Η πρόταση μίας μερίδας εμπόρων να είναι υποχρεωτική η αναγραφή του αριθμού μητρώου πάνω στο τιμολόγιο αγοράς, έτσι ώστε μόνο σε αυτή την περίπτωση να μπορεί ο παραγωγός να λάβει την επιστροφή ΦΠΑ, απορρίφθηκε από το υπουργείο Οικονομικών. Αυτό τουλάχιστον ειπώθηκε στην τελευταία σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε μεταξύ εκπροσώπων εμπόρων και της γενικής γραμματέα του υπουργείου, Γεωργίας Μπαζώτη. Και είναι ένας τρόπος που αναφέρεται και στο νόμο: (άρθρο 6) «Η μη εγγραφή στο Μητρώο και η μη αναγραφή του Ε.Α.Ε. στα σχετικά φορολογικά παραστατικά επιφέρει αυτοδίκαια τη μη αναγνώριση από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές και για όλους τους συναλλασσόμενους του δικαιώματος επιστροφής του Φ.Π.Α. και του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης Καυσίμων.»
Επίσης, στις 8 Μαρτίου δημοσιεύτηκε υπουργική απόφαση με την οποία μία σειρά δικαιολογητικών, με το πιο σημαντικά να είναι οι βεβαιώσεις φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας, αντικαταστάθηκαν από μία απλή υπεύθυνη δήλωση! Ο λόγος είναι ότι οι ίδιοι οι έμποροι ζήτησαν να απλοποιηθεί η διαδικασία συγκέντρωσης δικαιολογητικών, αλλά δεν διασφαλίζεται σε καμία περίπτωση ο διασταυρωτικός έλεγχος των στοιχείων. Δηλαδή η ελληνική κρατική μηχανή, με τον τρόπο που λειτουργεί, θα κληθεί να κάνει «δειγματοληπτικό έλεγχο» των όσων ισχυρίζονται οι έμποροι στην υπεύθυνη δήλωσή τους...
Το μεγάλο πρόβλημα, όμως, είναι η μη εφαρμογή του νόμου που ψηφίστηκε εδώ και ένα χρόνο. Μάλιστα, την προηγούμενη εβδομάδα, η ερώτηση της πρώην υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, Κατερίνας Μπατζελή, για την καθυστέρηση στην εφαρμογή του Μητρώου δείχνει ότι κάτι δεν πάει καλά. Αυτή την εβδομάδα ακολούθησε ερώτηση και από τον πρώην υφυπουργό Οικονομικών, Δημήτρη Κουσελά.
Όπως προέκυψε πάντως από την τελευταία σύσκεψη στη λεωφόρο Αχαρνών, σκοπός του υπουργείου είναι να δει για άλλη μια φορά τις προτάσεις των φορέων για την καλύτερη εφαρμογή του νόμου και στη συνέχεια να θέσει μία προθεσμία, πιθανότατα στις 30 Ιουλίου κάθε έτους για την εγγραφή στο Μητρώο. Η αλήθεια είναι, πάντως, ότι ένα μεγάλο μέρος των εμπόρων, που είναι κυρίως όσοι συμμετέχουν ανοιχτά στις συζητήσεις με το υπουργείο, είναι διατεθειμένο να εφαρμόσει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το νόμο και έχουν ήδη ξεκινήσει να παροτρύνουν και συναδέλφους τους να το πράξουν, προκειμένου να μπει τάξη στην αγορά.
Κυρώσεις για τη μη εγγραφή που προβλέπει ο νόμος 3955/2011
Άρθρο 6, παρ. 2: «Η μη εγγραφή στο Μητρώο και η μη αναγραφή του Ε.Α.Ε. στα σχετικά φορολογικά παραστατικά επιφέρει αυτοδίκαια τη μη αναγνώριση από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές και για όλους τους συναλλασσόμενους του δικαιώματος επιστροφής του Φ.Π.Α. και του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης Καυσίμων.
Η μη εγγραφή στο Μητρώο των ενδιαφερόμενων εμπόρων επιφέρει για τις εμπορικές πράξεις του νόμου αυτού την ακυρότητα των σχετικών φορολογικών παραστατικών, η οποία διαπιστώνεται από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές.
Εκτός από την ακυρότητα των σχετικών φορολογικών παραστατικών, με απόφαση του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Αγροτικής Πολιτικής και Τεκμηρίωσης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επιβάλλεται και διοικητικό πρόστιμο, το συνολικό ύψος του οποίου μπορεί να ανέλθει μέχρι το ύψος της σχετικής συναλλαγής. Σε καμία όμως περίπτωση, το συνολικό ποσό του εν λόγω προστίμου δεν μπορεί να είναι μικρότερο από χίλια (1.000) ευρώ.»
