Βιαστικά η μελέτη για τη διαδοχή στη γεωργία
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι αποφάσεις των πολιτικών δεν έχουν το νόημά τους. Για παράδειγμα, η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (περίοδος 2028-2034) έχει στο επίκεντρό της την ανανέωση των γενεών. Προβλέπει μάλιστα ειδικά κονδύλια για μελέτες που θα εντρυφήσουν επί του θέματος και θα προτείνουν συγκεκριμένα μέτρα προσέλκυσης νέων γεωργών με βάση τις ανάγκες της κάθε περιοχής. Στη χώρα που ανθεί η φαιδρά πορτοκαλέα, φαίνεται πως η διοίκηση κάνει για μια ακόμη φορά το θαύμα της. Επειδή δεν εντόπισαν έγκαιρα την ανάγκη, ώστε με ανοιχτό διαγωνισμό, να γίνει η ανάθεση μιας κανονικής μελέτης που αναδεικνύει τις ανάγκες και θα προτείνει συγκεκριμένα μέτρα για την προσέλκυση νέων γεωργών, οδηγείται σε απ’ ευθείας ανάθεση του έργου με 60.000 ευρώ μάξιμουμ… και ότι βγει. Αν μάλιστα η ανάθεση πέσει στα χέρια κάποιου ημετέρου, εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς, τι θα βγει! Κινδυνεύει έτσι, για μια ακόμη φορά, να πάει στράφι ολόκληρη η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική.
Καλλιεργητικές επιλογές, τεχνολογίες, τεχνογνωσία
Μεταξύ μας, η γεωργία είναι κάτι πολύ περισσότερο από ΟΣΔΕ και άμεσες ενισχύσεις. Είναι ένα σύνθετο πεδίο επιχειρηματικότητας, όπου, αυτό το οποίο αμείβεται τελικά είναι η διορατικότητα. Με άλλα λόγια, είναι η δυνατότητα να αντιλαμβάνεται κανείς, πώς διαμορφώνεται η ζήτηση των αγορών, τι καινούργιο φέρνουν οι νέες τεχνολογίες, πού οδηγεί το θεσμικό πλαίσιο και οι κάθε τόσο μεταρρυθμίσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Όποιος διαβάζει σωστά τα μηνύματα των καιρών και δεν αρνείται να πάρει το ρίσκο που του αναλογεί, μπορεί να ελπίζει, ακόμα και σε λαμπρή καριέρα!
Κάποτε έκαναν τη διαφορά οι επιδοτήσεις
Μπορεί για κάποια χρόνια, μετά την είσοδο της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι επιδοτήσεις να είχαν τον πρώτο ρόλο. Σ’ εκείνη τη φάση, ενδεχομένως να άξιζε, τουλάχιστον οικονομική, να προσαρμόσει κανείς τα χαρακτηριστικά της αγροτικής του εκμετάλλευσης σ’ αυτό που υπαγόρευε το κοινοτικό καθεστώς ενισχύσεων. Οι πρώτοι που ξεχώρισαν στην κούρσα του ανταγωνισμού για κάποια χρόνια, ήταν εκείνοι που εκμεταλλεύθηκαν στο έπακρο τις κοινοτικές επιδοτήσεις. Παρ’ όλα αυτά, όσοι εξ αυτών δεν φρόντισαν να προσαρμόσουν κατάλληλα την παραγωγική τους δραστηριότητα στο πνεύμα της αγοράς, αργά ή γρήγορα, βρέθηκαν να χάνουν το τρένο των εξελίξεων.
Μόλις ένας στους δέκα κερδίζει
Σήμερα που μιλάμε, μόλις ένας στους δέκα αγρότες, διαθέτει τα απαραίτητα στοιχεία προσαρμοστικότητας στα νέα δεδομένα. Είναι οι αγρότες που διεκδικούν τον πρώτο λόγο στη γεωργία της νέας εποχής. Είναι αυτοί, οι ένας – δύο, που ξεχωρίζουν σε κάθε χωριό. Που ξέφυγαν από τη μίζερη πραγματικότητα της ενιαίας ενίσχυσης, που είδαν έγκαιρα τις νέες καταναλωτικές τάσεις, που διάβασαν από νωρίς τις απαιτήσεις των αλυσίδων λιανικής, που δεν δίστασαν να αλλάξουν καλλιέργειες και να μπολιάσουν τις εκμεταλλεύσεις τους με νέες ποικιλίες (βλέπε επιτραπέζια σταφύλια), που δεν φοβήθηκαν το ρίσκο όταν χρειάσθηκε.
