Αυτά και άλλα πολλά και ενδιαφέροντα - που έδωσαν τροφή για προβληματισμό - ακούστηκαν στο 4ο Messinia Forum που πραγματοποιήθηκε στις 25-26 Σεπτεμβρίου στην Καλαμάτα και που έβαλε στο επίκεντρο τη βιώσιμη ανάπτυξη, τον τουρισμό 365 ημερών, τη γαστρονομία, την εστίαση και τη συνεργασία των φορέων για το μέλλον της Μεσσηνίας και της Πελοποννήσου. Ζητήματα, που εδώ και χρόνια είναι παρόντα στο δημόσιο διάλογο, όχι μόνο για την Μεσσηνία, αναζητώντας κάθε φορά τους συνδετικούς κρίκους προκειμένου να υπάρξει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, ώστε η μία παρέμβαση να μην… κλωτσάει σε βάρος της άλλης, όπως γίνεται συνήθως. Αυτό εξάλλου, υπογράμμισε και ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου, Δημήτρης Πτωχός, ο οποίος έδωσε έμφαση στην ανάγκη μετάβασης από τις αποσπασματικές δράσεις σε ένα συντονισμένο μοντέλο διαχείρισης, με ενιαία ταυτότητα, σαφές αφήγημα και μετρήσιμο αποτύπωμα για την τοπική οικονομία, τις επιχειρήσεις και τις κοινωνίες.
Κατά το διήμερο φόρουμ - στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας -που διοργανώθηκε από τον Σύλλογο Εστίασης Μεσσηνίας (ΣΕΜ), σημαντικοί εκπρόσωποι από την επιστήμη, την εστίαση, τον τουρισμό, την αυτοδιοίκηση και τον Τύπο, κατέθεσαν ενδιαφέρουσες προτάσεις και έδωσαν την δική τους οπτική στην υπόθεση της τοπικής ανάπτυξης με σεβασμό στο περιβάλλον και θετική επίδραση στην κοινωνική ευημερία.
Μεταξύ των κορυφαίων ομιλητών και η ακαδημαϊκός Αντωνία Τριχοπούλου που έβαλε για άλλη μια φορά στο επίκεντρο των συζητήσεων τον ρόλο της Μεσογειακής Διατροφής και τη σημασία της όχι μόνο ως πρότυπο υγείας με διεθνή αναγνώριση αλλά και ως μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης σε μια χώρα με τα χαρακτηριστικά που έχει η Ελλάδα.
Οι συζητήσεις του διημέρου κινήθηκαν γύρω από τις ακόλουθες θεματικές ενότητες:
- Αναπτύσσοντας τον προορισμό
- Δημιουργώντας αξέχαστες εμπειρίες
- Πολιτισμός σαν εργαλείο ανάπτυξης
- Εστίαση σήμερα: Ενέργεια, Κόστος, Βιωσιμότητα
- Η Κορώνη ως πρέσβειρα Μεσογειακής Διατροφής
- Φιλοξενία και Γαστρονομικές Εμπειρίες
- Μια θάλασσα, ένα τραπέζι: Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία
- Φαγητό για συζήτηση
- Προσβάσιμος τουρισμός
- Αποκαλύπτοντας τη Μεσσηνία: Το γαστρονομικό DNA ενός τόπου
- Πως το ταξίδι και η γεύση χτίζουν ταυτότητα
- Η κουλτούρα του Aperitivo
- H δυναμική της 3D εικονικής περιήγησης στην ανάδειξη της Μεσσηνίας ως προορισμού 365 ημερών.
Όπως επισήμανε ο πρόεδρος του Συλλόγου Εστίασης Μεσσηνίας, Ιωάννης Κολοβός, στόχος της διοργάνωσης είναι «η υπέρβαση της εποχικότητας και η διαμόρφωση ενός προορισμού που μπορεί να προσφέρει εμπειρίες υψηλής αξίας όλο τον χρόνο» και να δοθούν λύσεις «με στρατηγική και με ουσία, μέσα από συνεργασίες και συνέργειες» και να αναδειχθεί στην πράξη η μεσσηνιακή φιλοξενία.
