όπως είναι π.χ. οι πιστοποιήσεις με βάση το σύστημα FiberMax® δεν έρχεται από τη μια στιγμή στην άλλη. Προϋποθέτει «καθετοποίηση» στην εφαρμογή της «ιδέας» σε όλα τα στάδια της παραγωγής και συμμετοχή σ’αυτό το «παιχνίδι» όλων των ενδιάμεσων φορέων (εκκοκκιστήρια, κλωστήρια, υφασματουργεία, οίκοι ραπτικής) από τον παραγωγό μέχρι τον καταναλωτή. Η εντύπωση που υπάρχει αυτή τη στιγμή στην αγορά είναι πως οι συντελεστές του χώρου δεν δείχνουν ώριμοι για να υποστηρίξουν με ζωηρό τρόπο (ενδεχομένως και με κόστος σε πρώτη φάση) αυτή την προσπάθεια. Αντίθετα, ήταν αρκετή μια σοβαρή βελτίωση στο γενικό επίπεδο τιμών (2010) του σύσπορου βάμβακος για να ατονήσει, χωρίς λόγο, μια προσπάθεια διαφοροποίησης που ξεκίνησε με ενθουσιασμό στα μέσα της δεκαετίας του 2000, όταν οι κανόνες της νέας ΚΑΠ άλλαζαν τις συνθήκες των αγορών και οι διεθνείς τιμές του βάμβακος συνέχιζαν την καθοδική τους πορεία
Οι πληροφορίες λένε ότι στην τελευταία εμπορική περίοδο (2011-2012) οι «λύσεις» διαφοροποίησης που είναι διαθέσιμες στην αγορά δεν απέφεραν τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως η προσπάθεια θα πρέπει να εγκαταλειφθεί. Αντίθετα, απαιτείται η εγρήγορση των συλλογικών οργανώσεων των παραγωγών για την υιοθέτηση των αντίστοιχων λύσεων, την επίβλεψη της εφαρμογής των αντίστοιχων κανόνων και επιβολή τους στις μονάδες μεταποίησης του προϊόντος
FiberMax
To πιο διαδεδομένο σύστημα είναι το « FiberMax®» που εφαρμόζει η εταιρεία Bayer CropScience, με βάση τις έξι ποικιλίες Carmen, Celia, Flora, Candia, Luela και Julia, καθώς και δύο νέες ποικιλίες με τα ονόματα Elsa και Claudia. Στην Ελλάδα το πρόγραμμα λειτούργησε πιλοτικά το 2005 και γνώρισε μεγάλη αποδοχή από εκκοκκιστές και εμπόρους. Από το 2006 κάθε ενδιαφερόμενος παραγωγός, που καλλιεργεί ποικιλίες FiberMax®, μπορεί να πιστοποιήσει την παραγωγή του και να ενταχθεί στο σύστημα
Το πρόγραμμα «Πιστοποίηση FiberMax®», είναι μια παγκόσμια προσπάθεια της Bayer CropScience για την διαφοροποίηση της τελικής παραγόμενης ίνας που προέρχεται από τις ποικιλίες FiberMax® και την αναγνωρισιμότητα της υψηλής ποιότητας ίνας βαμβακιού που παράγεται από την καλλιέργεια αυτών των ποικιλιών
Στην ουσία, δίνεται η ευκαιρία στην Ελλάδα, ως χώρα παραγωγής -εξαγωγής βαμβακιού, να αποκτήσει ταυτότητα ως προς το εγχώριο παραγόμενο ποιοτικό βαμβάκι και να επανατοποθετηθεί στην παγκόσμια αγορά έχοντας μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη και ικανότητα, μεγιστοποιώντας τα οφέλη της συγκεκριμένης εξαγωγικής δραστηριότητας
Στον πρώτο χρόνο μαζικής εφαρμογής (2006) καταχωρήθηκαν περίπου 7.000 δηλώσεις ΟΣΔΕ που αντιπροσωπεύουν 400.000 στρέμματα βαμβακοκαλλιέργειας και οδηγούν στην τελική πιστοποίηση περισσότερων από 20.000 δεμάτων ίνας βάμβακος FiberMax®
Μερικά από τα πλεονεκτήματα των ποικιλιών, όπως έχει προκύψει από την καλλιέργειά τους επί ελληνικού εδάφους είναι, εκτός από την άριστη ποιότητα ίνας:
- Μέγιστη φυτρωτικότητα
- Βαθύ ριζικό σύστημα
-Φυτά που προχωρούν γρήγορα στην αρχή
- Φυτά που δένουν χαμηλά (6ο – 8ο κόμβο)
- Ανθεκτικότητα σε συνθήκες stress (όχι τίναγμα)
- Ομοιόμορφο δέσιμο και άνοιγμα
Είναι σαφές ότι η καλή διάθεση και διορατικότητα κάποιων λίγων αγροτών δεν αρκεί για να μπουν γερά θεμέλια στην «ταυτότητα» του ελληνικού βάμβακος
