Στη δήλωση, που υπογράφουν µεταξύ άλλων, η Copa Cogeca, οργάνωση-οµπρέλα που εκπροσωπεί ευρωπαϊκές αγροτικές οργανώσεις, o Ευρωπαϊκός Οργανισµός Γαιοκτηµόνων (ELO) και η Ευρωπαϊκή Ένωση Αναµεικτών Λιπασµάτων (EFBA), αναφέρεται ότι «τους τελευταίους µήνες, έχουµε επανειληµµένα προειδοποιήσει τους θεσµούς για τον δραστικό αντίκτυπο που θα είχε η έναρξη ισχύος του Μηχανισµού Προσαρµογής Συνόρων Άνθρακα (CBAM) για τα λιπάσµατα την 1η Ιανουαρίου 2026, δεδοµένου ότι πολλά στοιχεία που απαιτούνται για τον υπολογισµό του παραµένουν άλυτα. Φαίνεται ότι η επιτροπή και τα κράτη µέλη έχουν ακούσει αυτές τις ανησυχίες και τώρα προσπαθούν να παρέχουν γρήγορες λύσεις σε ορισµένα από αυτά τα στοιχεία, όπως τα σηµεία αναφοράς και οι προεπιλεγµένες τιµές. Παρόλο που χαιρετίζουµε την πρόθεση, η πραγµατικότητα είναι ότι η δευτερογενής νοµοθεσία [που δηµοσιεύθηκε στις 10 ∆εκεµβρίου] δεν θα επιλύσει την κατάσταση».
Κενά στο πιστοποιητικό
άνθρακα CBAM
Η οµάδα που υπογράφει την κοινή δήλωση αναφέρει ότι χαιρετίζει την εργασία σχετικά µε τα σηµεία αναφοράς και τον καθορισµό των προεπιλεγµένων τιµών, αλλά προσθέτει ότι «ένα από τα βασικά στοιχεία του υπολογισµού του CBAM παραµένει ανεκπλήρωτο: το πιστοποιητικό άνθρακα CBAM. Όσο η πλατφόρµα για τα πιστοποιητικά άνθρακα CBAM παραµένει ηµιτελής, προγραµµατισµένη µόνο για το 2027, ο φόρος CBAM θα πρέπει να βασίζεται στην τριµηνιαία µέση τιµή CO2 (διοξειδίου του άνθρακα) µετά την υποβολή παραγγελίας από εισαγωγείς λιπασµάτων», αναφέρει η δήλωση.
«∆εδοµένου ότι η τιµή του CO2 µπορεί να παρουσιάσει σηµαντικές διακυµάνσεις σε διάστηµα τριών µηνών, αυτό δηµιουργεί τεράστια οικονοµική αβεβαιότητα για τους εισαγωγείς που δεν είναι σε θέση να αναλάβουν τέτοιο κίνδυνο», τονίζουν.
Οικονοµική αβεβαιότητα
Η δήλωση προειδοποιεί για «οικονοµική αβεβαιότητα», αναφέροντας: «Με µόνο δύο από τους τρεις βασικούς παράγοντες που απαιτούνται για τον υπολογισµό του CBAM να έχουν διευκρινιστεί, η οικονοµική αβεβαιότητα για τους αναµικτήρες και τους εισαγωγείς λιπασµάτων της ΕΕ παραµένει απόλυτη, εµποδίζοντάς τους να υποβάλουν περαιτέρω παραγγελίες, ενώ το 50% των προµηθειών λιπασµάτων της ΕΕ προέρχεται από τρίτες χώρες.
Επιπλέον, εκτός από τη µείωση του περιθωρίου κέρδους για τις προεπιλεγµένες τιµές, η οποία εκτιµάται, δεν έχουν προταθεί µέτρα για την αντιστάθµιση του κόστους που σχετίζεται µε το CBAM για τους αγρότες.
Η δήλωση ανέφερε ότι, σε µια εποχή που «πολλοί αγρότες αροτραίων καλλιεργειών της ΕΕ αντιµετωπίζουν πολύ χαµηλά ή ακόµη και αρνητικά περιθώρια κέρδους, λόγω της απότοµης αύξησης του κόστους παραγωγής από το 2020, αυτό είναι απλώς απαράδεκτο».
Η οµάδα κάλεσε από κοινού την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη µέλη να αναβάλουν την εφαρµογή του CBAM για τα λιπάσµατα µέχρι να πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
Όλα τα τεχνικά στοιχεία που καθορίζουν το κόστος του CBAM οριστικοποιούνται µε τρόπο που να διασφαλίζει την πλήρη προβλεψιµότητα των τιµών κατά τη στιγµή της εισαγωγής και της τιµολόγησης·
Τίθενται σε εφαρµογή αποτελεσµατικά µέτρα για την αντιστάθµιση του κόστους που σχετίζεται µε το CBAM για τους αγρότες, αποτρέποντας περαιτέρω αυξήσεις του κόστους και διασφαλίζοντας το ανταγωνιστικότητα της γεωργίας και των αλυσίδων εφοδιασµού τροφίµων της ΕΕ.
Ηµίµετρα σε µια εποχή που η βιωσιµότητα της γεωργικής παραγωγής της ΕΕ διατρέχει κίνδυνο
«∆εν µπορούµε να αντέξουµε ηµίµετρα σε µια εποχή που η βιωσιµότητα της γεωργικής παραγωγής της ΕΕ διατρέχει κίνδυνο και όταν η ανταγωνιστικότητα και η ανθεκτικότητα της ευρύτερης τροφικής αλυσίδας τίθενται υπό αµφισβήτηση, µε πιθανές συνέπειες για τις τιµές καταναλωτή», αναφέρει η κοινή δήλωση των αγροδιατροφικών φορέων της ΕΕ, που ζητούν καθυστέρηση στα λιπάσµατα CBAM λόγω κινδύνων κόστους. Στα µέλη της οµάδας που συνυπογράφει την κοινή δήλωση, που ανάρτησε η Copa-Cogeca είναι: Ευρωπαϊκός Σύνδεσµος Βιοµηχανίας Αρτοποιών, Ευρωπαϊκός Σύνδεσµος Παραγωγών Ζάχαρης, Ευρωπαϊκή Συνοµοσπονδία Παραγωγής Αραβοσίτου, ∆ιεθνής Συνοµοσπονδία Ευρωπαίων Καλλιεργητών Τεύτλων, Coceral-παραγωγοί δηµητριακών, Ευρωπαική Βιοµηχανία Αλευροποιίας, Ευρωπαϊκή Συµµαχία Ελαιούχων Σπόρων και Βιοµηχανία Μεταποίησης Τροφίµων.
