Χωράφια παραγωγικής γης και αγροτικά μηχανήματα βγαίνουν προς πώληση με μεγαλύτερη συχνότητα από κάθε άλλη φορά, ενοίκια για καλλιέργειες και δόσεις σε τραπεζικά δάνεια, έχουν μπει στον «πάγο», λόγω αδυναμίας εξυπηρέτησής τους, όπως επίσης και υποχρεώσεις σε καταστήματα αγροεφοδίων και προς τους ΤΟΕΒ, εκτάσεις παραμένουν ακαλλιέργητες, απογοητευμένοι νέοι, αλλά και μεγαλύτεροι σε ηλικία αγρότες, εγκαταλείπουν το επάγγελμα.
Μπροστά σε έναν Γολγοθά προβλημάτων με τραγικές επιπτώσεις
Η οικονομική βόμβα που διαμορφώνει η συσσώρευση όλων αυτών των δυσμενών παραμέτρων, είναι έτοιμη να εκραγεί και τα θραύσματά της, αναπόδραστα, θα έχουν σοβαρές παράπλευρες απώλειες σε όλη την κοινωνία του Έβρου, με τη μορφή ντόμινο, καθώς μιλάμε για έναν νομό ο οποίος αντλεί τα εισοδήματά του, κυρίως, από την αγροκτηνοτροφική δραστηριότητα, ενώ τα άλλα επαγγέλματα λειτουργούν σαν δορυφόροι.
Ξεφυλλίστε σε υψηλή ανάλυση την εβδομαδιαία Agrenda
«Ο αγροτικός κόσμος του Έβρου έχει να αντιμετωπίσει ένα Γολγοθά από προβλήματα, που εντέλει θα έχουν τραγικές συνέπειες στο σύνολο της τοπικής μας κοινωνίας. Είμαι απόλυτα σίγουρος ότι έτσι όπως είναι η σημερινή κατάσταση στην περιοχή, ακόμη κι όλα τα γενικά αιτήματα να λύση η κυβέρνηση, ένα πολύ μεγάλο κομμάτι του αγροτικού κόσμου του νομού θα μείνει εκτός παραγωγικής δραστηριότητας και επαγγέλματος και παρά πολλοί από αυτούς θα καταρρεύσουν οικονομικά. Κάτι που θα έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε όσους συνδέονται με τον πρωτογενή τομέα», σημειώνει στην Agrenda ο Κώστας Αλεξανδρής, πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Αλεξανδρούπολης.
Κόκκινος συναγερμός σε τράπεζες και καταστήματα αγροεφοδίων
Τα σημάδια πλέον είναι πολλά, έρχονται από πολλές πλευρές και δεν μπορούν να αγνοηθούν, όπως αναφέρει ο έμπειρος συνομιλητής μας. «Πολλοί άνθρωποι που είχαν πάρει αγροτικό δάνειο κεφαλαίου κίνησης δεν μπορούν να το εξοφλήσουν και έχει χτυπήσει κόκκινος συναγερμός στα τοπικά καταστήματα τραπεζών, στα οποία οι υπάλληλοι βλέπουν την εικόνα των λογαριασμών και διαπιστώνουν ότι οι πελάτες τους δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν. Στο καλύτερο σενάριο αυτό σημαίνει ότι δεν θα τους εγκρίνουν άλλο δάνειο για κεφάλαιο κίνησης. Χωρίς όμως ρευστότητα, πως να βγει ο παραγωγός στην αγορά να αγοράσει εφόδια, φάρμακα, πετρέλαια; Τί θα κάνει και πώς θα σπείρει;», διερωτάται ο κ. Αλεξανδρής,. Ανάλογα αποκαρδιωτική, ωστόσο, είναι η εικόνα και με τις υποχρεώσεις προς τα καταστήματα αγροεφοδίων, τα οποία, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Α.Σ. Αλεξανδρούπολης, είναι πιεσμένα, καθώς «έβαλαν πλάτες για να καλλιεργήσουν οι παραγωγοί, οι οποίοι, όμως, δυστυχώς δεν μπορούν να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους, διότι άλλα έσοδα περίμεναν και άλλα είχαν, καθώς εκτός από τα προβλήματα στις ενισχύσεις, ήταν και η συγκυρία με τη λειψυδρία, που επηρέασε την παραγωγή και καπάκι και οι εξαιρετικά χαμηλές τιμές στα προϊόντα».
