Γιατί άλλο πράγµα είναι να εµφανίζεται κάποιος ως δικαιούχος συγκεκριµένης ποσότητας πετρελαίου και άλλο να µπορεί να αποδείξει ότι το πετρέλαιο που αγόρασε χρησιµοποιήθηκε αποκλειστικά για τις ανάγκες της αγροτικής του εκµετάλλευσης.
Πιο κάτω επισηµαίνω τρεις περιπτώσεις που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής και σκέψης πριν από οποιαδήποτε ενέργεια.
Ξεφυλλίστε σε υψηλή ανάλυση την εβδομαδιαία Agrenda
1η περίπτωση: Αγρότης χωρίς τρακτέρ: Πού καταναλώθηκε το πετρέλαιο;
Ας υποθέσουµε ότι ένας παραγωγός δικαιούται 2.000 λίτρα πετρελαίου, σύµφωνα µε τα στοιχεία της δήλωσης καλλιέργειας του 2025. ∆εν διαθέτει όµως δικό του τρακτέρ ή άλλο αγροτικό µηχάνηµα.
Η έλλειψη ιδιόκτητου µηχανήµατος δεν τον αποκλείει από µόνη της από το δικαίωµα της έκπτωσης, αφού η δικαιούµενη ποσότητα υπολογίζεται µε βάση τις καλλιέργειες και τις ανάγκες της εκµετάλλευσης.
Ο παραγωγός αγοράζει το πετρέλαιο και το αποθηκεύει σε δεξαµενή στην εκµετάλλευσή του. Τι θα συµβεί όµως όταν, σε έναν ενδεχόµενο έλεγχο, κληθεί να εξηγήσει πού καταναλώθηκαν τα συγκεκριµένα λίτρα;
Θα απαντήσει ότι χρησιµοποιήθηκαν για όργωµα, ψεκασµούς, συγκοµιδή και άλλες αγροτικές εργασίες που πραγµατοποιήθηκαν από τρίτους. Οι εργασίες αυτές όµως πρέπει να µπορούν να αποδειχθούν. Όταν εκτελούνται από επαγγελµατία που παρέχει σχετικές υπηρεσίες, τα αντίστοιχα τιµολόγια παροχής υπηρεσιών αποτελούν βασικά αποδεικτικά στοιχεία. Χρειάζεται επίσης να µπορεί να τεκµηριωθεί η πραγµατική διάθεση του καυσίµου για τις συγκεκριµένες εργασίες.
Εάν δεν υπάρχουν τα αναγκαία παραστατικά και στοιχεία, πώς θα αποδειχθεί ότι το πετρέλαιο καταναλώθηκε νόµιµα; Οι παραγωγοί που βρίσκονται σε αυτή την κατηγορία, καλό είναι να το σκεφτούν προσεκτικά τις ενέργειες τους, πριν προχωρήσουν σε αγορές µεγάλων ποσοτήτων.
2η περίπτωση: Το τιµολόγιο στον αγρότη, το πετρέλαιο στο αυτοκίνητο άλλου!
Ο δικαιούχος προσκοµίζει το ψηφιακό κουπόνι στο πρατήριο, εκδίδεται τιµολόγιο στο όνοµά του, αλλά το πετρέλαιο καταλήγει στο αυτοκίνητο ενός τρίτου προσώπου, που δεν έχει καµία σχέση µε την αγροτική εκµετάλλευση.
Μπορεί να είναι συγγενής, φίλος ή οποιοσδήποτε άλλος. Εδώ δεν έχουµε απλώς ζήτηµα δικαιολογητικών.
Το πετρέλαιο που αγοράζεται µε έκπτωση του ΕΦΚ προορίζεται αποκλειστικά για αγροτική χρήση. Η χρησιµοποίησή του για άλλους σκοπούς µπορεί να επιφέρει καταλογισµό του φόρου και, ανάλογα µε τις περιστάσεις, σοβαρότερες τελωνειακές ή ακόµη και ποινικές συνέπειες. ∆εν αποκλείεται, εφόσον συντρέχουν οι νόµιµες προϋποθέσεις, να εξεταστεί ακόµη και ζήτηµα λαθρεµπορίας.
Ας γίνει λοιπόν κατανοητό: Το ψηφιακό κουπόνι δεν είναι επιταγή για αγορά φθηνότερου πετρελαίου που µπορεί να χρησιµοποιηθεί από οποιονδήποτε.
3η περίπτωση: Εκκαθάριση των δηλώσεων καλλιέργειας του 2026
Σήµερα, λόγω της καθυστέρησης οριστικοποίησης των δηλώσεων καλλιέργειας του 2026, τα δικαιούµενα λίτρα µπορεί να έχουν υπολογιστεί µε βάση τα στοιχεία του 2025. Ένας παραγωγός ενδέχεται να έχει δικαίωµα για 5.000 λίτρα, σύµφωνα µε την προηγούµενη δήλωσή του, αλλά µετά την οριστικοποίηση της δήλωσης του 2026 να δικαιούται µόλις 2.000 λίτρα, επειδή άλλαξε καλλιέργεια ή µειώθηκαν οι εκτάσεις του.
Τι γίνεται εάν έχει ήδη αγοράσει και τα 5.000 λίτρα µε έκπτωση;
Η νοµοθεσία προβλέπει ότι η υπερβάλλουσα ποσότητα αφαιρείται από τα δικαιούµενα λίτρα του 2027. Εάν δεν υποβάλει δήλωση καλλιέργειας το 2027, ο ΕΦΚ και ο αναλογών ΦΠΑ για την επιπλέον ποσότητα καταλογίζονται ως αχρεωστήτως καταβληθέντα.
Πρακτικά, αυτό σηµαίνει ότι η σηµερινή δυνατότητα αγοράς δεν εξασφαλίζει πως η έκπτωση θα παραµείνει οριστικά στον παραγωγό. Και επειδή η εµπειρία από τις αχρεωστήτως καταβληθείσες αγροτικές ενισχύσεις έχει αφήσει πολλές εκκρεµότητες, κανείς δεν πρέπει να θεωρεί δεδοµένο ότι αντίστοιχες διαφορές στο πετρέλαιο θα περάσουν απαρατήρητες.
Η συµβουλή είναι απλή:
Πριν χρησιµοποιήσετε το κουπόνι, βεβαιωθείτε ότι µπορείτε να δικαιολογήσετε τόσο την ποσότητα που αγοράζετε όσο και την αγροτική χρήση της. Γιατί η έκπτωση γίνεται σήµερα. Ο έλεγχος όµως µπορεί να έρθει αρκετά χρόνια αργότερα.