Στις 9 Δεκεμβρίου δημοσιεύτηκε η Κοινή Υπουργική Απόφαση η οποία διέπει την προκαταβολή της επιχορήγησης (και όχι αποζημίωσης) για τις ζημιές στο φυτικό κεφάλαιο. Τυπικά τα χρήματα καταβάλλονται μέσω του ΕΛΓΑ, ωστόσο το είδος της ζημιάς στις καλλιέργειες δεν αποζημιώνεται βάσει του κανονισμού του ΕΛΓΑ. Για να πληρωθεί μάλιστα το πρώτο μέρος του πλαισίου της επιχορήγησης, χρειάστηκε να περάσουν δύο χρόνια και βάλε από το ζημιογόνο αίτιο, μιας που η προκαταβολή του 60% πληρώθηκε 23 Δεκεμβρίου.
Από κει και πέρα, αναμένεται το επόμενο διάστημα η διευκρινιστική εγκύκλιος των υπουργείων Αγροτικής Ανάπτυξης, Οικονομικών και Κλιματικής Κρίσης ως προς τις πρακτικές υποχρεώσεις των πληγέντων παραγωγών για να δικαιούνται την εξόφληση. Πολλοί μάλιστα έχουν ήδη προχωρήσει σε μερική ή ολική αποκατάσταση των καλλιεργειών δίχως να περιμένουν το θεσμικό πλαίσιο της επιχορήγησης.
Ξεφυλλίστε σε υψηλή ανάλυση την εβδομαδιαία Agrenda
Μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές το μόνο πράγμα που έχει γίνει γνωστό είναι η λακωνική αναφορά του ΕΛΓΑ στις 23 Δεκεμβρίου πως «όποιος γνωστοποιήσει στον ΕΛΓΑ την περάτωση των εργασιών αποκατάστασης, οι γεωπόνοι του οργανισμού θα προχωρήσουν στη σύνταξη πορίσματος, για να γίνει στη συνέχεια η εκκαθάριση και εξόφληση των δικαιούχων». Να σημειωθεί εδώ ότι απαραίτητη προϋπόθεση για την τελική επιχορήγηση είναι η εξόφληση της ειδικής ασφαλιστικής εισφοράς στον ΕΛΓΑ για το 2023.
Τα ερωτήματα των πληγέντων είναι πολλά. Για παράδειγμα, με βάση ποια κριτήρια θα πρέπει να γίνει η ανασύσταση; Θα πρέπει για παράδειγμα να φυτευτούν τα ίδια στρέμματα με τον ίδιο αριθμό δέντρων; Μπορεί ένας παραγωγός με βάση το τί έχασε να αλλάξει καλλιέργεια και να αλλάξει σε μία άλλη, αντίστοιχης συνολικής οικονομικής αξίας; Ένας παραγωγός που ήδη είχε προχωρήσει σε αναφύτευση θα προστατευτεί στο μέλλον από ανάκτηση χρημάτων αν δεν εφάρμοσε στο 100% ένα θεσμικό πλαίσιο που δεν είχε έγκαιρα δημοσιευτεί (πχ σε περίπτωση λάθους πυκνότητας φύτευσης);
Όσον αφορά τις ανακτήσεις, το μόνο που υπάρχει ως σίγουρο, είναι η ειδική αναφορά στην πρόσφατη ΚΥΑ της 9ηςΔεκεμβρίου: «Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις προκαταβολής της επιχορήγησης ή της τελικής επιχορήγησης, το ποσό της προκαταβολής αναζητείται ως αχρεωστήτως καταβληθέν εντόκως από τη στιγμή που τέθηκε στη διάθεση του δικαιούχου, με βάση το επιτόκιο ανάκτησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως αυτό καθορίζεται σύμφωνα με την ανακοίνωσή της σχετικά με την αναθεώρηση της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (2008/C 14/06), εφαρμοζομένου κατά τα λοιπά του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων».