Ο CBAM λειτουργεί ως φόρος άνθρακα στα σύνορα. Ειδικότερα, στα προϊόντα που εισάγονται στην ΕΕ επιβάλλεται µια προσαρµογή (αµοιβή/φόρος) που αντικατοπτρίζει το κόστος των εκποµπών CO2 που έχουν ενσωµατωθεί στην παραγωγή τους, έτσι ώστε αυτό το κόστος να είναι ισοδύναµο µε το κόστος άνθρακα που πληρώνουν οι παραγωγοί στην ΕΕ υπό το σύστηµα ETS.
Ολόκληρο το αφιέρωμα στην Agrenda που κυκλοφορεί
Ως εδώ όλα καλά. Το θέµα είναι ποιος επωµίζεται τελικά αυτόν το φόρο. Γιατί, εκτός από τις αναταράξεις που δηµιουργεί στους κόλπους της ίδιας της βιοµηχανίας, καθώς επηρεάζει σε σηµαντικό βαθµό τους όρους του ανταγωνισµού, αυτό το οποίο προκύπτει ξεκάθαρα είναι το πόσο σηµαντική είναι η επίπτωση αυτού του φόρου στους Ευρωπαίους αγρότες.
Ο CBAM επηρεάζει την αγροτική παραγωγή κυρίως έµµεσα, αλλά µε τρόπο ουσιαστικό. Μπορεί η επίπτωση του φόρου να είναι διαφορετική από προϊόν σε προϊόν και από καλλιέργεια σε καλλιέργεια, επιβαρύνει ωστόσο δοµικά στοιχεία του κόστους παραγωγής στη γεωργία.
Στις αροτραίες καλλιέργειες, ιδίως τις εντατικές και αρδευόµενες, το σηµείο όπου ο CBAM γίνεται αισθητός είναι τα λιπάσµατα. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασµάτων είναι από τις πιο ενεργοβόρες και επιβαρυντικές όσον αφορά την εκποµπή ρύπων βιοµηχανικής δραστηριότητας, επειδή βασίζεται στο φυσικό αέριο. Με την ένταξη των λιπασµάτων στον µηχανισµό, οι εισαγωγές από Τρίτες χώρες — που µέχρι σήµερα συχνά είχαν χαµηλότερο περιβαλλοντικό κόστος — επιβαρύνονται µε κόστος άνθρακα. Αυτό οδηγεί σε ανοδική προσαρµογή των τιµών στην ευρωπαϊκή αγορά.
Για καλλιέργειες όπως το καλαµπόκι ή το σκληρό σιτάρι, όπου η λίπανση αντιπροσωπεύει πολύ µεγάλο µέρος του µεταβλητού κόστους, ακόµη και µια σχετικά µικρή αύξηση στην τιµή των λιπασµάτων µεταφράζεται σε αισθητή αύξηση κόστους ανά στρέµµα. Το ίδιο ισχύει και για το βαµβάκι, αν και σε ελαφρώς µικρότερο βαθµό. Εκεί όπου η επίδραση γίνεται ακόµη πιο έντονη είναι στο ρύζι και στη βιοµηχανική ντοµάτα, επειδή συνδυάζουν υψηλή λίπανση µε έντονη άρδευση.
Το θέµα είναι ότι η βιοµηχανία έχει τη δυνατότητα να µετακυλήσει τον εν λόγω φόρο στον επόµενο κρίκο της αλυσίδας, που είναι ο αγρότης. Ο αγρότης δεν την έχει. Αντίθετα, την ίδια ώρα υφίσταται πίεση και από τον ανταγωνισµό των εισαγόµενων αγροτικών προϊόντων, η παραγωγή των οποίων δεν εµπίπτει σε κανένα καθεστώς, τύπου CBAM. Κάπου υπάρχει λάθος!