Τα μυστικά του Αγροφύλακα
Είναι αυτό το 5-10% των αγροτών σήμερα, που μάλλον να κερδίσει έχει από την πορεία των πραγμάτων και τη συγκέντρωση -πιθανότητα- της αγροτικής γης σε όλο και λιγότερα χέρια. Διαθέτουν τον απαραίτητο κύκλο εργασιών, καταγράφουν αξιόλογη κερδοφορία, δεν αρνούνται τη μετάβαση στην ψηφιακή εποχή, φροντίζουν για την αξιοποίηση των κατάλληλων χρηματοδοτικών προγραμμάτων και εργαλείων δανεισμού, αντιμετωπίζουν με αισιόδοξη ματιά το επαγγελματικό τους μέλλον. Αν θέλεις να είσαι ανάμεσα σ’ αυτούς, διάβασε ανελλιπώς και με προσοχή, όσα σου γράφει… ο αγροφύλακας.
Από τον Κόντογλου στο Σαρόπουλο
«Όσοι απομείναμε πιστοί στην παράδοση, όσοι δεν αρνηθήκαμε το γάλα που βυζάξαμε, αγωνιζόμαστε, άλλος εδώ, άλλος εκεί καταπάνω στην ψευτιά». Αυτή τη φράση, του Έλληνα ζωγράφου και λόγιου, Φώτη Κόντογλου, επέλεξε να αναγγείλει τη συγκρότηση του νέου, ανεξάρτητου, ενωτικού ψηφοδελτίου, με το οποίο θα διεκδικήσει ρόλο στη διοίκηση του ΓΕΩΤΕΕ, ο Θανάσης Σαρόπουλος, γεωπόνος και δραστήριο μέλος του κλάδου των γεωτεχνικών στη Βόρεια Ελλάδα. Δεν ξέρω μόνο, πόσο θα του κοστίσει, ενδεχομένως και να τον ωφελήσει, το… ανάχωμα που έστησε -μαζί με τους συνδαιτυμόνες του- πριν από λίγες μέρες στην έλευση του πρωθυπουργού στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή, με αφορμή την προγραμματισμένη Επιτροπή Παρακολούθησης για τη νέα ΚΑΠ.
Ο Μενέλαος με τις μεγάλες πλάτες
Να θυμίσω εδώ ότι οι εκλογές του ΓΕΩΤΕΕ έχουν προκηρυχθεί για τις 22 Νοεμβρίου και παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς έρχονται μετά τη «απελευθέρωση» που σήμανε για τον αγροτικό χώρο η μετάβαση του ΟΣΔΕ στην ΑΑΔΕ, με την «εξάρθρωση» της γνωστής «σπείρας» του ΟΠΕΚΕΠΕ στην οποία, καθώς φαίνεται, η τελευταία διοίκηση του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου, έκανε πλάτες με κάθε ευκαιρία,! Για να μην αναφερθώ πιο αναλυτικά στα «υπόγεια ρεύματα» που αναπτύχθηκαν κατά τις προηγούμενες αρχαιρεσίες της εν λόγω επαγγελματικής οργάνωσης, προκειμένου να στηριχθεί ο Μενέλαος Γαρδικιώτης και να αναρριχηθεί στην προεδρία. Αυτό που οφείλω να καταθέσω είναι πάντως, είναι ότι τίμησε και με το παραπάνω αυτή την υποστήριξη.
Κτηνοτροφία 2.0
Μπορεί να θέλει η κυβέρνηση να στηρίξει, όπως λέει, την κτηνοτροφία και να σημάνει την επανεκκίνησή της με κίνητρα, αλλά μέχρι στιγμής, κανείς δεν έγινε σοφότερος ως προς το ποια ακριβώς θα είναι αυτά τα κίνητρα και με ποιο τρόπο θα δοθούν. Γίνεται λοιπόν πολύς λόγος για επιπλέον αποζημιώσεις (δώσαμε-δώσαμε), ειδικά προγράμματα ανασύστασης ζωικού κεφαλαίου (δύσκολο για διάφορους λόγους), εγγυημένες χρηματοδοτήσεις (για πολύ λίγους), επιπλέον φορολογικά κίνητρα (πόσοι από τους πληγέντες των επιζωτιών γράφουν κέρδη;), υποσχέσεις οι οποίες θα πρέπει να ξεκαθαρίσουν πριν φτάσει η ώρα της εθνικής κάλπης.
