Οι έντονες πιέσεις που ασκούνται στην ενέργεια και τις μεταφορές, από τις συρράξεις σε Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, αυξάνοντας τα κόστη σε α’ ύλες και τελικά προϊόντα «ρίχνουν βαριά της σκιά τους» και ήρθαν να «δέσουν» με την οικονομική καχεξία στον εγχώριο πρωτογενή τομέα, αλλά και την καθυστέρηση στην προκήρυξη των Σχεδίων Βελτίωσης, που θα μπορούσαν να παίξουν το ρόλο… καυσίμου, για να κινηθεί η αγορά.
Στη συνέντευξη τύπου που παραχώρησε η διοίκηση της ΔΕΘ-Helexpo, το μεσημέρι της Τρίτης 10 Μαρτίου, για την παρουσίαση της 31ης Agrotica, η ικανοποίηση για τα καλά νούμερα της διοργάνωσης, δεν κατάφερε να επισκιάσει το σκεπτικισμό για την εμπορική αποτελεσματικότητά της.
«Γνωρίζουμε ότι η φετινή χρονιά δεν θα είναι εύκολη για τον αγροτικό κόσμο. Αναμένεται το επόμενο χρονικό διάστημα η διαβούλευση επί του κειμένου για τα Σχέδια Βελτίωσης και όπως μας ανακοινώθηκε, θα ακολουθήσει η προκήρυξή τους το Μάιο. Παρόλα αυτά, τα μέλη μας αποφάσισαν να στηρίξουν δυναμικά και τη φετινή Agrotica και το ίδιο πιστεύουμε πως θα κάνουν κι οι αγρότες, παρά τις δυσκολίες που έχουν να αντιμετωπίσουν», είπε εμφανώς προβληματισμένος ο αντιπρόεδρος του ΣΕΑΜ, Χριστόδουλος Μποζατζίδης, σημειώνοντας πως 40 μέλη του Συνδέσμου θα δώσουν το «παρών» στην έκθεση, καταλαμβάνοντας 16.500 τ.μ. ή περίπου το 40% του εκθεσιακού χώρου της 31ης Agrotica.
Εστιάζοντας στο θέμα των Σχεδίων Βελτίωσης και την άμεση επιρροή τους στην αγορά των μηχανημάτων, ο κ. Μποζατζίδης αφού θύμισε ότι «τις χρονιές που είναι σε εξέλιξη τα Σχέδια Βελτίωσης, οι πωλήσεις των τρακτέρ υπερδιπλασιάζονται», εκτίμησε πως «μέχρι να προκηρυχθούν τα νέα Σχέδια Βελτίωσης θα δυσκολευτεί ο κλάδος, δεδομένου ότι είναι υποχρεωμένος να μπει στην αναμονή. Ως εκ τούτου όσο πιο γρήγορα βγουν στον αέρα, τόσο το καλύτερο για όλους μας».
Πέραν του ζητήματος της μη έγκαιρης δρομολόγησης της διαδικασίας προκήρυξης των Σχεδίων Βελτίωσης, πάντως, ο αντιπρόεδρος του ΣΕΑΜ άφησε σαφείς αιχμές και για άλλες παραμέτρους που σχετίζονται με την υλοποίησή τους, με συνέπεια το αποτύπωμά τους να μειώνεται χρόνο με το χρόνο.
«Το ποσό που προβλέπεται για τα Σχέδια Βελτίωσης λίγο πολύ είναι το ίδιο, ενώ τα κόστη των μηχανημάτων σημειώνουν άνοδο, με συνέπεια σε κάθε προγραμματική περίοδο, στην ουσία να μειώνεται ο αριθμός των αγοραπωλησιών. Για να σας δώσω μια τάξη μεγέθους, σε σχέση με το 2018, όταν είχαμε προκήρυξη από την προηγούμενη προγραμματική περίοδο, οι αυξήσεις στις τιμές των ελκυστήρων σήμερα κυμαίνονται από 40% έως και 80%. Νομοτελειακά θα πουληθούν λιγότερα τρακτέρ», είπε ο κ. Μποζατζίδης, σημειώνοντας πως προ κρίσης, σε χρονιές με Σχέδια Βελτίωσης οι πωλήσεις ελκυστήρων ξεπερνούσαν τις 4.000, ενώ το 2025, οι πωλήσεις ήταν μόλις 2.300 μονάδες.
