«Οι στόχοι από µόνοι τους δεν εγκαθιστούν αγρότες, δεν χρηµατοδοτούν επενδύσεις ούτε διευκολύνουν τις µεταβιβάσεις γεωργικών εκµεταλλεύσεων. Μεταξύ 2010 και 2023, πάνω από 3,6 εκατοµµύρια αγροκτήµατα έκλεισαν τις πόρτες τους στην ΕΕ και µόνο το 11% των υπόλοιπων αγροτών είναι κάτω των 40 ετών».
Την ανάγκη η ανανέωση των γενεών στη γεωργία να αποτελέσει όχι µόνο πολιτική αλλά και επενδυτική προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπογραµµίζει το αγροτικό λόµπι των Νέων Αγροτών της ΕΕ- CEJA, καλώντας τα κράτη-µέλη να διασφαλίσουν ότι η νέα ΚΑΠ θα προσφέρει τις σταθερές και προβλέψιµες συνθήκες που απαιτούνται για µακροπρόθεσµες επενδύσεις.
Η προτεινόµενη µείωση των δεσµευµένων κονδυλίων για τη γεωργία στον επόµενο προϋπολογισµό της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Ωστόσο, οι δηµοσιονοµικές πιέσεις που ασκούνται στην ΚΑΠ δεν αποτελούν νέο φαινόµενο. Προσαρµοσµένος στον πληθωρισµό και υπολογισµένος ανά εκτάριο γεωργικής γης, ο προϋπολογισµός της ΚΑΠ έχει µειωθεί κατά περίπου 40% τα τελευταία 25 χρόνια.
Με ανησυχία παρακολουθεί τις εξελίξεις στις διαβουλεύσεις της ΚΑΠ η ελληνική αντιπροσωπεία, καθώς όχι µόνο δεν βρήκε στήριξη η θέση της για αύξηση ή κατάργηση του µέγιστου ορίου των 24 ευρώ το στρέµµα στον εθνικό µέσο όρο του τσεκ µετά το 2027, αλλά βλέπει την Ευρωβουλή να φέρνει το νούµερο αυτό στα 20 ευρώ το στρέµµα.
Η φιλοσοφία της ΕΕ αλλάζει για τα αγροπεριβαλλοντικά προγράμματα και τα οικολογικά σχήματα, προτείνοντας στα κράτη-μέλη να πληρώνουν προς τους αγρότες υψηλότερα ποσά σε σχέση με τα «διαφυγόντα κέρδη» ή το «υπερβάλλον κόστος» καθιστώντας τους παραγωγούς περιβαλλοντικών αγαθών. Πραγματικά κίνητρα, ανεξάρτητη συμβουλευτική και έγκαιρες προκηρύξεις θα αποτελέσουν το τρίπτυχο που θα στηρίξει τον φιλοπεριβαλλοντικό αγρότη, σύμφωνα με τα όσα ειπώθηκαν κατά την 3η Συνεδρίαση του Εθνικού Διαλόγου για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034, που πραγματοποιήθηκε σήμερα στην Πάτρα.
∆ύο χρονιές ακόµη, η φετινή και το 2027, θα βρίσκεται κανονικά σε ισχύ το καθεστώς της αναδιανεµητικής ενίσχυσης που πριµοδοτεί ετησίως περίπου 290.000 ελληνικές εκµεταλλεύσεις, µε 170 εκατ. ευρώ. Από την ερχόµενη περίοδο βαίνει προς κατάργηση µε βάση την πρόταση της Κοµισιόν και του Συµβουλίου της ΕΕ, µε τα κράτη-µέλη να µπορούν αν θέλουν, να προσαυξήσουν την επιδότηση των µικροµεσαίων εκµεταλλεύσεων µέσω της φθίνουσας εκταρικής εισοδηµατικής στήριξης (το νέο τσεκ).
Η πρόσβαση στις πράσινες ενισχύσεις στην ΚΑΠ µετά το 2027 θα είναι εφικτή µόνο πλέον των νέων αγροπεριβαλλοντικών (καταργούνται τα eco-schemes), µε την Κοµισιόν να δηµοσιεύει έκθεση για το πώς αυτά µπορούν να σχεδιαστούν.
Οι υπουργοί Γεωργίας της ΕΕ στη σύνοδο της 27ης Απριλίου αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με το πώς μπορεί να στοχευθεί καλύτερα η στήριξη προς τους γεωργούς, διασφαλίζοντας παράλληλα δίκαιη κατανομή, διατήρηση της βιωσιμότητας των εκμεταλλεύσεων και ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας του τομέα.
Επανεξετάζεται το περιφερειακό μοντέλο επιδοτήσεων, με το γνωστό διαχωρισμό σε αροτραία, δενδρώδεις, βοσκοτόπια στο πλαίσιο των συζητήσεων για τη νέα ΚΑΠ, ενώ προβληματισμός υπάρχει στις τάξεις των εθνικών αρχών αναφορικά με το θέμα των συνταξιούχων και για το αν θα πρέπει να συμμετέχουν ισότιμα στο καθεστώς ενισχύσεων.
