Σύμφωνα με το δημοσίευμα της εφημερίδας Agrenda, δύο χρόνια μετά την εμφάνισή του, αρχικά σε περιοχές της Μακεδονίας, οι αγρότες αδυνατούν να αντιληφθούν το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα πρέπει να κινηθούν, προκειμένου από τη μια να συμβάλουν στον περιορισμό της ζώνης δράσης και στην καταπολέμηση του εντόμου, και από την άλλη να μην μπλέξουν στα δίχτυα της γραφειοκρατίας, με μεγαλύτερο φόβο την απώλεια δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης.
Τα μέτρα - οδηγίες που έχουν ανακοινωθεί από τις περιφερειακές υπηρεσίες των κατά τόπους Διευθύνσεων Αγροτικής Ανάπτυξης, χαρακτηρίζονται από τους καλλιεργητές αποσπασματικά και χωρίς σαφείς στόχους, καθώς, επιχειρούν να θέσουν απαγορεύσεις στην καλλιέργεια καλαμποκιού σε κρίσιμες για το προϊόν περιοχές, χωρίς ταυτόχρονα να καθιστούν σαφείς τις συνέπειες που θα υπάρχουν για τους καλλιεργητές που θα παραβλέψουν τις σχετικές οδηγίες.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, άλλοι να σπεύδουν να συμμορφωθούν προς τις υποδείξεις και άλλοι να προσπαθούν να επωφεληθούν της συγκυρίας και της μειωμένης παραγωγής (άρα και των καλύτερων τιμών) που είναι επόμενο να υπάρξουν σε κάποιες περιοχές. Οι αγρότες τονίζουν ότι οι παρεμβάσεις επί του θέματος θα πρέπει να είναι σαφείς, έτσι ώστε, τα προωθούμενα μέτρα, εκεί όπου αυτά κρίνονται απαραίτητα, να εφαρμόζονται απ’ όλους ή αν δεν υπάρχει ανάγκη να αποφεύγονται.
Στοιχεία λογικής έχει και το αίτημα εξαίρεσης (από τις απαγορεύσεις) που προβάλλεται από τους καλλιεργητές – κτηνοτρόφους που χρησιμοποιούν δική τους παραγωγή καλαμποκιού για την εκτροφή των ζώων τους. Η ιδιοπαραγωγή και αυτοκατανάλωση τονίζουν, είναι ο μόνος τρόπος αντοχής των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων στο δύσκολο οικονομικό περιβάλλον, γι’ αυτό υπάρχει ανάγκη είτε εξαίρεσης των κτηνοτρόφων από τις απαγορεύσεις είτε ειδική ενίσχυση αυτών για την αντιμετώπιση της κατάστασης.
Ζώνες και Μέτρα
Η παρουσία του εντόμου Diabrotica virgifera σε πολλές καλλιέργειες καλαμποκιού στην βόρεια Ελλάδα για δύο συνεχόμενες καλλιεργητικές περιόδους είχε ως αποτέλεσμα οι περιοχές αυτές να χαρακτηριστούν ως προσβεβλημένες. Οι ζώνες που εκτείνονται τουλάχιστον 10 χλμ. στο εσωτερικό της προσβεβλημένης ζώνης ονομάζονται εστιακές ζώνες ή μολυσμένες περιοχές.
Οι ζώνες ασφαλείας ή ζώνες περιστολής εκτείνονται τουλάχιστον 30 χλμ. περιμετρικά από την εστία και είναι περιοχές απαλλαγμένες από το Diabrotica virgifera, στις οποίες όμως ισχύουν τα υποχρεωτικά μέτρα καταστολής.
Στις περιοχές που έχει εντοπιστεί το έντομο (Πιερία, Πέλλα, Κιλκίς, Σέρρες και Θεσσαλονίκη), αλλά και στις περιοχές που ανήκουν στη ζώνη περιστολής μπορεί να καλλιεργηθεί καλαμπόκι υπό την προϋπόθεση πως δεν θα μετακινηθούν φυτά ή μέρος των φυτών του καλαμποκιού εκτός της εστιακής ζώνης. Επίσης στους αγρούς όπου δεν υπάρχουν κανονικές φυτείες καλαμποκιού, καταστρέφονται όλα τα φυτά-εθελοντές καλαμποκιού, ενώ απαγορεύεται η μεταφορά χώματος αγρών καλαμποκιού εκτός της εστιακής ζώνης. Θα πρέπει επίσης το καλαμπόκι να μην συγκομίζεται πριν το τέλος Σεπτεμβρίου και να αποφεύγεται κατά τη συγκομιδή ο τεμαχισμός – θρυμματισμός των φυτών.
