Η φυτοπροστασία της υπαίθριας ντοµάτας απαιτεί συνδυασµό προληπτικών µέτρων και στοχευµένων επεµβάσεων. Οι κυριότεροι εχθροί είναι η Tuta absoluta (φθοριµαία) και οι αφίδες, ενώ από ασθένειες απειλείται συχνά από περονόσπορο και ωίδιο. Σε κάθε περίπτωση, απαιτείται παρακολούθηση και ορθολογική χρήση εγκεκριµένων σκευασµάτων. Βασικοί εχθροί της υπαίθριας ντοµάτας είναι η Tuta absoluta, που αποτελεί και τον πιο καταστροφικό εχθρό της καλλιέργειας και απαιτεί χρήση φεροµονικών παγίδων και επέµβαση µε κατάλληλα εντοµοκτόνα όταν διαπιστωθεί προσβολή, καθώς και οι αφίδες και οι θρίπες, που είναι φορείς ιώσεων και απαιτούν ειδικά αφιδοκτόνα και εντοµοκτόνα επαφής ή διασυστηµατικά σκευάσµατα.
Περονόσπορος, ωίδιο, φυτοφθόρα
Όσον αφορά τις κύριες ασθένειες, αυτές είναι ο περονόσπορος, ο οποίος ευνοείται από υγρό και δροσερό καιρό και τα φυτά παρουσιάζουν µία λευκή επάνθιση ενώ στους καρπούς παρατηρούνται σκούρες καστανές κηλίδες που µεγαλώνουν και τους καθιστούν µη εµπορεύσιµους και αντιµετωπίζεται µε προληπτικούς ψεκασµούς χαλκού ή διασυστηµατικών µυκητοκτόνων πριν την εµφάνιση συµπτωµάτων σε περιόδους υψηλής υγρασίας.
Εξίσου σοβαρή µυκητολογική ασθένεια για την καλλλιέργεια αποτελεί το ωίδιο, το οποίο ευνοείται από την υψηλή υγρασία και µπορεί να αναπτυχθεί και κατά τη διάρκεια ξηρών περιόδων. Εµφανίζεται ως λευκή σκόνη στα φύλλα και η καταπολέµησή του απαιτεί προστατευτικά και θεραπευτικά µυκητοκτόνα, όπως θειάφι σε σκόνη ή υγρή µορφή κατάλληλων θερµοκρασιών.
Τέλος, η φυτόφθορα προσβάλει σχεδόν όλα τα µέρη του φυτού, οδηγώντας τελικά στο θάνατό του. Τα συµπτώµατα εµφανίζονται συχνότερα στα φύλλα, κατά τη διάρκεια ηµερών µε υψηλά επίπεδα υγρασίας, ειδικά σε απότοµες αυξοµειώσεις θερµοκρασίας.
Η λύση αµειψισποράς
Σε κάθε περίπτωση, οι γεωπόνοι συστήνουν στους καλλιεργητές αµειψισπορά, δηλαδή να αποφεύγεται η φύτευση ντοµάτας σε χωράφι όπου καλλιεργήθηκαν άλλα σολανώδη, όπως πατάτες, µελιτζάνες τα προηγούµενα 3-4 χρόνια, αποµάκρυνση υπολειµµάτων, καταστροφή των προσβεβληµένων φυτών για να µην διαχειµάζουν τα παθογόνα και σχετικά µε την άρδευση να προτιµάται το πότισµα µε σταγόνες στη ρίζα, διατηρώντας τα φύλλα στεγνά για να περιοριστεί η εξάπλωση των µυκητιάσεων.
Επίσης, συνιστώνται προληπτικοί χαλκούχοι ψεκασµοί µετά από βροχοπτώσεις ή αυξηµένη υγρασία, αερισµός των φυτών µε κλάδεµα και αποµάκρυνση χαµηλών φύλλων, αλλά κια χρήση φυσικών βιοδιεγερτών και µικροοργανισµών του εδάφους που συµβάλλουν στην υγιή ανάπτυξη και ταχύτερη ανάκαµψη των φυτών από το στρες.
Σε 4 στάδια, λιγότερο Άζωτο στην ανθοφορία & την καρπόδεση
Σχετικά µε τη θρέψη και τη λίπανση της υπαίθριας ντοµάτας οι γεωπόνοι ενηµερώνουν τους καλλιεργητές ότι η εν λόγω καλλιέργεια είναι απαιτητική και χωρίζεται σε 4 βασικά στάδια: βασική λίπανση κατά τη φύτευση, ανάπτυξη βλάστησης, ανθοφορία/καρπόδεση και ωρίµανση καρπών. Οι κύριες ανάγκες περιλαµβάνουν Άζωτο (N) για ανάπτυξη, Φώσφορο (P) για ρίζες-άνθη και Κάλιο (K) για την ποιότητα των καρπών. Ειδικότερα, στη βασική λίπανση πριν τη φύτευση, ενσωµατώνεται στο έδαφος οργανική ουσία (π.χ. κοπριά) και λίπασµα µε αυξηµένο Φώσφορο και Κάλιο για την καλή εγκατάσταση του ριζικού συστήµατος. Στο δεύτερο στάδιο στην ανάπτυξη της βλάστησης ξεκινά η προσθήκη Αζώτου για την ανάπτυξη της φυλλικής επιφάνειας, ενώ στα κρίσιµα στάδια της ανθοφορίας και της καρπόδεσης µειώνεται το Άζωτο και αυξάνεται σταδιακά το Κάλιο και προστίθεται Βόριο (B) και Ασβέστιο (Ca) για την αποφυγή της ξηρής κορυφής (µαύρισµα κάτω µέρους ντοµάτας). Τέλος, στην ωρίµανση των καρπών, το Κάλιο βρίσκεται στο µέγιστο των αναγκών για να δώσει βάρος, χρώµα και γλυκύτητα στους καρπούς. Να σηµειωθεί ότι η χρήση βιοδιεγερτών και σκευασµάτων µε αµινοξέα στα κρίσιµα βλαστικά στάδια βοηθά την οµοιόµορφη ανάπτυξη και αυξάνει την αντοχή των φυτών σε θερµικό και υδατικό στρες.