Αναφορικά με τις ενοικιάσεις γης, ο κ. Αλεξανδρής, εξηγεί πως επειδή συνήθως οι πληρωμές γινόταν με τα χρήματα που έπαιρναν οι αγρότες από τις επιδοτήσεις, με τα προβλήματα που καταγράφηκαν φέτος στο συγκεκριμένο μέτωπο, η πλειονότητα δεν έχει καταφέρει να εξοφλήσει αυτή την υποχρέωση. «Προσπαθούν να κερδίσουν χρόνο και να δουν τί θα πράξουν με τις πληρωμές των ενοικίων, προς τους ιδιοκτήτες των χωραφιών, διότι πολλοί δεν εισέπραξαν επιδοτήσεις και άλλοι είναι κακοπληρωμένοι», τονίζει χαρακτηριστικά.
Βγαίνουν στο «σφυρί» χωράφια και μηχανήματα
Μπροστά σε αυτό το οικονομικό αδιέξοδο, οι αγρότες προσπαθούν να βρουν διέξοδο με την εκποίηση γης και μηχανημάτων. «Σε πρώτη φάση βλέπω ότι πολλοί άνθρωποι βγάζουν χωράφια προς πώληση. Βλέπω να χάνονται αξίες», επισημαίνει ο κ. Αλεξανδρής. Όπως εξηγεί, στο νότιο τμήμα του Έβρου, μια περιοχή με δυναμική και σε πληθυσμό, αλλά και σε παραγωγική δραστηριότητα, στο πρόσφατο παρελθόν τα ποτιστικά χωράφια πωλούνταν σε ένα εύρος τιμής από 1.500 έως και 2.000 ευρώ το στρέμμα και υπήρχε και ενδιαφέρον. «Έβγαινε ένα χωράφι προς πώληση και έπεφταν 10 άνθρωποι να το αγοράσουν. Αυτή τη στιγμή τα χωράφια που βγαίνουνε για πώληση είναι πολλά περισσότερα και με τιμές μειωμένες κατά 10%, 20% ή και 30%, ανάλογα πόσο πιεσμένος είναι ο κάτοχος, αλλά δεν υπάρχουν ενδιαφερόμενοι, γιατί δεν υπάρχει η κινητήριος δύναμη, το χρήμα, για να τα αγοράσουν. Και δεν είναι μόνο αυτό. Υπάρχουν και πολλά νέα παιδιά απογοητευμένα, τα οποία σκέφτονται να πουλήσουν τα μηχανήματά τους, τα οποία πολλοί ακόμη τα χρωστάνε και να αποχωρήσουν οριστικά από το επάγγελμα», τονίζει.
Ανάλογα προβλήματα καταγράφονται και στο Βόρειο Έβρο, όπως μας μεταφέρει ο πρόεδρος της ΕΑΣ Ορεστιάδας, Λάμπης Κουμπρίδης. «Ο κόσμος παρατάει πολλά χωράφια. Όσοι είναι στην ηλικία των 65-70 ετών τα πουλάνε, αλλά δεν υπάρχουν ενδιαφερόμενοι να τα πάρουν, ενώ ξεκίνησαν να πουλιούνται και τρακτέρ» σημειώνει χαρακτηριστικά ο κ. Κουμπρίδης και κάνει τη δυσοίωνη πρόβλεψη πως «σύντομα, μέχρι το 2030, δυστυχώς η γη στο Βόρειο Έβρο, θα μαζευτεί σε λίγα χέρια».
Πέραν των εκποιήσεων γης και μηχανημάτων στο Βόρειο Έβρο, κατά τον πρόεδρο της ΕΑΣ Ορεστιάδας, φέτος έχουν μείνει και αρκετά στρέμματα γης ακαλλιέργητα. «Τα χωράφια που σπάρθηκαν με στάρια είναι σχεδόν 30% λιγότερα, από πέρσι, το καταλαβαίνουμε από τις πωλήσεις σπόρου που κάναμε από το κατάστημα αγροεφοδίων της ΕΑΣ. Βλέπουμε επίσης πως σε πολλά χωράφια αντί να γίνει όργωμα, οι αγρότες περιορίστηκαν σε ένα ρίπερ και σε άλλες περιπτώσεις κάνουν πλημμελή λίπανση» μας αναφέρει ο κ. Κουμπρίδης και κάνει λόγο για μεγάλο πρόβλημα και με τα αυξανόμενα χρέη προς τους κατά τόπους ΤΟΕΒ.
