Οι αιτίες που προβάλλονται για αυτή την κατάσταση ξεκινάνε από τα συνεχόµενα προβλήµατα στο πληροφοριακό σύστηµα που ανοιγοκλείνει και φτάνουν µέχρι τα σοβαρά ζητήµατα έλλειψης ανθρώπινου δυναµικού στις ∆ΑΟΚ που είναι επιφορτισµένες µε τις αξιολογήσεις.
Σηµειώνεται εδώ πως συνολικά στις ∆ΑΟΚ έχουν εκχωρηθεί για αξιολόγηση, παρακολούθηση κ.λπ συνολικά 14 Παρεµβάσεων του ΠΑΑ. Βέβαια, δεν είναι µόνο τα εκχωρούµενα Μέτρα στις Περιφέρειες που η αξιολόγηση πάει µε τον αραµπά, καθώς πέρα από τα αγροπεριβαλλοντικά και την εξισωτική, µόνο στο πρόγραµµα ενίσχυσης Οµάδων και Οργανώσεων Παραγωγών έχουν δηµοσιευτεί αποτελέσµατα, έστω και προσωρινά.
Τουλάχιστον 8 µήνες για την αξιολόγηση στα θερµοκήπια
Ειδικότερα για το πρόγραµµα των θερµοκηπιακών εγκαταστάσεων, στα γραφεία των περιφερειών βρίσκονται 944 φάκελοι προϋπολογισµού 270 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για φακέλους που δεν είναι... προκάτ, όπως για παράδειγµα των Νέων Αγροτών και απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή από τους αξιολογητές που καλούνται να έχουν και την ανάλογη εµπειρία ώστε να εγκρίνουν ή να απορρίψουν τέτοιες σύνθετες επενδύσεις. Με βάση τα όσα έχει πει ο προϊστάµενος της Μονάδας Επενδύσεων των διαχειριστικών αρχών, Θύµιος Τσιατούρας, θα απαιτηθούν τουλάχιστον 8 µήνες για την αξιολόγηση. Φαίνεται λοιπόν πως δύσκολα θα υπάρχουν αποτελέσµατα πριν το τέλος του 2026.
Επηρεάζεται το χρονοδιάγραµµα στα νέα Σχέδια Βελτίωσης
Τα νέα Σχέδια Βελτίωσης είναι επίσης αρµοδιότητα των περιφερειών. Με βάση την προδηµοσίευση, αφήνεται να εννοηθεί πως πάµε για µία πρόσκληση «3 σε 1» δηλαδή µηχανήµατα, αρδευτικά και ΑΠΕ σε έναν ενιαίο φάκελο που θα αξιολογείται. Το γεγονός ότι οι περιφέρειες χρειάστηκαν έως και δύο (2) χρόνια για να αξιολογήσουν τους, ελάχιστους είναι η αλήθεια, φακέλους των αρδευτικών Σχεδίων (Μέτρο 4.1.2) θα πρέπει να προβληµατίσει τις διαχειριστικές αρχές για αυτό το εγχείρηµα. Αντίθετα για το Μέτρο 4.1.5 που αφορούσε µόνο µηχανήµατα και κτηριακά απαιτήθηκαν επτά (7) µήνες για να βγουν οι πρώτες αποφάσεις ένταξης.
Αν επιµείνουν οι διαχειριστικές στο µοντέλο «3 σε 1» τότε οι εγκρίσεις των φακέλων µπορεί να µην προλάβουν ούτε το 2027.
Σχετική ανακοίνωση της ΕΘΕΑΣ έχει ως ακολούθως:
Συνάντηση της ΕΘΕΑΣ με τη Γ.Γ. Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών για την Προδημοσίευση των Σχεδίων Βελτίωσης
Το πρωί της Πέμπτης, 5 Φεβρουαρίου 2026, πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ του Προέδρου της ΕΘΕΑΣ, κ. Παύλου Σατολιά και του Γενικού Διευθυντή, κ. Μόσχου Κορασίδη, με τη Γενική Γραμματέα Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, κα Αργυρώ Ζέρβα, στα γραφεία του ΥΠΑΑΤ. Στη σύσκεψη παρευρέθηκαν επίσης ο Προϊστάμενος Διεύθυνσης Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης ΣΣ ΚΑΠ, κ. Νικόλαος Μανέτας, ο Προϊστάμενος Διεύθυνσης Ειδικής Υπηρεσίας Εφαρμογής Παρεμβάσεων Αγροτικής Ανάπτυξης, κ. Δημήτριος Παππάς, η Προϊσταμένη Διεύθυνσης της Ειδικής Υπηρεσίας Εφαρμογής Άμεσων Ενισχύσεων και Τομεακών Παρεμβάσεων, κα. Ελένη Καραμαγκιώλη και ο Προϊστάμενος Τμήματος της Μονάδας Επενδύσεων στις Γεωργικές Εκμεταλλεύσεις, κ. Ευθύμιος Τσιατούρας.
Η ΕΘΕΑΣ, σε συνέχεια σχετικού εγγράφου που είχε αποστείλει, έκρινε αναγκαίο να συζητήσει δια ζώσης τα κρίσιμα ζητήματα που άπτονται της προδημοσίευσης των Σχεδίων Βελτίωσης, καθώς και τις θεσμικές και χρηματοδοτικές παραμέτρους που επηρεάζουν άμεσα την αποτελεσματική υλοποίησή τους.
