Σύμφωνα με γαλλικά και διεθνή μέσα, αλλά και τα εθνικά briefing σε ξένους δημοσιογράφους, το Παρίσι προσέρχεται στη Σύνοδο με σαφή στόχο να μετατρέψει τη συζήτηση περί «ενισχυμένης συνεργασίας», από εργαλείο διαχωρισμού, σε εργαλείο επιτάχυνσης υπό κοινή πολιτική κατεύθυνση.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Μακρόν φαίνεται πως επιδιώκει να αποφευχθεί η εικόνα μιας Ένωσης που σπάει σε μπλοκ, με έναν βορειοκεντρικό πυρήνα να χαράσσει πολιτική και την περιφέρεια να ακολουθεί. Ειδικά τώρα που οι σχέσεις με τις ΗΠΑ και συγκεκριμένα με τον Λευκό Οίκο και τον Ντόναλντ Τραμπ, είναι σχεδόν ανύπαρκτες.
Ο Μακρόν φέρεται να έχει πάρει πολύ σοβαρά την «πληροφορία» ότι ΗΠΑ και Ρωσία επιθυμούν την διάσπαση της Ευρώπης σε ζώνες επιρροής τους. Ηδη έχει δηλώσει ότι η ΕΕ πρέπει να αρχίσει να ξαναφτιάχνει τις σχέσεις της με τη Ρωσία.
Η πίεση είναι διπλή. Από τη μία είναι η νέα γερμανική ρητορική περί ανάγκης για «λειτουργική Ευρώπη» με έμφαση στην άμυνα, τη βιομηχανική πολιτική και την ενεργειακή ασφάλεια. Για να γίνει αυτό πρέπει να υπάρξει ένας μικρός πυρήνας προθύμων χωρών που θα λαμβάνουν γρήγορες αποφάσεις. Ήδη το Βερολίνο προσέγγισε πέντε κράτη συμπεριλαμβανομένης και της Γαλλίας περί τούτου. Από την άλλη, αρκετά κράτη-μέλη φοβούνται ότι μια τέτοια εξέλιξη θα παγιώσει τους διαχωρισμούς εντός της ΕΕ.
Πηγές στο Παρίσι αναφέρουν ότι ο Ε. Μακρόν, θα επιμείνει σε τρεις άξονες:
- Κοινή ευρωπαϊκή απάντηση στην ανταγωνιστικότητα, με λιγότερα εθνικά βέτο σε στρατηγικούς τομείς.
- Να βρεθεί τρόπος να ξεπεραστούν τα εμπόδια και διαφωνίες για την κοινή χρηματοδότηση αμυντικών και βιομηχανικών επενδύσεων, χωρίς όμως να αναφέρει την «ιδέα» του για νέο γενικευμένο κοινό δανεισμό της ΕΕ ίσως μέσω ευρωομολόγου.
- Πολιτική δέσμευση ότι η «ευελιξία» για την ομάδα προθύμων δεν θα μετατραπεί σε μόνιμο διαχωρισμό πυρήνα και περιφέρειας.
Το επιχείρημα που προβάλλει το Παρίσι είναι ότι χωρίς κοινή κλίμακα και ταχύτητα αποφάσεων, η Ένωση θα συνεχίσει να αντιμετωπίζεται ως κατακερματισμένο οικονομικό μπλοκ και όχι ως ισχυρός γεωπολιτικός παίκτης. Με την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων στο διεθνές τοπίο να δοκιμάζεται, όπως προκύπτει και από τις κραυγές αγωνίας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Ωστόσο, το στοίχημα για τον Μακρόν δεν είναι μόνο θεσμικό, αλλά και προσωπικό. Σε μια συγκυρία όπου η γερμανική ηγεσία δείχνει διατεθειμένη να επανακαθορίσει το μοντέλο λήψης αποφάσεων, ο Γάλλος πρόεδρος επιχειρεί να διασφαλίσει ότι η μετάβαση –αν υπάρξει– θα γίνει υπό πολιτικό συντονισμό στον οποίο ο ίδιος θα παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο.
Ο ρόλος της Κυπριακής Προεδρίας
Στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής του να εμφανιστεί ως παράγοντας συνοχής και πολιτικού συντονισμού, ο Εμ. .Μακρόν συναντήθηκε χθες με τον Κύπριο πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη, ο οποίος ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ αυτό το εξάμηνο.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η συνάντηση είχε σαφή στόχο την από κοινού διαμόρφωση της ατζέντας της σημερινής Συνόδου, ώστε η συζήτηση να παραμείνει εντός θεσμικού πλαισίου και να μην εκτραπεί σε ανοιχτή αντιπαράθεση για μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων.