Ιδιαίτερη μνεία έκανε ακόμη στην ενεργή συζήτηση που υπάρχει, όπως ανέφερε, για την αναπροσαρμογή των περιορισμών αξίας επί των γεωργικών μηχανημάτων. «Αν θέλουμε ο αγρότης να είναι σύγχρονος και να διαθέτει και εξοπλισμό με τεχνολογίες αιχμής, αυτό σημαίνει πως αυξάνει και το κόστος της επένδυσης που πρέπει να κάνει. Όταν όμως του βάζουμε τέτοιους περιορισμούς στην ουσία αυτό που κάνουμε είναι να του κόβουμε τα πόδια», ανέφερε ο αντιπρόεδρος του ΣΕΑΜ. Θύμισε επίσης πως «σήμερα η Ελλάδα διαθέτει έναν από τους πιο γερασμένους στόλους ελκυστήρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με το μέσο όρο ζωής τους να ξεπερνά τα 20 έτη», για να προσθέσει πως «αυτό σημαίνει έλλειμμα σε ανταγωνιστικότητα, αλλά και περιβαλλοντική επιβάρυνση».
Εξαιρετικά δύσκολο, χαρακτήρισε το κλίμα που επικρατεί την περίοδο αυτή και ο Κωνσταντίνος Ωραιόπουλος, από το ΣΠΕΛ, εστιάζοντας μεταξύ άλλων στην εκτίναξη του ενεργειακού κόστους, στις προκλήσεις της νέας ΚΑΠ, αλλά και της κλιματικής αλλαγής, που ασκούν πιέσεις σε όλους όσους εμπλέκονται με τον πρωτογενή τομέα, τη στιγμή που οι τιμές σε βασικά προϊόντα, όπως τα σιτηρά ή το βαμβάκι είναι χαμηλές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η κατανάλωση λιπασμάτων στην Ελλάδα το 2025 ανήλθε στους 825.000 τόνους, εμφανίζοντας μια μείωση της τάξης του 6% σε σχέση με το 2024, με τα λιπάσματα νέας τεχνολογίας, ωστόσο, να διπλασιάζουν τις πωλήσεις τους, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 31 εκατ. ευρώ. «Συνολικά ο κύκλος εργασιών του κλάδου προσέγγισε τα 400 εκατ. ευρώ και μας ανέδειξε για ακόμη μια φορά τον σημαντικότερο τομέα σε επίπεδο αγροτικών εισροών, αφού αν συνυπολογιστούν η φυτοπροστασία και το πολλαπλασιαστικό υλικό ο συνολικός τζίρος της αγοράς είναι λίγο λιγότερο από 1 δισ. ευρώ», επισήμανε ο κ. Ωραιόπουλος, τονίζοντας πως ο Σύνδεσμος αριθμεί 73 μέλη και αντιπροσωπεύει την πλειονότητα των ελληνικών εταιρειών και το σύνολο των μεγάλων πολυεθνικών του κλάδου.
Για την τρέχουσα χρονιά ο εκπρόσωπος του ΣΠΕΛ ανέφερε πως κατά το πρώτο δίμηνο δεν έχει παρατηρηθεί συρρίκνωση της αγοράς, αλλά δεν έκρυψε τον προβληματισμό του για τη συνέχεια του 2026. «Οι επόμενοι 1-2 μήνες θα είναι πολύ δύσκολοι. Υπάρχει πίεση στο ενεργειακό και το μεταφορικό κόστος, που έχει οδηγήσει εδώ και 15 ημέρες σε αύξηση των τιμών στα λιπάσματα, ενώ μετά τη σύρραξη στον Περσικό Κόλπο αναμένεται νέα αναστάτωση στο ενεργειακό και αναδρομολόγηση των ναυτιλιακών γραμμών που επίσης θα αυξήσει το μεταφορικό κόστος. Με νέες αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων θα είναι πολύ δύσκολο», υποστήριξε και υπενθύμισε πως τα τελευταία πέντε χρόνια ο κλάδος των λιπασμάτων παρουσίασε συρρίκνωση προσωπικού, εξαγορές και συγχωνεύσεις εταιρειών, ακόμη και παύση λειτουργίας κάποιων.
Την έμπρακτη επανεκκίνηση του αγροτικού τομέα από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αρχής γενομένης από την Agrotica ζήτησε η Δήμητρα Εμμανουλίδου, πρόεδρος της ΕΚΑΓΕΜ, η οποία στη φετινή διοργάνωση μετέχει με 82 μέλη και 7.100 τ.μ. εκθεσιακό χώρο.
