Γίνεται πλέον ολοφάνερο ότι τα ψέµατα τελειώνουν. Χρόνο µε το χρόνο οι ενισχύσεις αλλάζουν χαρακτήρα και η δυνατότητα διεκδίκησης αυτών περιορίζεται σε όλο και λιγότερες αγροτικές επιχειρήσεις, οι οποίες διακρίνονται για την οργανωτική τους δοµή και το παραγωγικό τους αποτέλεσµα.
Ήδη ένα µεγάλο µέρος των άµεσων ενισχύσεων (σχεδόν το 1/3 του συνόλου, ήτοι 450 εκατ. ευρώ) συνδέονται µε τις επιδόσεις των αγροτών στα λεγόµενα οικοσχήµατα (eco-schemes). Η πράξη, µάλιστα, απέδειξε ότι τα εν λόγω σχήµατα, αφενός δεν είναι εύκολο να εφαρµοσθούν απ’ όλους τους αγρότες, αφετέρου η υλοποίησή τους επιφέρει σηµαντικό κόστος. Κι απ’ ότι φαίνεται αυτό το κόστος δεν είναι σε θέση να το επωµισθούν όλοι όσοι συνδέουν σήµερα το όνοµά τους µε την αγροτική δραστηριότητα.
Άλλωστε, ο συνεχώς και πιο σύνθετος ρόλος των τεχνικών συµβούλων – µελετητών στην υπόθεση των άµεσων ενισχύσεων, λειτουργεί ταυτόχρονα και ως επιταχυντής των εξελίξεων στην κατεύθυνση της συγκέντρωσης της αγροτικής δραστηριότητας σε ολοένα και λιγότερα χέρια.
Το παράδοξο µάλιστα είναι ότι, την ίδια στιγµή που όλοι οµνύουν στο όνοµα των νέων αγροτών, το αγροτικό επάγγελµα εξελίσσεται µε µέρα µε τη µέρα σε κλειστό επάγγελµα. Σ’ αυτό θα µπορούν στο εξής να συµµετέχουν είτε παλιοί αγρότες που κατάφεραν έγκαιρα και επιτυχώς να εκσυγχρονίσουν τις εκµεταλλεύσεις τους, είτε νέοι κεφαλαιούχοι οι οποίοι είναι σε θέση να διαθέσουν τεράστια ποσά και να επενδύσουν σε µια άλλης µορφής επιχειρηµατικότητα. Αξιοποιώντας προφανώς, όχι µόνο τα ψηφιακά εργαλεία της νέας τεχνολογίας, αλλά και κάποιες από τις εκφάνσεις της τεχνητής νοηµοσύνης.
Μ’ αυτή την έννοια, η χρονιά που έρχεται καθίσταται ιδιαίτερα κρίσιµη για πολλούς από τους εµπλεκόµενους µε την αγροτική παραγωγή, είτε σε πρωτογενές επίπεδο, είτε ακόµα και υποστηρικτικά αυτής. Με λιγότερες επιδοτήσεις και µάλιστα, υψηλότερου κόστους και µεγαλύτερου ρίσκου, µε χαµηλότερες τιµές, τουλάχιστον στα κυριότερα (από πλευράς µεγέθους) αγροτικά προϊόντα και µε τις κλιµατολογικές συνθήκες σε µεγάλη αστάθεια, η άσκηση της αγροτικής δραστηριότητας τον επόµενο χρόνο προϋποθέτει βαθιά τεχνογνωσία και ιδιαίτερες δεξιότητες. ∆ιαφορετικά, ο δρόµος προς την εγκατάλειψη έρχεται όλο και πιο κοντά.