BASF
∆ιαχείριση µυκητολογικών προσβολών µε Enervin® Pro και Signum®
H επιτραπέζια ντοµάτα αποτελεί µία από τις πλέον απαιτητικές καλλιέργειες, καθώς η διατήρηση της υγείας του φυτού και η προστασία της παραγωγής αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την επίτευξη υψηλής ποιότητας και εµπορικής αξίας. Στο πλαίσιο ενός ολοκληρωµένου προγράµµατος φυτοπροστασίας, οι παραγωγοί αναζητούν λύσεις που συνδυάζουν αποτελεσµατικότητα, αξιοπιστία και διαφορετικούς µηχανισµούς δράσης. ∆ύο από τις προτάσεις της BASF είναι το Enervin® Pro και το Signum® , προϊόντα που προσφέρουν σηµαντικά πλεονεκτήµατα για τη διαχείριση µυκητολογικών προσβολών.
Enervin® Pro: Εξειδικευµένη λύση για τον περονόσπορο
Το Enervin® Pro είναι µυκητοκτόνο που προορίζεται για τον έλεγχο ασθενειών του περονοσπόρου. Το προϊόν συνδυάζει δύο δραστικές ουσίες, του ametoctradin και των φωσφωνικών αλάτων καλίου (potassium phosphonates), οι οποίες λειτουργούν συµπληρωµατικά. Το ametoctradin παρεµποδίζει το σύµπλοκο ΙΙΙ της αναπνευστικής αλυσίδας των µυκήτων και αναστέλλει σηµαντικές λειτουργίες του παθογόνου, όπως η διαφοροποίηση και η απελευθέρωση των ζωοσπορίων. Παράλληλα, τα φωσφονικά άλατα καλίου παρουσιάζουν διασυστηµατικότητα και δρουν, άµεσα στο παθογόνο παρεµποδίζοντας την ανάπτυξή του αλλά και έµµεσα επάγοντας τους µηχανισµούς φυσικής άµυνας των φυτών.

Για την ντοµάτα υπαίθρου και θερµοκηπίου και για την αντιµετώπιση του περονόσπορου:
- Συνιστάται ψεκασµός καλύψεως φυλλώµατος και να γίνονται εφαρµογές από την έκπτυξη των πρώτων πλευρικών βλαστών µέχρι την πλήρη ωρίµανση.
- Αριθµός επεµβάσεων 2 µε µεσοδιάστηµα 7 ηµέρες.
- ∆ιάστηµα πριν τη συγκοµιδή: 1 ηµέρα
- Συνιστώµενη δόση 320 κ.εκ./στρέµµα.
Signum®: Πολυδύναµο µυκητοκτόνο για ευρύ φάσµα καλλιεργειών
Το Signum® είναι µυκητοκτόνο µε ευρύ φάσµα δράσης. Προτείνεται για προληπτική και κατά περίπτωση θεραπευτική δράση που παρεµποδίζει τη βλάστηση των σπορίων, την ανάπτυξη του µυκηλίου και τη σποριογένεση. Το pyraclostrobin παρεµποδίζει την κυτταρική αναπνοή στη θέση Qo του συµπλόκου ΙΙΙ της αναπνευστικής αλυσίδας και εµφανίζει αποπλαστική και διελασµατική κίνηση, ενώ το boscalid παρεµποδίζει την κυτταρική αναπνοή αλλά σε διαφορετική θέση δράσης (σύµπλοκο ΙΙ) και εµφανίζει διασυστηµατική κίνηση.
Τα χαρακτηριστικά αυτά το καθιστούν µία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα επιλογή για καλλιέργειες υψηλών απαιτήσεων, όπως η επιτραπέζια ντοµάτα, όπου η διατήρηση της ποιότητας της παραγωγής αποτελεί βασικό ζη τούµενο. Το προϊόν διατίθεται σε µορφή βρέξιµων κόκκων (WG), προσφέροντας ευκολία στη χρήση και την εφαρµογή στο πλαίσιο των σύγχρονων καλλιεργητικών πρακτικών.
Για την αντιµετώπιση του βοτρύτη ή του ωίδιου στην ντοµάτα (υπαίθρου και θερµοκηπίου) προτείνονται:
Ψεκασµοί καλύψεων µε εναρξη µε την εµφάνιση των πρώτων συµπτωµάτων της ασθένειας. Η µεγαλύτερη δόση θα πρέπει να εφαρµόζεται κάτω από έντονες συνθήκες προσβολής.
- Μέχρι 3 εφαρµογές µε µεσοδιάστηµα 7-10 ηµέρες εφόσον απαιτείται.
- ∆ιάστηµα πριν τη συγκοµιδή 3 ηµέρες
- Συνιστώµενη δόση 100-150 γρ./στρέµµα (max)
ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα να χρησιµοποιούνται µε ασφαλή τρόπο. Να διαβάζετε πάντα την ετικέτα και τις πληροφορίες σχετικά µε το προϊόν πριν από κάθε χρήση. ∆είτε τις προειδοποιητικές φράσεις και σύµβολα πριν χρησιµοποιήσετε τα προϊόντα.

Ολόκληρο το αφιέρωμα της Agrenda στην επιτραπέζια ντομάτα μπορείτε να δείτε εδώ