Η διαδικασία αυτή επιβάλλει σταθερούς κανόνες από την πλευρά της Πολιτείας, ευρύ ορίζοντα επιχειρηματικής δράσης από την πλευρά των μεταποιητών και επίμονη προσπάθεια από την πλευρά των αγροτών
Άλλωστε η καλύτερη τιμή στο προϊόν με συγκεκριμένες προδιαγραφές, όπως είναι π.χ. οι πιστοποιήσεις με βάση το σύστημα FiberMax® δεν έρχεται από τη μια στιγμή στην άλλη. Προϋποθέτει «καθετοποίηση» στην εφαρμογή της «ιδέας» σε όλα τα στάδια της παραγωγής και συμμετοχή σ’αυτό το «παιχνίδι» όλων των ενδιάμεσων φορέων (εκκοκκιστήρια, κλωστήρια, υφασματουργεία, οίκοι ραπτικής) από τον παραγωγό μέχρι τον καταναλωτή. Η εντύπωση που υπάρχει αυτή τη στιγμή στην αγορά είναι πως οι συντελεστές του χώρου δεν δείχνουν ώριμοι για να υποστηρίξουν με ζωηρό τρόπο (ενδεχομένως και με κόστος σε πρώτη φάση) αυτή την προσπάθεια. Αντίθετα, ήταν αρκετή μια σοβαρή βελτίωση στο γενικό επίπεδο τιμών (2010) του σύσπορου βάμβακος για να ατονήσει, χωρίς λόγο, μια προσπάθεια διαφοροποίησης που ξεκίνησε με ενθουσιασμό στα μέσα της δεκαετίας του 2000, όταν οι κανόνες της νέας ΚΑΠ άλλαζαν τις συνθήκες των αγορών και οι διεθνείς τιμές του βάμβακος συνέχιζαν την καθοδική τους πορεία
Οι πληροφορίες λένε ότι στην τελευταία εμπορική περίοδο (2011-2012) οι «λύσεις» διαφοροποίησης που είναι διαθέσιμες στην αγορά δεν απέφεραν τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως η προσπάθεια θα πρέπει να εγκαταλειφθεί. Αντίθετα, απαιτείται η εγρήγορση των συλλογικών οργανώσεων των παραγωγών για την υιοθέτηση των αντίστοιχων λύσεων, την επίβλεψη της εφαρμογής των αντίστοιχων κανόνων και επιβολή τους στις μονάδες μεταποίησης του προϊόντος
FiberMax
To πιο διαδεδομένο σύστημα είναι το « FiberMax®» που εφαρμόζει η εταιρεία Bayer CropScience, με βάση τις έξι ποικιλίες Carmen, Celia, Flora, Candia, Luela και Julia, καθώς και δύο νέες ποικιλίες με τα ονόματα Elsa και Claudia. Στην Ελλάδα το πρόγραμμα λειτούργησε πιλοτικά το 2005 και γνώρισε μεγάλη αποδοχή από εκκοκκιστές και εμπόρους. Από το 2006 κάθε ενδιαφερόμενος παραγωγός, που καλλιεργεί ποικιλίες FiberMax®, μπορεί να πιστοποιήσει την παραγωγή του και να ενταχθεί στο σύστημα
Το πρόγραμμα «Πιστοποίηση FiberMax®», είναι μια παγκόσμια προσπάθεια της Bayer CropScience για την διαφοροποίηση της τελικής παραγόμενης ίνας που προέρχεται από τις ποικιλίες FiberMax® και την αναγνωρισιμότητα της υψηλής ποιότητας ίνας βαμβακιού που παράγεται από την καλλιέργεια αυτών των ποικιλιών
Στην ουσία, δίνεται η ευκαιρία στην Ελλάδα, ως χώρα παραγωγής -εξαγωγής βαμβακιού, να αποκτήσει ταυτότητα ως προς το εγχώριο παραγόμενο ποιοτικό βαμβάκι και να επανατοποθετηθεί στην παγκόσμια αγορά έχοντας μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη και ικανότητα, μεγιστοποιώντας τα οφέλη της συγκεκριμένης εξαγωγικής δραστηριότητας
Στον πρώτο χρόνο μαζικής εφαρμογής (2006) καταχωρήθηκαν περίπου 7.000 δηλώσεις ΟΣΔΕ που αντιπροσωπεύουν 400.000 στρέμματα βαμβακοκαλλιέργειας και οδηγούν στην τελική πιστοποίηση περισσότερων από 20.000 δεμάτων ίνας βάμβακος FiberMax®
Μερικά από τα πλεονεκτήματα των ποικιλιών, όπως έχει προκύψει από την καλλιέργειά τους επί ελληνικού εδάφους είναι, εκτός από την άριστη ποιότητα ίνας:
- Μέγιστη φυτρωτικότητα
- Βαθύ ριζικό σύστημα
-Φυτά που προχωρούν γρήγορα στην αρχή
- Φυτά που δένουν χαμηλά (6ο – 8ο κόμβο)
- Ανθεκτικότητα σε συνθήκες stress (όχι τίναγμα)
- Ομοιόμορφο δέσιμο και άνοιγμα
