Η αντιπαράθεση του μπλοκ του Νότου με την Κομισιόν εισέρχεται σε πιο ανοιχτή πολιτική φάση, κάτι που θα φανεί έντονα στο συμβούλιο υπουργών Γεωργίας που θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου, όπου το μέλλον της ΚΑΠ αποτελεί το κεντρικό θέμα της ατζέντας. Το γεγονός πάντως ότι μιλάμε για ένα μπλοκ Νότου, έχει εξήγηση καθώς μόνο σε λίγες χώρες (κυρίως στον βορρά) μπορεί να κρατήσει τον έλεγχο το υπουργείο Γεωργίας. Στον νότο και την ανατολική Ευρώπη, όπου τα κονδύλια συνοχής είναι μεγάλα, η αγροτική πολιτική μάλλον δεν θα έχει τον πρώτο λόγο.
Ξεφυλλίστε σε υψηλή ανάλυση την εβδομαδιαία Agrenda
Μέχρι σήμερα, η κατανομή των άμεσων ενισχύσεων και των μέτρων αγροτικής ανάπτυξης αποτελούσε σε μεγάλο βαθμό κυρίως μία «ενδοαγροτική» διαδικασία. Δηλαδή υπουργείο, αγροτικές οργανώσεις και οι διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθόριζαν το τελικό πλάνο και τα στρατηγικά σχέδια. Με το σχέδιο της Κομισιόν η αγροτική πολιτική δεν θα καθορίζεται πρωτίστως από τα υπουργεία Γεωργίας, αλλά θα αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πακέτου διαπραγμάτευσης για τη χρήση των ευρωπαϊκών πόρων.
Αν τελικά την ευθύνη αναλάβουν τα υπουργεία Οικονομικών ή Συνοχής, η πρωτοκαθεδρία που απολάμβανε η γεωργία στην κατανομή των κονδυλίων της ΚΑΠ πιθανότατα θα περιοριστεί. Υπάρχει ήδη προηγούμενο καθώς στις διαπραγματεύσεις του NextGenerationEU, όπου η λογική ήταν κεντρική και «από τα πάνω», ο αγροτικός τομέας σε αρκετά κράτη-μέλη βρέθηκε στο περιθώριο.
Δύσκολη η ανατροπή
Ωστόσο, με βάση ανάλυση που φιλοξενείται στο blog του αγροοικονομολόγου Άλαν Μάθιους, εκτός αν υπάρξει κάποιος μεγάλος πολιτικός σεισμός – όπως μια δραστική αλλαγή στη γαλλική πολιτική σκηνή ή μια ακόμη πιο έντονη δεξιά στροφή σε επίπεδο ΕΕ – η βασική αρχιτεκτονική που έχει προτείνει η Κομισιόν δύσκολα θα ανατραπεί.
Η απόρριψη του νέου Multiannual Financial Framework (MFF), δηλαδή του πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ, θα έφερνε την Ένωση στα όρια θεσμικής κρίσης. Αυτό σημαίνει ότι, πολιτικά, το πιθανότερο σενάριο είναι η συνέχιση του βασικού σχεδιασμού.
Δηλαδή, το λεγόμενο «Ενιαίο Ταμείο» και το πλαίσιο των Εθνικών Σχεδίων (NRPP) πιθανότατα θα διατηρηθούν.
Δεύτερον, η ΚΑΠ θα παραμείνει εντός αυτού του ενιαίου πλαισίου. Ενδέχεται μάλιστα να δοθεί στα κράτη-μέλη μεγαλύτερη ελευθερία στον σχεδιασμό, καθώς οι απαιτήσεις για αυστηρή επιλογή στόχων και εργαλείων φαίνεται να χαλαρώνουν.
Ωστόσο, οι αγροτικές προτεραιότητες θα λειτουργούν υπό στενότερους δημοσιονομικούς περιορισμούς. Οι πόροι για την ύπαιθρο δεν θα θεωρούνται «δεσμευμένοι» όπως στο παρελθόν και θα πρέπει να ανταγωνίζονται με ευρύτερες αναπτυξιακές και περιφερειακές ανάγκες.