Οι δύο ηγέτες φέρονται να συμφώνησαν ότι η «ευελιξία» μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο επιτάχυνσης αποφάσεων τους κρίσιμους τομείς -άμυνα, βιομηχανική πολιτική και ανταγωνιστικότητα- αλλά δεν θα πρέπει να οδηγήσει σε μόνιμο διαχωρισμό πυρήνα και περιφέρειας. Στο τραπέζι τέθηκαν επίσης ζητήματα κοινού συντονισμού στις επενδύσεις στρατηγικών υποδομών, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας και η ανάγκη περιορισμού των εθνικών βέτο που παραλύουν τη λήψη αποφάσεων.
Η στάση της Γερμανίας
Το Βερολίνο όμως επιμένει και δεν το κρύβει. Προορίζεται στη λογική του «λειτουργικού πυρήνα» και απαλλαγής από την αναγκαία -βάσει των κανόνων της ΕΕ- ομοφωνία των «27».
Γερμανικοί κυβερνητικοί κύκλοι αναφέρουν ότι η στάση του Βερολίνου δεν αποτελεί επίσημη υιοθέτηση μιας Ευρώπης «δύο ταχυτήτων», αλλά ως πρακτική ανάγκη επιτάχυνσης.
Επίσης, η Γερμανία παραμένει επιφυλακτική σε ότι αφορά σε εργαλεία κοινού δανεισμού, προκρίνοντας μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα μέσω απλούστευσης κανονισμών και εμβάθυνσης της ενιαίας αγοράς βάση της έκθεσης Ντράγκι.
Η συνάντηση δεν αναμένεται να «βγάλει» αποφάσεις. Είναι όμως μια δοκιμασία για το κατά πόσο η γερμανική λογική περί ευρωπαϊκού «πυρήνα» μπορεί να συνυπάρξει με την ανάγκη διατήρησης πολιτικής ενότητας, ή αν η πίεση για ταχύτερη εμβάθυνση θα φέρει τελικά τον θεσμικό κατακερματισμό.
Η στάση της Κομισιόν
Σε δηλώσεις της προέδρου Ούρσουλας φον ντερ Λάιεν και σε ενημερώσεις των δημοσιογράφων, η Κομισιόν κινείται σε μια λεπτή ισορροπία: υπέρ της επιτάχυνσης, αλλά κατά της θεσμικής διάσπασης.
Η Επιτροπή λέει ότι το βασικό εργαλείο ανταγωνιστικότητας δεν είναι η δημιουργία «κλειστών πυρήνων», αλλά η άρση εμποδίων εντός της ενιαίας αγοράς -ειδικά σε κεφαλαιαγορές, ενέργεια, άμυνα και ψηφιακή πολιτική. Με άλλα λόγια, η ρητορική επικεντρώνεται στην «κλίμακα» και στην απλούστευση κανονισμών.
Όμως η Κομισιόν και ιδιαίτερα η Γερμανίδα πρόεδρος της, δεν απορρίπτει τη χρήση ενισχυμένης συνεργασίας. Επίσης εμφανίζεται θετική σε στοχευμένα εργαλεία κοινής χρηματοδότησης για άμυνα και στρατηγικές επενδύσεις, αλλά αποφεύγει προς το παρόν να ανοίξει συζήτηση για νέο κοινό δανεισμό τύπου NextGenerationEU, γνωρίζοντας τις αντιδράσεις Βορρά.
Σε όλες τις παρεμβάσεις, η γραμμή είναι ότι η Ένωση δεν μπορεί να εμφανιστεί διαχωρισμένη σε μια περίοδο γεωπολιτικής πίεσης. Η Κομισιόν επιδιώκει να λειτουργήσει ως θεσμικός εγγυητής συνοχής, αποτρέποντας την εντύπωση ότι η πρωτοβουλία μεταφέρεται αποκλειστικά σε Παρίσι και Βερολίνο.
Η Φον ντερ Λάιεν «παίζει» ίσως το τελευταίο της χαρτί και θέλει να κρατήσει το λεγόμενο «θεσμικό τιμόνι».
Τί δείχνει όμως όλη αυτή η εικόνα; Ότι η ΕΕ, προσπαθώντας να ικανοποιήσει και τις δύο πλευρές, δεν μπορεί εκ των πραγμάτων να προχωρήσει και να πάρει ξεκάθαρες αποφάσεις. Με αποτέλεσμα η έκθεση Ντράγκι να παραμένει στο ράφι και οι γεωπολιτικές εξελίξεις να τρέχουν χωρίς την συμβολή και τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πηγή: Euro2day.gr