Στο πάνελ «Αποκαλύπτοντας τη Μεσσηνία: Το γαστρονομικό DNA ενός τόπου», ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Αναστάσιος Κώτσηρας - εκθέτοντας με καμάρι κάποιες γηγενείς ποικιλίες και ιδίως ντομάτας, οι οποίες ξεχώριζαν για τα αρώματα, τη γεύση και την εικόνα τους και που δεν τις βρίσκει κανείς στα ράφια των σούπερ μάρκετ - αναφέρθηκε στον αγώνα διάσωσης αυτών αλλά και άλλων που ξεχωρίζουν για την αγρονομική τους αξία (απόδοση, ποιότητα, μετασυλλεκτική συμπεριφορά).
Δυστυχώς, είπε ο καθηγητής έχουν χαθεί πολλές ποικιλίες δεδομένου ότι στον κατάλογο σπόρων του 1928, όπου υπήρχαν καταγεγραμμένες 25 ποικιλίες πεπονιού, σήμερα βρίσκονται μόλις 10-12. «Οι παραδοσιακές ποικιλίες έχουν την πληροφορία μέσα στο DNA τους, δεν είναι σαν τα υβρίδια των εταιρειών», είπε ο κ. Κώτσηρας με τους φοιτητές που συμμετέχουν στις ερευνητικές του δράσεις να μιλούν για «αλήθεια της γεύσης». Σύμφωνα με τον καθηγητή στα ζητούμενα για να σωθεί μια ποικιλία είναι: να μπει στον εθνικό κατάλογο ποικιλιών, να εξασφαλίσει ετικέτα ΠΟΠ, να μπει στην Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά.
Στα κακώς κείμενα για το πως τα logistics μπαίνουν εμπόδιο στα τοπικά αγροτικά προϊόντα να φθάσουν στα εστιατόρια εξαιτίας των σημαντικών κοστολογικών επιβαρύνσεων αναφέρθηκε μεταξύ άλλων ο σεφ Λευτέρης Λαζάρου «Δεν υπάρχει εμπόριο χωρίς βαπόρι και τρένο», είπε, εκφράζοντας τον προβληματισμό του και λέγοντας σκωπτικά «εμείς εδώ έχουμε την ικανότητα να φτιάχνουμε βοσκοτόπια στη θάλασσα…αν δεν κάνουμε κάτι με αυτά τα προϊόντα υπεραξίας, είμαστε άξιοι της μοίρας μας».
Αποκαλυπτικός για τη…ζημιά που έχουν κάνει σε πολλές περιπτώσεις τα κοινωνικά δίκτυα ως προς τον τουρισμό και το φαγητό, ήταν ο Ιταλός καθηγητής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Γαστρονομικών Επιστημών στο Pollenzo, Πάολο Κόρβο, αναφέροντας ότι πλέον τα κοινωνικά δίκτυα ορίζουν την εικόνα ενός προορισμού και μετά δημιουργούν υπερτουρισμό. «Γίνεται σε κάποιους προορισμούς χαμός χωρίς λόγο.», είπε χαρακτηριστικά τονίζοντας την ανάγκη για πραγματική πολιτισμική ταυτότητα και κριτική συνείδηση. Πως; Με ατομική ευθύνη, οικονομικότητα, εκπαίδευση στα πανεπιστήμια. Ο ίδιος εξήρε τον ρόλο των Αγορών των Αγροτών (Farmers Market) τα Σαββατοκύριακα, οι οποίες, όπως είπε, βάζουν τους τουρίστες στην ντόπια παραγωγή.
Σε αυτό το σημείο, ο Γιάννης Πανάγος, εκδότης της εφημερίδας Agrenda, μίλησε για την ανάγκη μετατροπής από μειονέκτημα σε πλεονέκτημα του μικρού κλήρου που συνοδεύει την παραγωγική δραστηριότητα στην Ελλάδα. Ειδικά σε περιοχές με εδαφική ποικιλομορφία και ξεχωριστό μικροκλίμα, όπως είναι η Μεσσηνία, μπορεί και πρέπει να υποστηριχθεί το μοντέλο της παραγωγής προϊόντων μικρής κλίμακας και υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως αυτά που προσφέρουν οι γηγενείς ποικιλίες.
