Η Αθήνα «επενδύει» στη διαφύλαξη και περαιτέρω ενίσχυση των ανοικτών διαύλων επικοινωνίας, θεωρώντας ότι μια λειτουργική σχέση με την Τουρκία αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση σταθερότητας σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
Παρά το γεγονός ότι δεν διαφαίνεται, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, έδαφος για την έναρξη ουσιαστικής συζήτησης γύρω από τη μοναδική διαφορά που η χώρα μας αναγνωρίζει ως ικανή να παραπεμφθεί σε διεθνή δικαιοδοσία – την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνική πλευρά προσβλέπει σε μια εποικοδομητική ανταλλαγή απόψεων και, κυρίως, στη διατήρηση του κλίματος ηρεμίας που έχει οικοδομηθεί τα τελευταία δυόμισι χρόνια, παρά τις τελευταίες προκλήσεις.
Το συγκεκριμένο κλίμα, σύμφωνα με το Μέγαρο Μαξίμου, έχει αποδώσει μετρήσιμα αποτελέσματα: από τη μείωση της παραβατικότητας στον αέρα και την καλύτερη συνεργασία στο Μεταναστευτικό, έως τη συνολική υποχώρηση των μεταναστευτικών ροών, τη διευκόλυνση της έκδοσης βίζας σύντομης διάρκειας για Τούρκους πολίτες σε 12 νησιά του Αιγαίου και την ενίσχυση των εμπορικών συναλλαγών.
Η συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν, η πρώτη έπειτα από περίπου ενάμιση χρόνο (με τελευταία επαφή τους τον Σεπτέμβριο του 2024 στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ), αποκτά πρόσθετη βαρύτητα καθώς προηγείται της συνεδρίασης του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας.
Η Αθήνα εκτιμά ότι τέτοιου είδους θεσμοθετημένες επαφές λειτουργούν ως ανάχωμα στην εκδήλωση κρίσεων και συμβάλλουν στην αποκλιμάκωση εντάσεων, ακόμη και όταν οι διαφωνίες παραμένουν.
Στη διμερή συνάντηση των δύο ηγετών, πριν από την έναρξη των εργασιών του Συμβουλίου, θα συμμετάσχουν οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, Γιώργος Γεραπετρίτης και Χακάν Φιντάν, καθώς και οι διπλωματικοί σύμβουλοι των δύο Προέδρων, ο πρέσβης Μίλτον Νικολαϊδης και ο Ακίφ Κιλίκ.
Στο τραπέζι αναμένεται να τεθεί μια συνολική επισκόπηση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, αλλά και ζητήματα περιφερειακού και διεθνούς ενδιαφέροντος, όπως το Μεσανατολικό, η κρίση στο Ιράν και ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Χωρίς διαμεσολαβήσεις
Κοινή παραδοχή Αθήνας και Άγκυρας παραμένει ότι τα ζητήματα που τις αφορούν πρέπει να συζητούνται απευθείας, σε διμερές επίπεδο, χωρίς διαμεσολαβήσεις, με γνώμονα τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή και ενώ οι φήμες για βούληση των ΗΠΑ να… παρέμβουν στην ανατολική Μεσόγειο είναι έντονες.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη σύνθεση της ελληνικής αποστολής, που περιλαμβάνει υπουργούς με χαρτοφυλάκια κρίσιμα για τη «θετική ατζέντα» της συνεργασίας: οικονομία, ανάπτυξη, υποδομές, μετανάστευση, πολιτική προστασία, παιδεία και πολιτισμό. Αναμένεται, στο περιθώριο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, να υπογραφούν συμφωνίες χαμηλής πολιτικής, οι οποίες μπορούν να ενισχύσουν την πρακτική συνεργασία και να εμπεδώσουν ένα πλαίσιο προβλεψιμότητας στις διμερείς σχέσεις.
Το γεωπολιτικό περιβάλλον, ωστόσο, παραμένει ρευστό και η Αθήνα δεν τρέφει αυταπάτες. Αρμόδιες πηγές σημειώνουν ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις εγκατάλειψης της αναθεωρητικής ρητορικής της Άγκυρας, ενώ υπογραμμίζουν ότι η συνέχιση του διαλόγου δεν συνεπάγεται σε καμία περίπτωση εκπτώσεις σε ζητήματα κυριαρχίας ή διεθνούς δικαίου.
Σε αυτό το πλαίσιο, η απουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια – λόγω ταυτόχρονων υποχρεώσεων στις Βρυξέλλες – έχει προκαλέσει συζητήσεις, ιδίως μετά τις επικριτικές γι’ αυτόν δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν. Η ελληνική πλευρά, πάντως, διαμηνύει ότι η κυβερνητική γραμμή είναι ενιαία και αδιαπραγμάτευτη.
Όπως έχει τονιστεί τόσο από κυβερνητικά στελέχη όσο και από εκπροσώπους της ΝΔ, ο Πρωθυπουργός μεταβαίνει στην Άγκυρα με ρεαλισμό: χωρίς προσδοκία θεαματικών εξελίξεων, αλλά με ξεκάθαρη στρατηγική επιλογή τη διατήρηση της επαναπροσέγγισης και τη θωράκιση της σχετικής ηρεμίας που έχει επιτευχθεί.
Δύο χρόνια μετά τη Διακήρυξη των Αθηνών, στόχος του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας είναι να γίνει ένας απολογισμός της μέχρι τώρα πορείας, να επιβεβαιωθεί η κοινή βούληση για διάλογο και να χαραχθούν τα επόμενα βήματα μιας λειτουργικής – έστω και δύσκολης – ελληνοτουρκικής σχέσης.
Πηγή: Euro2day.gr