Το παραπάνω αίτημα αποτελεί ένα πρώτο βήμα προς την πλήρη αυτονομία της ΚΑΠ, την οποία επιθυμεί το μπλοκ χωρών των «17», στο οποίο με βάση τουλάχιστον το σχετικό έγγραφο δεν βρίσκεται η Ελλάδα. Το κρίσιμο τώρα είναι, η μεταφορά των άρθρων προς τον κανονισμό της ΚΑΠ, να οδηγήσει στο μέλλον και στην αυτονομία του προϋπολογισμού. Προς αυτήν την κατεύθυνση, προς το παρόν, δεν έχει υπάρξει κάποιο αποτέλεσμα, με την πρόταση της Κομισιόν να μένει ως έχει. Αυτό σημαίνει μεταξύ άλλων ότι ένα σημαντικό μέρος των χρημάτων που μέχρι σήμερα είχαν αποκλειστικό προορισμό την ανάπτυξη στον τομέα της αγροτικής παραγωγής, προσεχώς θα είναι στη διακριτική ευχέρεια των εθνικών κυβερνήσεων και των αντίστοιχων ομάδων επιρροής η αξιοποίησή τους. Συγκεκριμένα:
Η πρόταση προϋπολογισμού της Κομισιόν
-Έχουν εξασφαλιστεί κονδύλια για την ΚΑΠ ίσα με εκείνα που λαμβάνουν οι χώρες σήμερα για τις άμεσες ενισχύσεις. Αυτά τα χρήματα το κάθε κράτος-μέλος μπορεί να τα διοχετεύσει στην επόμενη περίοδο όπως το επιθυμεί σε μία σειρά καθεστώτων, από τα λεγόμενα προγράμματα έως το τσεκ και τις συνδεδεμένες ενισχύσεις.
Ξεφυλλίστε σε υψηλή ανάλυση την εβδομαδιαία Agrenda
-Όποιο κράτος-μέλος το επιθυμεί, μπορεί να αφιερώσει περισσότερα ευρωπαϊκά κονδύλια μόνο στα Προγράμματα της ΚΑΠ (εξαιρούνται διά ροπάλου οι άμεσες ενισχύσεις), μέσω του Ενιαίου Ταμείου, τα λεγόμενα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια (NRPP). Τα ευρωπαϊκά κονδύλια θα πρέπει να συνοδεύονται υποχρεωτικά από εθνική συγχρηματοδότηση.
Τι ζητάνε τα κράτη-μέλη για τον προϋπολογισμό
-Τα κράτη-μέλη (το μπλοκ των 17 τουλάχιστον) ζητούν τα εξασφαλισμένα κονδύλια για την ΚΑΠ να αυξηθούν έως το ποσό που ισχύει σήμερα. Και, ύστερα, όποιο κράτος-μέλος το επιθυμεί, να «ρίξει» περισσότερα χρήματα στην αγροτική πολιτική (μόνο σε Προγράμματα) από το Ενιαίο Ταμείο.
Ποιο αποτέλεσμα πρέπει να περιμένουμε;
Εκτός από μεγάλα σοκ (π.χ., στροφή στη γαλλική πολιτική ή μια περαιτέρω δεξιά στροφή σε επίπεδο ΕΕ), η βασική αρχιτεκτονική που προτείνει η Επιτροπή είναι πολύ πιθανό να επιβιώσει. Η απόρριψη του ΠΔΠ θα οδηγήσει την ΕΕ στο χείλος του γκρεμού. Εξαιτίας αυτού, μπορούμε να αναμένουμε:
-Το Ενιαίο Ταμείο και τα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια (NRPP) πιθανότατα θα παραμείνουν.
-Η ΚΑΠ θα παραμείνει εντός αυτού του πλαισίου, με πιθανώς μεγαλύτερη ελευθερία σχεδιασμού υπό ένα καθεστώς με χαλαρές απαιτήσεις για την επιλογή στόχων και μέσων.
-Οι αγροτικές προτεραιότητες θα αντιμετωπίσουν περιορισμένους πόρους και θα πρέπει να αντλήσουν από το ευρύτερο σύνολο κονδυλίων που διαφορετικά θα προορίζονταν κυρίως για τη συνοχή.