Πάλι μαγικά με τα βοσκοτόπια;
Υπάρχει και μία μαγική λέξη: Βοσκοτόπια! Βγήκε ένα ΦΕΚ το Νοέμβριο μόνο για το ΟΣΔΕ του 2025, τώρα θα βγει-λογικά- άλλο ένα για το 2026 που θα καθορίζει εκ νέου την κατανομή. Περισσότερος βοσκότοπος, σημαίνει επιπλέον εξισωτική, και, αν είναι προσεκτικοί στη μοιρασιά, επιπλέον τσεκ. Η ΑΑΔΕ πάντως λέει στους κτηνοτρόφους μέσω της εγκυκλίου για το ΟΣΔΕ, κάντε εσείς αίτηση για αναδιανεμητική και θα δούμε μετά τη μοιρασιά ποιος τη δικαιούται.
Οι Γερμανοί δίνουν συνδεδεμένη μόνο για ζώα που βόσκουν στην φύση
Θα συνιστούσα πάντως στους ιθύνοντες να διαβάσουν πιο προσεκτικά μια πρόταση που προέρχεται από τους εκτροφείς αυτόχθονων φυλών και η οποία προτείνει μεταξύ άλλων, οι συνδεδεμένη ενίσχυση που προορίζεται για τους συντελεστές του κλάδου, να χορηγείται μόνο στους κτηνοτρόφους που βόσκουν τα ζώα τους στη φύση, συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στην προστασία του φυσικού τοπίου και του περιβάλλοντος. Όπως αναφέρεται μάλιστα, η σχετική ρύθμιση για τις συνδεδεμένες ενισχύσεις εφαρμόζεται ήδη με επιτυχία στη Γερμανία.
Ο μήνας που θα θρέψει τους υπόλοιπους
Πάμε και στον... διαβολομήνα που έχει μπροστά της η πολιτεία, τον Οκτώβριο. Εκεί θα κληθεί να πληρώσει το 100% των ευρωπαϊκών πόρων που έχουν απομείνει από τα υπόλοιπα των άμεσων ενισχύσεων του 2025. Πρόκειται για μία υπόσχεση που έχουν δώσει τόσο ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Μαργαρίτης Σχοινάς όσο και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης. Μιλάμε για ποσό 86.333.878,95 ευρώ. Τσεκαρισμένο μέχρι και το τελευταίο δεκαδικό νούμερο. Επίσης θα πρέπει να πληρώσει την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης σε όσους έκαναν ΟΣΔΕ μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου. Επίσης θα πρέπει να πληρώσει τα υπόλοιπα από Προγράμματα (Βιολογικά, Εξισωτική, Κομφούζιο, Σπάνιες Φυλές, Νιτρικά 2025). Επίσης θα πρέπει να πληρώσει, υπόλοιπα άμεσων ενισχύσεων του 2024.
Εκεί που μας χρωστούσαν…
Εν τω μεταξύ τις προάλλες, η γενική γραμματέας Κοινοτικών Πόρων, Αργυρώ Ζέρβα, προβληματιζόταν γιατί λέει στη νέα ΚΑΠ είναι εξασφαλισμένα μόνο τα κονδύλια για τις άμεσες ενισχύσεις ενώ για τα υπόλοιπα, θα πρέπει να μαλώνει με τα άλλα υπουργεία. Κάτσε μην γίνουν και χειρότερα τα πράγματα, καθώς μέσα στις επόμενες ημέρες η Ιρλανδική Προεδρία προτίθεται να εκδώσει αναθεωρημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο για το ΠΔΠ (Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο) πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 15ης-16ης Οκτωβρίου. Η Προεδρία θα επιδιώξει σταδιακά και την επίτευξη Μερικής Γενικής Προσέγγισης για τον κανονισμό της ΚΑΠ στο Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας της 26ης-27ης Οκτωβρίου 2026.
