Αγροφύλαξ

Το καλό νέο είναι ότι αυτή τη φορά στη ΔΕΘ, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης όχι μόνο αναφέρθηκε πολλές φορές στους αγρότες και τους κτηνοτρόφους -κάτι που είχε αποφύγει επιμελώς από το βήμα της έκθεσης το 2025- αλλά καλλιέργησε και την εντύπωση ότι η επόμενη τετραετία θα είναι η τετραετία των αγροτών.

Για όσους δεν λένε να το καταλάβουν, θα πρέπει να πω ότι εκτός από το ΟΣΔΕ, υπάρχουν και άλλα θέματα που απασχολούν τον αγροτικό κόσμο και μάλιστα πολύ πιο σοβαρά. Βλέπετε όμως, εδώ και χρόνια, τον τόνο των συζητήσεων στον αγροτικό χώρο, τον έδιναν τα ΚΥΔ και ένα σύστημα που είχε στηθεί γύρω από τη διαχείριση των κοινοτικών ενισχύσεων. Αυτοί διεκδικούσαν το ρόλο των opinion makers, αυτοί καθόριζαν την ατζέντα της «παραφιλολογίας» στα χωριά, αυτοί είχαν μάθει να ποδηγετούν κατά κάποιο τρόπο τις τοπικές κοινωνίες.

Ανεξάρτητα από τη μελαγχολία που φέρνει το τέλος των διακοπών, ο Σεπτέμβριος, όπως συμβαίνει με κάθε νέα αρχή, είναι ένας μήνας που γεννάει προσδοκίες. Και μόνο οι εξαγγελίες της ΔΕΘ, συντηρούν ένα κλίμα αναμονής για… καινούργιες υποσχέσεις, από τις οποίες, στο τέλος της ημέρας, κάτι μπορεί να μείνει. Ειδικά στον αγροτικό χώρο, όπου τον τελευταίο χρόνο έχουν μαζευτεί πολλά «σύννεφα», οι προσδοκίες για κινήσεις που θα δώσουν λύσεις είναι ακόμα μεγαλύτερες.

Μπορεί οι χώρες να προχωρούν και οι οικονομίες να επιβιώνουν, ωστόσο, κάθε επίσκεψη στα χωριά, χρόνο με το χρόνο, φέρνει όλο και μεγαλύτερες απογοητεύσεις, είτε το βλέπεις με τα μάτια του αγροφύλακα, είτε με τα μάτια του ανθρώπου της πόλης το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Τα χωριά παρακμάζουν, η ελληνική ύπαιθρος φυλλορροεί.

Για τους κατοίκους των αστικών κέντρων, αστούς και μικροαστούς, αυτές τις μέρες, όλη η φροντίδα στρέφεται γύρω από τις διακοπές. Άλλοι κοντά και άλλοι μακριά, άλλοι σε ξενοδοχεία και άλλοι στα εξοχικά τους (συχνά και των φίλων τους), όλοι λίγο – πολύ, βρίσκουν έναν τρόπο να ξεφύγουν από την καθημερινότητα. Για τους αγρότες και αυτό το καλοκαίρι, οι αγωνίες ήταν πάνω - κάτω οι ίδιες. Πότε θα πληρωθούν, αυτά που έχουν μείνει απλήρωτα και πότε θα γίνουν οι δηλώσεις ΟΣΔΕ για να μην κινδυνέψουν και οι ενισχύσεις της φετινής χρονιάς.

Το µήνυµα ότι «η επιτυχία της ΚΑΠ δεν θα µετρηθεί στις Βρυξέλλες αλλά στο χωράφι» αποτυπώνει ίσως τη µεγαλύτερη πρόκληση της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής για την περίοδο 2028-2034: Tη µετάβαση από τις γενικές ευρωπαϊκές κατευθύνσεις στις πραγµατικές ανάγκες των ανθρώπων που παράγουν.

Στα γενικά, θα μπορούσε να πει κανείς ότι η κατάσταση στον αγροτικό τομέα είναι λίγο καλύτερη σε σχέση με αυτή την οποία άφηνε πίσω του ο περυσινός Ιούλιος. Θα έλεγα ότι, εκτός από τη βελτίωση της εικόνας όσον αφορά στις πληρωμές των κοινοτικών ενισχύσεων, μια κάποια πρόοδος υπάρχει και στα θέματα των αποζημιώσεων, ενώ το τρίτο σημαντικό κεφάλαιο είναι αυτό των τιμών παραγωγού για τα αγροτικά προϊόντα.

Ο Αύγουστος είναι ο μήνας των διακοπών για όλους τους άλλους, εκτός από τους αγρότες. Θα μπορούσε μάλιστα να πει κανείς ότι οι διακοπές όλων των άλλων μεταφέρουν πρόσθετες δυσκολίες στους αγρότες. Και μόνο το γεγονός ότι για δεύτερη χρονιά οι δηλώσεις ΟΣΔΕ των αγροτών αρχίζουν να υποβάλλονται μήνα Αύγουστο, είναι ενδεικτικό της ταλαιπωρίας που υφίστανται οι άνθρωποι της παραγωγής, όταν όλοι οι άλλοι κάνουν στάση για… τα μπάνια του λαού!