Μεταβατικές ρυθμίσεις για τη νέα ΚΑΠ ζήτησαν τα κράτη-μέλη
Επιπλέον, σύμφωνα με τη σχετική ενημέρωση της Κομισιόν, βασικές ανησυχίες που διατύπωσαν τα κράτη-μέλη περιλάμβαναν την ανάγκη έγκαιρης έκδοσης των συστάσεων για τον σχεδιασμό της νέας ΚΑΠ, οι οποίες οι πληροφορίες λένε πως αναμένονται εντός του καλοκαιριού. Πολλοί είναι και οι υπουργοί που ζήτησαν και κατάλληλες μεταβατικές ρυθμίσεις, εντός όμως του χρονοδιαγράμματος για την νέα ΚΑΠ, ώστε να γίνει πιο ομαλά η μετάβαση προς το νέο μοντέλο επιδοτήσεων.
Tο αίτημα του μπλοκ των 17
Χαρακτηριστική επί του ζητήματος για αυτόνομη ΚΑΠ ήταν η τοποθέτηση του Ισπανού υπουργού Γεωργίας, Λουίς Πλάνας που εκπροσώπησε με την ομιλία του στο Συμβούλιο Υπουργών στις 23 Φεβρουαρίου 17 κράτη-μέλη, που ζήτησε θεσμική θωράκιση της ΚΑΠ. Ο ίδιος όπως είπε, θεωρεί «παράλογο» το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων να αποφασίζει για τον ορισμό του «ενεργού αγρότη», δηλαδή ποιος δικαιούται επιδοτήσεις ΚΑΠ, αντί για τους υπουργούς Γεωργίας. Στις 17 χώρες περιλαμβάνονται: Γαλλία, Πορτογαλία, Ισπανία, Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Κροατία, Τσεχία, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Ιταλία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακία και Σλοβενία.
Η απομάκρυνση των αγροτικών άρθρων από τον γενικό κανονισμό των Εθνικών και Περιφερειακών Σχεδίων (NRPP) θα αποτελέσει μία πρώτη «νίκη» του μπλοκ χωρών που υποστηρίζει πως η ΚΑΠ θα πρέπει να διατηρήσει αυτόνομο τον προϋπολογισμό της, απορρίπτοντας το ενδεχόμενο η ΚΑΠ να ενταχθεί σε ένα ενιαίο δημοσιονομικό πλαίσιο.
Πιο συγκεκριμένα, η Ισπανία υποστήριξε ότι πρέπει να γίνει ένα βήμα πέρα από την αρχική πρόταση της Κυπριακής Προεδρίας, την οποία θεωρεί θετική αλλά ανεπαρκή, ώστε να μεταφερθούν όλες οι ουσιώδεις διατάξεις για την αγροτική πολιτική, που σήμερα περιλαμβάνονται στον Κανονισμό για τα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια, στον ειδικό κανονισμό της ΚΑΠ και στον κανονισμό της Κοινής Οργάνωσης Αγοράς (ΚΟΑ), και να συζητούνται και να αποφασίζονται στα αρμόδια τομεακά όργανα, όπως το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας.
Ο Πλάνας ανέφερε ως παράδειγμα τον παράλογο χαρακτήρα του να αποφασίζει το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων για ζητήματα όπως ο ορισμός του ενεργού αγρότη, δηλαδή ποιος δικαιούται να λαμβάνει επιδοτήσεις της ΚΑΠ, αντί για τα αρμόδια αγροτικά όργανα. «Αυτό δεν είναι ζήτημα για τους υπουργούς, αλλά ζήτημα σεβασμού προς τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους και τις αγροτικές κοινότητες», τόνισε.
Αναφερόμενος στην προτεινόμενη ρύθμιση της Κυπριακής Προεδρίας, δήλωσε ότι «η μεταφορά πρέπει να υπερβαίνει τα άρθρα που έχουν ήδη εντοπιστεί και να ενσωματώνει με συνεκτικό τρόπο όλα τα ουσιώδη στοιχεία που συνθέτουν την ΚΑΠ». Όπως διευκρίνισε ο υπουργός, αυτό θα ενίσχυε τη συνοχή, την ορατότητα και τη νομική ασφάλεια ολόκληρου του πλαισίου, χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τη συνολική χρηματοδοτική δομή.
Αυτή η απλοποίηση των άρθρων καθιστά τα κείμενα σαφέστερα για τους αγρότες και τις διοικήσεις, αποφεύγοντας επικαλύψεις και παραπομπές. Επιπλέον, σύμφωνα με τον υπουργό, «εγγυάται» ότι «οι συζητήσεις για όλες τις πτυχές της ΚΑΠ θα συνεχίσουν να διεξάγονται στα τομεακά φόρα και στις ομάδες εργασίας», οι οποίες «έχουν αποδείξει την αποτελεσματικότητα και τον επαγγελματισμό τους σε όλη την ιστορία της ΚΑΠ».