Ποια δικαιολογητικά αντικαθίστανται με την υπεύθυνη δήλωση
«Αντικαθίσταται με υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του Ν. 1599/1986 η υποβολή των προβλεπόμενων στις περ. γ, ε και στ της παρ. 2 του άρθρου 4 του ν. 3955/2011 απαιτούμενων δικαιολογητικών για την εγγραφή στο Ενιαίο Μητρώο Εμπόρων Αγροτικών Προϊόντων, Εφοδίων και Εισροών (στο εξής Μητρώο), που είναι τα εξής:
α) βεβαιώσεις φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας,
β) Πιστοποιητικά από το κατά τόπον αρμόδιο Πρωτοδικείο:
αα) ότι δεν τελούν σε πτώχευση ή σε διαδικασία κήρυξης σε πτώχευση ή δεν έχουν καταθέσει αίτηση για το άνοιγμα διαδικασίας συνδιαλλαγής των άρθρων 99 επ. του ν. 3588/2007 (Πτωχευτικός Κώδικας).
ββ) ότι δεν τελούν σε αναγκαστική διαχείριση,
γγ) ότι οι αιτούντες και επί νομικών προσώπων οι νόμιμοι εκπρόσωποι αυτών δεν έχουν παραπεμφθεί αμετάκλητα για τα αδικήματα της απάτης, της εκβίασης, της πλαστογραφίας, της ψευδορκίας και δόλιας χρεοκοπίας.
δδ) ότι, εφόσον πρόκειται για νομικά πρόσωπα, δεν τελούν σε κοινή ή ειδική εκκαθάριση,
γ) βεβαίωση ποινικού μητρώου τύπου Β, από το οποίο να προκύπτει ότι οι αιτούντες και επί νομικών προσώπων οι νόμιμοι εκπρόσωποί τους δεν έχουν καταδικαστεί για απάτη, εκβίαση, πλαστογραφία, ψευδορκία και δόλια χρεοκοπία, καθώς και για αδικήματα του άρθρου 1 του ν.δ. 3424/1955, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 8 του ν. 1409/1983.»
Πώς υπολογίζεται το ύψος της εγγυητικής επιστολής
«Το ύψος της εγγυητικής επιστολής που υποχρεούνται να υποβάλλουν οι έμποροι αγροτικών προϊόντων του άρθρου 1 του Ν. 3955/2011, για την εγγραφή τους στο Ενιαίο Μητρώο Εμπόρων Αγροτικών Προϊόντων, Εφοδίων και Εισροών (στο εξής Μητρώο), σύμφωνα με την περ. ζ της παρ. 2 του άρθρου 4 του Ν. 3955/2011, καθορίζεται ως εξής:
α) Σε ποσοστό 10% του μέσου όρου της αξίας των αγορών αγροτικών προϊόντων της παρ. Α του άρθρου 1 του Ν. 3955/2011 των τελευταίων τριών (3) οικονομικών ετών που προηγούνται του έτους υποβολής της αίτησης εγγραφής ή επανυποβολής.
β) Αν δεν έχει συμπληρωθεί τριετία από την έναρξη άσκησης επαγγέλματος του εμπόρου κατά την υποβο− λή της αίτησης εγγραφής στο Μητρώο, σε ποσοστό 10% του μέσου όρου της αξίας των αγορών αγροτικών προϊόντων των τελευταίων δύο (2) οικονομικών ετών που προηγούνται του έτους υποβολής της αίτησης εγ− γραφής ή επανυποβολής.
γ) Αν δεν έχει συμπληρωθεί διετία από την έναρξη άσκησης επαγγέλματος του εμπόρου κατά την υποβολή της αίτησης εγγραφής στο Μητρώο, σε ποσοστό 10% της αξίας των αγορών αγροτικών προϊόντων του οικο− νομικού έτους που προηγείται του έτους υποβολής της αίτησης εγγραφής ή επανυποβολής.
δ) Στο ποσό των τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ, αν κατά την υποβολή της αίτησης εγγραφής στο Μητρώο, δεν συμπληρώνεται ένα (1) οικονομικό έτος από την έναρξη άσκησης επαγγέλματος του εμπόρου.
2. Το ποσό της εγγυητικής επιστολής που προκύπτει από τα ποσοστά των περ. α, β και γ της παρ. 1 του παρόντος άρθρου, δεν μπορεί να είναι μικρότερο των τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ και μεγαλύτερο των εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000) ευρώ.»
Να σημειώσουμε εδώ ότι υπάρχει και η δυνατότητα για απαλλαγή από την έκδοση εγγυητικής επιστολής, εφόσον το αποφασίσει ο προϊστάμενος της αρμόδιας διεύθυνσης του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων!
Η ερώτηση της Κατερίνας Μπατζελή και η απάντηση του υπουργείου
«Η απευθείας ηλεκτρονική διακίνηση αγροτικών προϊόντων ανατρέπει τους παραδοσιακούς τρόπους εμπορίας διαμέσου των μεσαζόντων και υποχρεώνει πλέον το κράτος να θέσει ένα πλαίσιο εμπορίας των διατροφικών- γεωργικών προϊόντων», υποστήριξε η Βουλευτής ΠΑΣΟΚ Φθιώτιδας Κατερίνα Μπατζελή.