Στην φετινή διοργάνωση συμμετείχαν προσκεκλημένοι από τη Μάλτα, την Ιταλία, την Ισπανία και την Αγγλία, δίνοντας τα δικά τους πετυχημένα παραδείγματα.
Η περίπτωση του Σαν Σεμπαστιάν
Ως τέτοια και η περίπτωση του Σαν Σεμπαστιάν της μικρής παραθαλάσσιας πόλης στη βόρεια Ισπανία που σήμερα είναι ο Νο 1 γαστρονομικός προορισμός της Ευρώπης: Διαθέτει 17 αστέρια Michelin, τα περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή πόλη, ενώ και σε παγκόσμιο επίπεδο το ξεπερνά μόνο το Κιότο της Ιαπωνίας.
Σε αυτή τη μικρή πόλη, χάριν του πείσματος των κατοίκων η τοπική κουζίνα έχει μετατραπεί σε εργαστήριο ιδεών που αναδεικνύει την ταυτότητα της περιοχής. Εκεί ότι μαγειρεύεται είναι μόνο προϊόν της εποχής, ενώ όλα τα τρόφιμα που παράγονται, μεταποιούνται στη Xώρα των Βάσκων φέρουν την ετικέτα Eusko Label, της οποίας το λογότυπο είναι το γράμμα «Κ» το οποίο αντιστοιχεί στη λέξη Kalitatea, δηλαδή «Ποιότητα».
Μάλιστα, όπως εξήγησε η Begoña Rodríguez, Διευθύντρια του GOe Tech Center της Ακαδημαϊκής Σχολής Μαγειρικής Βάσκων., τίποτα δεν είναι τυχαίο, αφού πριν από μία 15ετία δημιουργήθηκε μια ακαδημία για σεφ, στην οποία το 70% των σπουδαστών είναι από το εξωτερικό, ενώ πριν από μία 10ετία δημιουργήθηκε και ένα τεχνολογικό κέντρο συμβουλευτικής εταιρειών για τον μετασχηματισμό των προϊόντων τους βάσει των αναγκών της αγοράς.
Πώς χτίζεται σωστά μια λίστα με τοπικά κρασιά έδειξαν στο δικό τους masterclass Messinia Terroirs & WSPC
Με δύο masterclass συμμετείχε τo Messinia Terroirs σε συνεργασία με το WSPC στο 4ο Messinia Forum, το Σάββατο 25 Απριλίου 2026 στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας.
Συγκεκριμένα, 7 οινοπαραγωγοί (Andania Valley Wines, Domaine Dereskos, Gotsis Estate, Panagiotopoulos Family Estate Wines, Psaroulis Wines και Stasinopoulos Winery) μέλη του στρατηγικού έργου Messinia Terroirs παρουσίασαν τις ετικέτες τους, αναδεικνύοντας όλα τα αρώματα και τις γεύσεις των αμπελώνων της Μεσσηνίας.
Στα δύο εξειδικευμένα masterclass με τίτλο «Βασικές Αρχές Γευσιγνωσίας από το WSPC & Messinia Terroirs Wine Tasting» και «Από τη Γη της Μεσσηνίας στο Ποτήρι των Πελατών σας & Λίστα Κρασιών Messinia Terroirs» σε συνεργασία με το WSPC και με εισηγητή τον Νίκο Λουκάκη, Principal of WSPC Sommelier Academy, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να μάθουν τα μυστικά της γευσιγνωσίας καθώς και το πώς χτίζεται σωστά μια λίστα με τοπικά κρασιά, ώστε να προσφέρεται μια ολοκληρωμένη και αξέχαστη εμπειρία στον πελάτη και επισκέπτη. Μετά το… θεωρητικό μέρος κάθε masterclass, δοκιμάστηκαν οίνοι των οινοπαραγωγών - μελών του Messinia Terroirs που πήραν μέρος στο 4ο Messinia Forum.