Σημαντικό είναι τα μηχανήματα πριν από την απομάκρυνσή τους από την εστιακή ζώνη να καθαρίζονται επιμελώς. Τέλος θα πρέπει στα χωράφια με καλαμπόκι να πραγματοποιείται τριετής αμειψισπορά στην οποία το καλαμπόκι θα καλλιεργείται μόνο μία φορά.
Τα εγκεκριμένα σκευάσματα εναντίον της Diabrotica στο καλαμπόκι είναι τα Baythroid 5 EC της Άλφα Γεωργικά Εφόδια και Decis 2,5 EC & Decis protech 15 EW της Bayer. Ο έλεγχος τήρησης των παραπάνω κανόνων και οδηγιών ενεργείται από τους Φυτοϋγειονομικούς Ελεγκτές των τοπικών Διευθύνσεων Αγροτικής Ανάπτυξης.
Πέλλα
Στις περιοχές της Αλµωπίας (Νότια, Φιλώτεια, Εξαπλάτανος) και σε αγροτεµάχια που βρίσκονται σε ακτίνα ενός χιλιοµέτρου από τα σηµεία που βρέθηκε το έντοµο το καλοκαίρι του 2011, εφαρµόζεται αµειψισπορά µε την οποία, οποιαδήποτε περίοδο κατά τη διάρκεια τριών διαδοχικών ετών, ο αραβόσιτος θα καλλιεργείται µόνο µια φορά (1:3) ή αλλιώς, δεν θα καλλιεργείται για δύο χρόνια µετά το τελευταίο έτος συλλογής.
Σε όλες τις άλλες περιοχές του νοµού Πέλλας πραγµατοποιείται αµειψισπορά, µε την οποία οποιαδήποτε περίοδο κατά την διάρκεια δύο διαδοχικών ετών, ο αραβόσιτος καλλιεργείται µια µόνο φορά (1:2).
Ηµαθία
Η ζώνη Περιστολής ορίζεται ως εξής:
l ∆υτικά από την κοίτη της τάφρου 66 έως το σηµείο που τέµνεται µε την Εγνατία οδό.
l Νότια της Εγνατίας οδού έως τον ορεινό όγκο των Πιερίων και τα όρια µε την Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας.
l Ανατολικά από τα όρια µε την Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης.
l Βόρεια από τα όρια µε την Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας.
Για περισσότερες πληροφορίες, οι ενδιαφερόµενοι µπορούν να απευθύνονται στη ∆ιεύθυνση Αγροτικής Οικονοµίας και Κτηνιατρικής της Περιφερειακής Ενότητας Ηµαθίας Μητροπόλεως 44, στο τηλ: 2331350152, Κωνσταντίνος Μπέης και Κωνσταντίνος Μπονάνος.
Σέρρες
Ο νοµός Σερρών χωρίζεται σε δύο ζώνες την εστιακή και τη ζώνη ασφαλείας. Η ζώνη ασφαλείας περιλαµβάνει τα ∆ηµοτικά ∆ιαµερίσµατα Κερδυλλίων, Αµφιπόλεως, Νέας Μπάφρας, Κορµίστας, Ηλιοκώµης, Συµβολής, Αλιστράτης και Αγιοχωρίου (νοτιοανατολικά του νοµού), ενώ η εστιακή ζώνη περιλαµβάνει τα υπόλοιπα αγροκτήµατα του νοµού.
Πιερία
Με απόφαση της αντιπεριφερειάρχη Πιερίας η µολυσµένη ζώνη οροθετείται κατά προσέγγιση, ανατολικά: από την ακτογραµµή, δυτικά: από τον ορεινό όγκο του Ολύµπου, βόρεια: από τον χείµαρρο Βύθισµα και την ΠΕΟ Κατερίνης - Ελασσόνας και νότια: από τον οικισµό της Λεπτοκαρυάς. Η ζώνη περιστολής καλύπτει όλη την έκταση του νοµού και συνεπώς τα µέτρα του προγράµµατος περιστολής εφαρµόζονται σε όλη την Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας. Για τον περιορισµό της εξάπλωσης του εντόµου από τη µολυσµένη ζώνη σε απαλλαγµένες από το έντοµο περιοχές λαµβάνονται µέτρα σε ετήσια βάση, σε µια ζώνη περιστολής η οποία εκτείνεται δέκα (10) χιλιόµετρα στο εσωτερικό της µολυσµένης ζώνης και τριάντα (30) χιλιόµετρα εκτός της µολυσµένης ζώνης. Για περισσότερες πληροφορίες, οι παραγωγοί αραβοσίτου µπορούν να επικοινωνούν µε το τµήµα Ποιοτικού και Φυτουγειονοµικού Ελέγχου στα τηλέφωνα: 2351/351116 (Χύτας ∆ηµήτριος), 2351/351252 (Νικολάου Μιλτιάδης) και 2351/351119 (Χλιούµης Γεώργιος).