Σε απάντηση ερώτησής της για την πορεία υλοποίησης του Ενιαίου Μητρώου Εμπόρων Αγροτικών Προϊόντων, βάσει του οποίου προβλέπεται η υποχρεωτική εγγραφή των εμπόρων- μεσαζόντων, αλλά και των ποσοτήτων και των τιμών που αναγράφονται στα τιμολόγια, το ΥΠΑΑΤ επισήμανε ότι αναμένεται η δημοσίευση των Υπουργικών Αποφάσεων για τις δεσμεύσεις των εμπόρων, ενώ η ηλεκτρονική βάση στην οποία θα κατατίθενται οι αιτήσεις εγγραφής και πιστοποίησης των εμπόρων, δεν έχει τεθεί ακόμη σε λειτουργία. Η κ. Μπατζελή τόνισε ότι «σε μια περίοδο όπου υπάρχει ανάγκη μείωσης του κόστους ζωής των πολιτών, μεγάλο μέρος του οποίου καταλαμβάνει και η διατροφή, η ολοκλήρωση της ηλεκτρονικής βάσης του Ενιαίου Μητρώου Εμπόρων είναι απολύτως απαραίτητη.
Η ερώτηση του Δημήτρη Κουσελά
«Ο ν. 3955/20-4-2011, με τον οποίο θεσπίστηκε η συγκρότηση ενιαίου Μητρώου Εμπόρων Αγροτικών Προϊόντων, εφοδίων και εισροών, αποτελεί σημαντική τομή για την εξυγίανση της αγοράς αγροτικών προϊόντων, η οποία εδώ και δεκαετίες υφίσταται αθέμιτες ή και εκβιαστικές πρακτικές των μεσαζόντων, καθώς και καθυστερήσεις ή και αθέτηση πληρωμών εκ μέρους αφερέγγυων χονδρεμπόρων.
Στην κατεύθυνση αυτή, ιδιαίτερα σημαντική είναι και η πρόβλεψη εξασφάλισης των παραγωγών, με την προσκόμιση εγγυητικής επιστολής ή άλλων εμπράγματων διασφαλίσεων από τον εγγραφόμενο στο Μητρώο Εμπόρων Αγροτικών Προϊόντων, για την ομαλή αποπληρωμή των οφειλών του.
Ωστόσο, από την ψήφιση του εν λόγω νόμου, δηλαδή από τον Απρίλιο του 2011 μέχρι σήμερα, έχει μεσολαβήσει σχεδόν ένας χρόνος. Ειδικά υπό τις σημερινές συνθήκες οξυμμένης εισοδηματικής στενότητας παραγωγών και καταναλωτών, όπου εύλογα κορυφώνεται η αντίθεση στις καταχρηστικές πρακτικές ορισμένων χονδρεμπόρων, είναι επιτακτικά αναγκαία η συγκρότηση του Μητρώου. Παράλληλα, εξαιτίας της κρίσης ή με πρόσχημα την κρίση πληθαίνουν οι περιπτώσεις εξαπάτησης παραγωγών από αφερέγγυους εμπόρους. Γι’ αυτό επείγει η εφαρμογή των προβλεπόμενων από τον ν. 3955/2011 για την προσκόμιση κατάλληλης εγγυητικής επιστολής ή άλλων εμπράγματων διασφαλίσεων, ώστε να καλύπτονται οι απαιτήσεις των παραγωγών από την πώληση των προϊόντων τους και στο Μητρώο να εγγράφονται μόνον αξιόπιστοι έμποροι. Κατόπιν των ανωτέρω ερωτάται ο κ. Υπουργός:
- Για ποιο λόγο καθυστέρησε τόσο η συγκρότηση του Ενιαίου Μητρώου Εμπόρων Αγροτικών Προϊόντων;
-‘Εχει δημιουργηθεί η ηλεκτρονική βάση δεδομένων που είναι αναγκαία για τη λειτουργία του Μητρώου;
- Αν ναι, πότε ξεκίνησε η υποβολή αιτήσεων εγγραφής στο Μητρώο και πόσες αιτήσεις έχουν υποβληθεί μέχρι σήμερα;
- Πως ακριβώς εξειδικεύεται η απαιτούμενη παροχή διασφαλίσεων εκ μέρους των εγγραφόμενων εμπόρων, ώστε να καλύπτονται εγκαίρως, με σαφήνεια και επαρκώς οι παραγωγοί, σε περίπτωση καθυστέρησης ή και αθέτησης της οφειλόμενης πληρωμής;»
Βρειτε εδώ τα σχετικά έγγραφα:
Απόφαση για αντικατάσταση δικαιολογητικών με υπεύθυνη δήλωση.pdf
Απόφαση για το ύψος της εγγυητικής επιστολής.pdf
Νόμος για Μητρώο Εμπόρων Αγροτικών Προϊόντων.pdf
Του Πέτρου Αλεξανδρή