Αρχικά, κατά τη διάρκεια της συνάντησης, τονίστηκε η σημασία της αναμόρφωσης του προϋπολογισμού, εν γένει, των Σχεδίων Βελτίωσης και ειδικότερα των Παρεμβάσεων Π3-73-2.2 και Π3-73-2.6, που αφορούν την εξοικονόμηση ύδατος, την κυκλική οικονομία και τις ενεργειακές επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Ειδικότερα, προτάθηκε η αύξηση του συνολικού προϋπολογισμού για το σύνολο των Παρεμβάσεων, με δυνατότητα μεταφοράς πόρων από άλλες κατηγορίες, ακόμη και από τα αδιάθετα του Πυλώνα Ι.
Επιπλέον, ο Πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ πρότεινε, αναφορικά με το μέγιστο αιτούμενο ύψος προϋπολογισμού και ειδικότερα για τα συλλογικά σχήματα (ομαδικές επενδύσεις), την αύξηση όλων των κατηγοριών στο 1 εκατ. ευρώ, ενώ ειδικά για τις επενδύσεις σε ΑΠΕ που συνδυάζουν εξοικονόμηση ενέργειας και ύδατος, το ανώτατο όριο να ανέρχεται σε αντίστοιχο επίπεδο με εκείνο των επενδύσεων βιοαερίου. Παράλληλα, προτάθηκε η επιλεξιμότητα των επενδύσεων να ξεκινά από την ημερομηνία της Προδημοσίευσης και όχι από την ημερομηνία έναρξης υποβολής αιτήσεων, δεδομένου ότι οι επενδυτικές ανάγκες είναι αυξημένες και δεν θα πρέπει να χάνεται πολύτιμος χρόνος για τον εκσυγχρονισμό των εκμεταλλεύσεων.
Περαιτέρω, σε ό,τι αφορά τα κριτήρια επιλεξιμότητας, διατυπώθηκαν οι ακόλουθες προτάσεις:
- Ο ελάχιστος κύκλος εργασιών από αγροτική δραστηριότητα για τους Νέους Γεωργούς να ανέρχεται στο 10–15% της ιδίας συμμετοχής της επενδυτικής πρότασης (αντί του 30%), με συνυπολογισμό και των επιδοτήσεων του έτους 2025.
- Να καταστεί επιλέξιμη η αγορά οικοπέδου για την εγκατάσταση των επενδύσεων, ιδίως για τους Νέους Γεωργούς.
- Να επιτραπεί η επιλεξιμότητα εξοπλισμού (όπως ταινίες διατροφής αιγοπροβάτων, αμελκτήρια κ.ά.) σε ποιμνιοστάσια Κατηγορίας 1 (πρόχειρα, αλλά κατάλληλα καταλύματα), δεδομένης της επιλεξιμότητάς τους και στο Πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης.
- Δεδομένου ότι το ισχύον νομικό πλαίσιο επιτρέπει τη σύσταση Ομάδων Παραγωγών με πέντε (5) μέλη, οι οποίες είναι πιο ευέλικτες σε σχέση με τις πολυμελείς, να δοθεί η δυνατότητα συμμετοχής τους στην Προδημοσίευση.
- Να μην αποκλείονται οι δικαιούχοι που ολοκλήρωσαν επενδύσεις της Δράσης 4.1.5 (Σχέδια Βελτίωσης 2023), δεδομένου του έντονου ενδιαφέροντος και της επιτυχούς υλοποίησης προηγούμενων επενδυτικών σχεδίων.
- Να μην αποκλείονται οι υποψήφιοι που έχουν συμμετάσχει στην Παρέμβαση Π3-73-2.9, καθώς οι επενδύσεις (μηχανολογικός εξοπλισμός, κτιριακές κατασκευές κ.λπ.) που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο αυτής αφορούσαν αποκλειστικά θερμοκηπιακές καλλιέργειες και καλλιέργειες υπό κάλυψη.
- Για τις επενδύσεις στην κτηνοτροφία, οι δικαιούχοι θα πρέπει να λαμβάνουν επαρκή ποσά ενίσχυσης τόσο για την αντιμετώπιση της ευλογιάς όσο και για τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς τους, σύμφωνα με τις σύγχρονες απαιτήσεις.
- Αντίστοιχα, και για τον κλάδο της πτηνοτροφίας, θα πρέπει να προβλέπονται ενισχύσεις που θα συμβάλλουν στην περαιτέρω ανάπτυξη και αναβάθμισή του.
- Για τις επενδύσεις Σχεδίων Βελτίωσης, μελών Ομάδων Παραγωγών, που υποβάλλουν Επιχειρησιακά Σχέδια στο πλαίσιο της ομάδας, ζητήθηκε για επενδύσεις που δεν καλύπτονται από το επιχειρησιακό σχέδιο της Ομάδας Παραγωγών, τα μέλη να μπορούν να υποβάλλουν διακεκριμένα σχέδια για επενδύσεις υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει σε καμία περίπτωση επικάλυψη των επιδοτούμενων ενισχύσεων.
Κλείνοντας, οι κ.κ. Σατολιάς και Κορασίδης έθεσαν ερωτήματα σχετικά με τις αλλαγές που αναμένονται, σε σύγκριση με την προηγούμενη προγραμματική περίοδο, ως προς τα ζητήματα της απλοποίησης, της κατανομής και της διαδικασίας αξιολόγησης.