Οι ευρωβουλευτές θέλουν αύξηση 10% στον πολυετή προϋπολογισμό και ενίσχυση της ΚΑΠ με επιπλέον 140 δισ. ευρώ σε σχέση με την πρόταση της Κομισιόν, φέρνοντας το συνολικό μπάτζετ σε μεγαλύτερα επίπεδα σε σχέση με την τρέχουσα προγραμματική περίοδο.
Και επίσηµα το τέλος των δικαιωµάτων βασικής ενίσχυσης κύρηξε η Κοµισιόν µε σχετική της ανακοίνωση, στην οποία τονίζει πως το καθεστώς αυτό που είχε ξεκινήσει «για ιστορικούς λόγους» και οδηγούσε σε πολλαπλά έξοδα τους αγρότες και «εξωτερική βοήθεια» για τις δηλώσεις ΟΣ∆Ε και τις µεταβιβάσεις, καταργείται.
Οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να τρώνε λιγότερο κρέας, τα αγροκτήματα να φορολογούνται για τη ρύπανση και η ΕΕ να καταργήσει σταδιακά τις αγροτικές επιδοτήσεις για πρακτικές που καταστρέφουν το κλίμα υποστηρίζουν οι επιστημονικοί σύμβουλοι της Κομισιόν σε μια σειρά από εκτεταμένες συστάσεις που είναι απίθανο να τύχουν θερμής υποδοχής από την αγροτική κοινότητα.
Η κατάργηση των δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης και η μετάβαση στο σύστημα της «φθίνουσας εισοδηματικής στήριξης» αναμένεται να απασχολήσει μεταξύ άλλων την πρώτη τηλεδιάσκεψη των διαχειριστικών αρχών και της γενικής γραμματείας του ΥΠΑΑΤ με τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που θα διεξαχθεί σήμερα Πέμπτη 5 Μαρτίου, με στόχο να γίνουν ειδικές συστάσεις καθοδήγησης για το σχέδιο της ΚΑΠ μετά το 2028.
Η κλίμακα των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η γεωργία και οι αγροτικές περιοχές τα τελευταία χρόνια είναι μεγαλύτερη από ποτέ τονίστηκε σε διάλογο υψηλού επιπέδου στις 3 Μαρτίου, στις Βρυξέλλες.
Να απομακρυνθούν από τον γενικό κανονισμό για τα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια (NRPP) τα αγροτικά άρθρα τα οποία θα καθορίσουν κρίσιμες έννοιες της νέας ΚΑΠ όπως ο ενεργός αγρότης και το όριο στις επιδοτήσεις (13-24 ευρώ/στρέμμα), ζήτησαν Ισπανία, Γαλλία, Πορτογαλία με την υποστήριξη 14 κρατών μελών, ωστέ αρχικά να διασφαλιστεί ότι οι αποφάσεις για τον πρωτογενή τομέα θα λαμβάνονται αποκλειστικά από το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και όχι από άλλα θεσμικά σχήματα.
Την ανάγκη έγκαιρης έκδοσης συστάσεων για την υποστήριξη του εθνικού σχεδιασμού, προέταξαν βάσει της ανακοίνωσης της Κυπριακής προεδρίας, στην πρόσφατη σύνοδο στις Βρυξέλλες οι υπουργοί Γεωργίας της ΕΕ, με πολλά κράτη μέλη να ζητούν κατάλληλες μεταβατικές ρυθμίσεις.
Πιο περίπλοκη από ποτέ χαρακτηρίζεται φέτος η απόφαση για αγορά ή πώληση δικαιωµάτων βασικής ενίσχυσης. Από τη µία η πρόταση της Κοµισιόν είναι τα δικαιώµατα να ισχύσουν ακόµη µόνο για φέτος και το 2027, ενώ, την ίδια ώρα, φήµες έχουν ξεκινήσει να κυκλοφορούν πως το καθεστώς µπορεί να πάρει παράταση από την ΕΕ για ένα χρόνο, δηλαδή να ισχύσει τουλάχιστον και για το 2028 ως µεταβατικό έτος.
Υπέρ της θέσπισης ευρωπαϊκού μηχανισμού αντασφάλισης για φυσικές καταστροφές στη γεωργία, επισημαίνοντας ότι το σημερινό μοντέλο «που βασίζεται κυρίως σε εκ των υστέρων έκτακτες αποζημιώσεις, δημιουργεί σοβαρές, απρόβλεπτες και χρονικά συγκεντρωμένες πιέσεις στους εθνικούς προϋπολογισμούς», τάχθηκε ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας, παρεμβαίνοντας σήμερα στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες. Υπό αυτό το πρίσμα, δήλωσε ότι η Ελλάδα βλέπει «κατ’ αρχήν θετικά έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό αντασφάλισης», ο οποίος θα μπορούσε να ενισχύσει τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα για τον αγροτικό τομέα, ζητώντας παράλληλα σαφείς τεχνικές διευκρινίσεις.