Χειρότερος χειρισμός από αυτόν που έγινε με τις επίμαχες τροπολογίες για τα ΚΥΔ και τις δηλώσεις ΟΣΔΕ για την τρέχουσα χρονιά (ΕΑΕ 2026) δεν θα μπορούσε να γίνει. Με δεδομένο μάλιστα ότι κανείς από την κυβέρνηση δεν αναλαμβάνει ολοκληρωτικά την ευθύνη για την κατάρτιση των τροπολογιών και την ψήφισή τους με συνοπτικότατες διαδικασίες στη Βουλή, είναι ν’ απορείς… ποιος κυβερνάει τελικά αυτόν το χώρο.

Κάτι μου λέει ότι το επόμενο 24ωρο θα δούμε το… φως το αληθινόν σε ότι αφορά τη νέα εφαρμογή της Αίτησης Ενιαίας Ενίσχυσης 2026, πράγμα που σημαίνει ότι αρχίζει η υποβολή των φετινών δηλώσεων ΟΣΔΕ. Δεν χρειάζεται να σας πω τι αγώνας υπονόμευσης δόθηκε και αυτή τη φορά από τα εξαπτέρυγα της… μηχανοπαρέας. Άλλοι ήταν με το ένα πόδι στη φυλακή και άλλοι στον προθάλαμο της εισαγγελίας, όμως η προσπάθεια να διασωθεί το «παγκάρι» του ΟΠΕΚΕΠΕ συνεχιζόταν μέχρις εσχάτων!

Κοίτα τι σου είναι το τάιμινγκ όμως. Φίλος αναγνώστης μου λέει ότι εδώ τα προηγούμενα χρόνια αγόραζε δακοπαγίδες και τελικά το πριμ από τα eco-schemes δεν κάλυπτε καν το κόστος, ενώ κάτι ξεχασμένοι ελαιώνες δημοσίων υπαλλήλων έπαιρναν μεγαλύτερες επιδοτήσεις από τα κλαδέματα.

Για όσους αναρωτιούνται ακόμα τι θα γίνει με τις δηλώσεις ΟΣΔΕ, θα τους σύστηνα να μην αγωνιούν και να ξέρουν ότι όλα θα πάνε καλά. Η καινούργια αίτηση έχει ανεβεί στο gov.gr, μια σειρά από διορθώσεις σε μικροσφάλματα που εντοπίστηκαν από πολύ νωρίς έχουν προχωρήσει και οι όποιες προσαρμογές στα δεδομένα της πραγματικής αγοράς έχουν πάρει το δρόμο τους.

Για χρόνια, η ΕΕ αντιμετώπιζε τις αγελάδες, τους χοίρους και τα κοτόπουλά της κυρίως ως πηγή εκπομπών που έπρεπε να μειωθούν. Την Τρίτη 7 Ιουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τους έδωσε μια νέα… θέση εργασίας. Η κτηνοτροφία, όπως λέει τώρα σε έκθεσή της, είναι κρίσιμη υποδομή.

Αν δοθεί η δυνατότητα να γίνουν κάποιες διορθώσεις στις δηλώσεις ΟΣΔΕ της περασμένης χρονιάς (ΕΑΕ 2025), έτσι ώστε να αντιμετωπισθούν κάποια προφανή λάθη, όπως αυτό που έγινε με 350 κτηνοτρόφους στη Θεσσαλία, για τους οποίους δεν «περάστηκε» ο βοσκότοπος μετά την κατανομή, βελτιωθεί λίγο ακόμα το monitoring και αν «γεφυρωθούν» οι διαφορές που έχουν σχέση με ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ, τότε θα μπορούμε να μιλάμε για μια εκκαθάριση εκκρεμοτήτων της προηγούμενης, την καλύτερη πέραν πάσης προσδοκίας.

Οι πληρωμές του Ιουνίου πήγαν καλά, αποκαθιστώντας σε πολύ μεγάλο βαθμό την εμπιστοσύνη των πραγματικών δικαιούχων αγροτών στο σύστημα. Ακόμα και οι λίγοι, όλο και λιγότεροι, που έμειναν απλήρωτοι, ξέρουν πολύ καλά, αυτή τη φορά, γιατί δεν πληρώθηκαν.

Από όποια πλευρά και να το δει κανείς, η μεγάλη πληρωμή που έγινε τα ξημερώματα της περασμένης Κυριακής είναι μακράν η καλύτερη πληρωμή που έχει γίνει τα τελευταία 12 χρόνια.

Ρώτησα τον υφυπουργό Γιάννη Ανδριανό στις αρχές της εβδομάδας, αν του δίναν ένα εκατομμύριο για να επενδύσει στην αγροτική παραγωγή, μιας και κατάγεται και από αγροτική οικογένεια και μου απάντησε, χωρίς δεύτερη σκέψη, ότι θα επένδυε στην ελαιοκαλλιέργεια. Υφυπουργός είναι, κάτι θα ξέρει!

Από τις εκλογές του 2019 και μετά, πρώτη φορά δείχνει να υπάρχει μια συνεκτική ομάδα διαχείρισης των πραγμάτων στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Λίγο το μάθημα που πήραν όλοι μετά το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, λίγο ο φρέσκος ευρωπαϊκός αέρας που έφερε η παρουσία Σχοινά στη θέση του υπουργού και λίγο, ο λίγος χρόνος που μένει μέχρι τις εκλογές, φαίνεται να γίνεται δουλίτσα.