Στην πραγματικότητα, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης βρίσκεται κάθε τόσο αντιμέτωπη με ένα παράδοξο. Αναζητεί συνομιλητές για κρίσιμα ζητήματα, από την αναδιάρθρωση των καλλιεργειών και την οργάνωση των εκμεταλλεύσεων μέχρι την Κοινή Αγροτική Πολιτική και τις επενδύσεις, χωρίς να διαθέτει απέναντί της αντιπροσωπευτικούς φορείς με ιστορική μνήμη, επιστημονική υποστήριξη και επεξεργασμένες προτάσεις. Τη θέση τους καταλαμβάνουν συχνά αποσπασματικές συλλογικότητες, τοπικοί παράγοντες, ευκαιριακές επιτροπές και εκπρόσωποι που αναδεικνύονται περισσότερο μέσα από τη δυναμική μιας κινητοποίησης παρά από τη δυνατότητά τους να διατυπώσουν μια συνεκτική στρατηγική για το μέλλον της παραγωγής.
Έτσι, ο δημόσιος διάλογος εξαντλείται σε αιτήματα οικονομικών ενισχύσεων, αποζημιώσεων και προσωρινών διευκολύνσεων. Όχι επειδή αυτά στερούνται σημασίας, αλλά επειδή αποσπώνται ο συνηθισμένος λόγος που θα μπορούσε να συνδέσει τα άμεσα προβλήματα με τις βαθύτερες διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής γεωργίας.
Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος. Οι αγρότες δεν διαθέτουν ισχυρή φωνή για να επηρεάσουν τις αποφάσεις και οι κυβερνήσεις δεν διαθέτουν αξιόπιστους κοινωνικούς εταίρους για να στηρίξουν μεταρρυθμίσεις με διάρκεια. Κάθε υπουργός ξεκινά σχεδόν από την αρχή και κάθε νέα κρίση αντιμετωπίζεται σαν να μην υπήρξε ποτέ προηγούμενη.
Η διέξοδος δεν βρίσκεται στη θεσμοποίηση ενός ακόμη αγροτικού συνδικαλιστικού σχήματος με τις γνωστές αδυναμίες. Βρίσκεται στην ανασυγκρότηση της εκπροσώπησης από τη βάση, με πρωταγωνιστές οικονομικά ενεργούς παραγωγούς, οργανωμένους συνεταιρισμούς και ομάδες παραγωγών, που έχουν πραγματική γνώση της αγοράς και αναλαμβάνουν καθημερινά επιχειρηματικό κίνδυνο.
Έτσι, εκτός της νεοσύστατης ΕΘΕΑΣ που καλύπτει, τουλάχιστον τυπικά, τις βασικές προϋποθέσεις που έχει ένας τέτοιος ρόλος, απαραίτητη είναι και η συγκρότηση ισχυρών κλαδικών οργανώσεων ανά παραγωγικό τομέα, με δημοκρατική νομιμοποίηση, διαφανή χρηματοδότηση και μόνιμη τεχνική υποστήριξη. Οργανώσεων που θα διαθέτουν οικονομολόγους, γεωπόνους και ειδικούς της αγοράς, θα συγκεντρώνουν στοιχεία και θα διαμορφώνουν συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής.
Πρωτίστως βέβαια, χρειάζεται αλλαγή νοοτροπίας. Η αγροτική εκπροσώπηση οφείλει να πάψει να αποτελεί μηχανισμό διαχείρισης δυσαρέσκειας και να εξελιχθεί σε δύναμη παραγωγικής ανασυγκρότησης. Χωρίς οργανωμένους αγρότες που να γνωρίζουν τι θέλουν και να μπορούν να το τεκμηριώσουν, δεν μπορεί να υπάρξει ούτε συνεκτική αγροτική πολιτική ούτε πραγματική προοπτική για την ελληνική γεωργία.