«Θέλουμε να νιώθουμε ασφάλεια μέσα στην αγροτική οικονομία κι αυτή η ασφάλεια σήμερα απειλείται από πολλούς ταυτόχρονους κινδύνους», ανέφερε και έσπευσε να προσθέσει πως «οι καθυστερήσεις στην εκτέλεση των προγραμμάτων, που σε κάποιες περιπτώσεις φτάνουν έως και τα τρία χρόνια, μας αφήνουν εκτεθειμένους σε ταχείς παγκόσμιες μεταβολές: πληθωρισμό, επιβολή δασμών άνθρακα, εκτόξευση τιμών ενέργειας και το κλίμα ανασφάλειας που γεννά ο πόλεμος. Κάθε μήνας καθυστέρησης μεταφράζεται σε χαμένες ευκαιρίες, αδύναμες επενδύσεις και σε εισοδήματα που εξανεμίζονται».
Συνεχίζοντας την κριτική της, η πρόεδρος της ΕΚΑΓΕΜ σημείωσε πως η επιχειρηματολογία ότι καθυστερούν τα πληροφορικά συστήματα δεν αρκεί. «Όταν οι πλατφόρμες που διαχειρίζονται επιδοτήσεις, αιτήσεις και πληρωμές, είναι γραφειοκρατικές, αργές και μη διαλειτουργικές, τότε τα ίδια τα συστήματα γίνονται εμπόδιο, όχι εργαλείο», ανέφερε, συμπληρώνοντας στο ίδιο καταγγελτικό μοτίβο ότι «τα προβλήματα δεν είναι μόνο τεχνικά, είναι σχεδιαστικά και οργανωτικά. Χρειάζεται απλοποίηση διαδικασιών, άρση περιττών βημάτων, συνεργασία μεταξύ φορέων και δυνατότητα ταχείας διόρθωσης σφαλμάτων».
Λίγο νωρίτερα ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΘ – Helexpo, Ανδρέας Μαυρομμάτης χαρακτήρισε την Agrotica μια από τις τρεις μεγαλύτερες εκθέσεις του κλάδου σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και εξέφρασε την αισιοδοξία του πως και η φετινή διοργάνωση θα δείξει τις δυνατότητες του γεωργικού τομέα και θα αποτελέσει πλατφόρμα όπου η καινοτομία θα συναντήσει τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς κι οι επαγγελματίες του χώρου θα μπορέσουν να αναπτύξουν ουσιαστικές επιχειρηματικές συνέργειες.
Εστιάζοντας στα μεγέθη της φετινής 31ης Agrotica, που διεξάγεται από την Πέμπτη 12 έως και την Κυριακή 15 Μαρτίου ο κ. Μαυρομμάτης είπε πως συμμετέχουν 1.520 εκθέτες από 42 χώρες, καλύπτοντας 38.000 τ.μ. καθαρού εκθεσιακού χώρου, ενώ υπάρχουν και 52 συμμετοχές από 17 χώρες και από τις πέντε ηπείρους, επίδοση που συνιστά αύξηση 49% σε σχέση με τους ξένους εκθέτες της διοργάνωσης του 2024 και ρεκόρ από τη δημιουργία της Agrotica το μακρινό 1985.
Στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιηθεί και το 11ο πανελλήνιο συνέδριο της Agrotica, με τίτλο «Από το σπόρο της γνώσης… στον καρπό της καινοτομίας», σε συνεργασία με το ΑΠΘ, ενώ στο περίπτερο 11, σε μια στοχευμένη σύμπραξη με το Ινστιτούτο Βιοοικονομίας του ΕΚΕΤΑ θα αναδειχθεί το τρίπτυχο «Βιο-οικονομία, Ενέργεια & Ψηφιακή Γεωργία».
Υλοποιείται επίσης ένα δυναμικό πρόγραμμα «hosted buyers» με 33 εμπορικούς επισκέπτες από 9 χώρες, καθώς και με την οργανωμένη επίσκεψη 500 επαγγελματιών από τα Βαλκάνια. Το πρόγραμμα, τέλος, των προγραμματισμών Β2Β συναντήσεων πραγματοποιείται για πρώτη φορά στην Agrotica, σε συνεργασία με το Σύνδεσμο Βιομηχανιών Ελλάδος και το Enterprise Europe Network. Για τους επισκέπτες από την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία, που δεν θα μπορέσουν να έρθουν, ο γενικός διευθυντής της διοργανώτριας αρχής, Αλέξης Τσαξιρλής τόνισε πως γίνεται αναπρογραμματισμός και τα κενά τους θα καλυφθούν από δυτικοευρωπαίους επισκέπτες.