Μόλις στο 30% οι ταμειακώς εντάξει για τις υποχρεώσεις άρδευσης
Στο Νότιο Έβρο, για παράδειγμα, όπως μας περιγράφει ο πρόεδρος του Α.Σ. Αλεξανδρούπολης, ο οποίος μετέχει και στο Δ.Σ. του τοπικού ΤΟΕΒ, τα μηνύματα είναι δυσοίωνα για τα οικονομικά του Οργανισμού ενόψει της δύσκολης αρδευτικής περιόδου του 2026. «Κοίταξε, ο Οργανισμός μας αριθμεί 1.400 μέλη και αυτή τη στιγμή έχει πληρώσει μόνο το 30% του κόσμου, ενώ πέρσι τέτοια εποχή, το αντίστοιχο ποσοστό των μελών που είχαν εξοφλήσει τις οφειλές τους, ήταν στο περίπου 65%-70%. Μας προβληματίζει η κατάσταση, γιατί αντιλαμβάνεστε, δεν μπορούμε να στείλουμε 1.000 άτομα στο δημόσιο ταμείο για να γίνει είσπραξη των οφειλόμενων», υποστηρίζει ο συνομιλητής μας, συμπληρώνοντας πως «δεν έχει να κάνει καθόλου με το εάν θα είμαστε ευέλικτοι ή όχι, ως διοίκηση του ΤΟΕΒ. Το θέμα είναι ότι ξεκινάμε σε μια καινούργια χρονιά που πρέπει να προετοιμαστεί ο Οργανισμός, διότι πέρσι είχαμε μπει στην αρδευτική περίοδο με 400.000 ευρώ πλεόνασμα και φτάσαμε να τα αναλώσουμε γιατί είχαμε τη λειψυδρία και έπρεπε με κάθε τόπο να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας, για να μειώσουμε τους κινδύνους που αντιμετώπιζαν οι καλλιέργειες».
Νομικές ενέργειες, αν δεν αποζημιωθούν οι ορυζοκαλλιεργητές
Οι καταστροφές, παρόλα αυτά, δεν αποφεύχθηκαν. Για παράδειγμα, περί τα 7.000 στρέμματα καλλιέργειας ρυζιού, λόγω της έλλειψης αρδευτικού νερού, καθώς το ποτάμι στέρεψε το καλοκαίρι, υπέστησαν ζημίες από 70% έως και 100%. «Έχει κάνει έκθεση ο ΕΛΓΑ, στην οποία καταγράφει τις καταστροφές, αλλά λόγω κανονισμού δεν μπορεί να τις αποζημιώσει. Φέραμε εκείνη την εποχή εδώ, τον υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Γιάννη Ανδριανό και τον πήγαμε στα χωράφια και είδε και ο ίδιος το πρόβλημα. Ζητήσαμε 1,5 εκατ. ευρώ για να αποζημιωθούν από τα de minimis οι άνθρωποι αυτοί, γιατί το νερό έφτασε στα χωράφια τους προς το τέλος Αυγούστου και η ζημιά είχε ήδη προκληθεί, αλλά μέχρι τώρα δεν έχει γίνει τίποτε και θα αναγκαστούμε να κινηθούμε νομικά εναντίον όσων έβγαιναν και έλεγαν δημόσια πως υπάρχει συμφωνία με της Βουλγαρία για τα νερά, ώστε να προασπίσουμε τα συμφέροντα των παραγωγών», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Αλεξανδρής.
Οι Τούρκοι κάνουν φράγματα, εμείς αφήνουμε τα νερά στη θάλασσα
Σημείωσε δε, το παράδοξο, ότι το καλοκαίρι η περιοχή δίψασε εξαιτίας της λειψυδρίας και τώρα κινδυνεύει να πλημμυρίσει από τα νερά των ποταμών και των χειμάρρων, τα οποία καταλήγουν στη θάλασσα χωρίς να αξιοποιούνται. «Οι Τούρκοι, τους βλέπεις απέναντι, μέσα σε μόλις δύο χρόνια, δημιούργησαν νέα φράγματα κι αυτή τη στιγμή που μιλάμε παίρνουν νερό, το τραβάνε από το ποτάμι και το στέλνουν στο βουνό, όπου γεμίζουν τα φράγματά τους ενόψει του καλοκαιριού. Εμείς μυαλό δεν βάζουμε. Έχουμε κάνει προτάσεις για φράγματα, έχουμε πληρώσει μόνοι μας τα τεύχη δημοπράτησης για ένα φράγμα στη θέση Ιτέα, με δυναμικότητα 25 εκατ. κυβικά νερού, που νομίζουμε ότι θα αλλάξει την εικόνα της περιοχής, μήπως και τους φέρουμε σε δύσκολη θέση, αλλά δεν γίνεται τίποτε. Έχουμε στείλει επιστολές σε όλα τα υπουργεία, μέχρι και στο Υπουργείο Εξωτερικών και Αμύνης για να τους πούμε το πόσο εθνικά επικίνδυνο είναι η μη διαχείριση των υδάτων, αλλά δεν ιδρώνει το αφτί κανενός. Ούτε απάντηση πήραμε ποτέ», επισημαίνει ο ίδιος και τονίζει με αγανάκτηση ότι «δυστυχώς η κυβέρνηση δεν έχει αντιληφθεί την πραγματική κατάσταση που επικρατεί στον Έβρο και ότι χρωστάει στον αγροτικό κόσμο της περιοχής απαντήσεις και κυρίως πράξεις για την έμπρακτη στήριξή του».