Λάρισα
Η ζώνη περιστολής εντός της Περιφερειακής Ενότητας Λάρισας οροθετείται κατά προσέγγιση στην περιοχή του ∆έλτα Πηνειού: ανατολικά από την ακτογραµµή, δυτικά από τον ορεινό όγκο του Ολύµπου (περιοχές ∆.∆. Πυργετού – Αιγάνης) µέχρι τη βόρεια έξοδο της κοιλάδας των Τεµπών, βόρεια από τα όρια της Περιφερειακής Ενότητας Πιερίας και νότια από τη βόρεια και βορειοανατολική πλευρά του Κισσάβου (περιοχές ∆.∆. Οµολίου – Στοµίου).
Κιλκίς
Από µετρήσεις που έχουν γίνει, το επιβλαβές έντοµο έχει βρεθεί σε όλο το νοµό του Κικλίς και προκαλεί στην καλλιέργεια αραβοσίτου πολύ µεγάλες ζηµιές, προσβάλλει το ριζικό σύστηµα, τα φύλλα, τα στελέχη και τους σπάδικες. Όλος ο νοµός περιλαµβάνεται στην εστιακή ζώνη. Για περισσότερες πληροφορίες οι αγρότες µπορούν να επικοινωνούν µε τα τηλέφωνα της υπηρεσίας 23413/50145 (Γ. Στεφανίδης) και 23413/50151 (Α. Γρηγοριάδου).
Στην Ελλάδα πρωτοεµφανίστηκε στη Μακεδονία το 2010
Το κολεόπτερο Diabrotica virgifera LeConte ήρθε στην Ευρώπη το 1992 από τη βόρεια Αμερική. Εμφανίστηκε για πρώτη φορά κοντά στο αεροδρόμιο του Βελιγραδίου και από τότε παρουσιάζει ταχύτατο ρυθμό εξάπλωσης σε ολόκληρη σχεδόν την πρώην Γιουγκοσλαβία, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, την Τσεχία, τη Σλοβακία, την Ουκρανία, την Ιταλία, τη Γερμανία, την Ελβετία και τη Γαλλία. Στην Ελλάδα εμφανίστηκε το 2010.
Οι προνύμφες καταστρέφουν το ριζικό σύστημα (πλάγιες ρίζες) με αποτέλεσμα τα φυτά να μην μπορούν να στηριχτούν επαρκώς και να πλαγιάζουν. Ομάδες πλαγιασμένων φυτών που στηρίζονται το ένα πάνω στο άλλο μπορούν να αποτελέσουν μια πρώτη ένδειξη της παρουσίας του εντόμου. Οι μεγαλύτερες προνύμφες ορύσσουν στοές στο εσωτερικό της ρίζας. Η παρουσία στοών στο εσωτερικό της ρίζα αποτελεί κατά κάποιο τρόπο χαρακτηριστικό σύμπτωμα προσβολής από το έντομο, αν και μπορεί να οφείλεται και σε άλλα αίτια. Τα ενήλικα έχουν μήκος που φτάνει τα 5-6 mm με πρασινοκίτρινο χρωματισμό. Επιμήκεις ραβδώσεις διαφόρων σχημάτων υπάρχουν στα έλυτρα. Οι μηροί του εντόμου είναι χρώματος λαμπερού μαύρου ή ωχρού με την εξωτερική πλευρά λαμπερού μαύρου. Τα ενήλικα καταστρέφουν το σπάδικα και το φύλλωμα χωρίς τα συμπτώματα να είναι χαρακτηριστικά της προσβολής από το συγκεκριμένο είδος.
Τρόπος μετάδοσης
Ενώ η δυνατότητα των προνυμφών για μετακίνηση είναι σχετικά περιορισμένη τα ενήλικα πετάνε προς εύρεση κατάλληλου ξενιστή και μπορούν να μετακινηθούν σε σχετικά μεγάλες αποστάσεις (μέχρι 100 Km) εκμεταλλευόμενα τα ψυχρά μέτωπα. Θεωρείται σχετικά απίθανη η μεταφορά του εντόμου με το σπόρο καθώς το έντομο δεν τρέφεται από το σπόρο και θεωρείται απίθανο να βρεθεί στους σπόρους κατά την περίοδο της συγκομιδής. Είναι όμως δυνατό να μεταφερθεί με τη διακίνηση σπαδίκων αραβόσιτου, ολόκληρων φυτών ή χλωρών τμημάτων φυτών, καθώς και με τη μεταφορά χώματος από μολυσμένες περιοχές.
