Προφανώς, για την πραγματοποίηση των πληρωμών απαιτείται πρωτίστως η ολοκλήρωση του συνόλου των ελέγχων (διοικητικών και επιτόπιων) από τον Οργανισμό Πληρωμών. Μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων (εκτάσεις, και διαθέσιμοι πόροι) για το σύνολο των Παρεμβάσεων των Άμεσων Ενισχύσεων, ο Οργανισμός Πληρωμών θα αποστείλει τα απαραίτητα στοιχεία προς τους αρμόδιους Ενδιάμεσους Φορείς, προκειμένου να εκδοθούν οι αποφάσεις καθορισμού των μοναδιαίων ποσών για το έτος 2025 (ύψος ενίσχυσης ανά στρέμμα).
Ολόκληρο το ρεπορτάζ στην Agrenda που κυκλοφορεί:
Οι έλεγχοι αυτοί αναμένεται να είναι ιδιαίτερα ενδελεχείς ειδικά στις δράσεις με μεγάλη ζήτηση όπως η Δράση 6 «Ψηφιακές Εφαρμογές και Διαχείριση Εισροών» που έχει εξαπλάσια από το διαθέσιμο ποσό (περίπου 300 εκατ. δηλαδή ζήτηση) και η Δράση 4 «Κομποστοποίηση» που η ζήτηση είναι 1,5 φορές πάνω από τον διαθέσιμο προϋπολογισμό. Σημειώνεται εδώ πως ο διαθέσιμος προϋπολογισμός έχει οριστεί στα 425 εκατ. ευρώ συν κονδύλια αναδιανομής 120 εκατ. ευρώ. Δηλαδή συνολικά 545 εκατ. ευρώ.
Οι διαχειριστικές αρχές αναφέρουν σε σχετικό έγγραφο για τον καθορισμό ποσών ανά στρέμμα: «Οι αποφάσεις αυτές εκδίδονται σε ετήσια βάση πριν από την πραγματοποίηση των πληρωμών, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 32Α της υπ’ αρ. 519/135068/05.05.2023 ΥΑ, δεδομένου ότι το ΣΣ ΚΑΠ προβλέπει ένα μέγιστο ποσό ενίσχυσης (ευρώ/εκτάριο) για κάθε οικολογικό πρόγραμμα ή δράση, το οποίο διαμορφώνεται ετησίως με βάση τους διαθέσιμους πόρους του Πυλώνα Ι, καθώς και τους αδιάθετους πόρους λοιπών παρεμβάσεων του ίδιου Πυλώνα (βασική ενίσχυση, συνδεδεμένες ενισχύσεις και οικολογικά προγράμματα). Οι αδιάθετοι πόροι ανακατανέμονται μεταξύ των παρεμβάσεων που εμφανίζουν ζήτηση μεγαλύτερη από τους διαθέσιμους πόρους»
Ποιες δράσεις πληρώνονται το Μάιο
Σχετικά με τις δράσεις που αναμένεται να πληρωθούν εντός του Μαΐου, αυτές αναμένεται να είναι εκείνες που δεν εμφανίζουν πολύ μεγάλη ζήτηση και οι έλεγχοι μπορούν να γίνουν πιο γρήγορα. Δηλαδή η ∆ράση 1: Ανθεκτικά είδη και ποικιλίες, η ∆ράση 2: Περιοχές οικολογικής εστίασης και η ∆ράση 3: Φυτοκάλυψη, και δηµιουργία περιοχών ενισχυµένης βιοποικιλότητας.
Οι έλεγχοι στο συνταγολόγιο στα βιολογικά
Ένα ακόµη ζήτηµα που αναµένεται να επηρεάσει σηµαντικά τις πληρωµές, κυρίως στα οικολογικά σχήµατα, αφορά τους ελέγχους στη συνταγογράφηση. Οι έλεγχοι αυτοί φέρονται να έχουν οδηγήσει στον αποκλεισµό πολλών δικαιούχων των βιολογικών καλλιεργειών.
Σύµφωνα µε πληροφορίες της Agrenda, στο πρόγραµµα βιολογικών της φυτικής παραγωγής, ενώ εγκρίθηκαν εντάξεις ύψους 385.431.751,08 ευρώ για την τριετία (περίπου 128 εκατ. ευρώ ετησίως), καταβλήθηκαν µόλις 35.082.375,16 ευρώ για την εξόφληση του 2024 και 10.994.053,19 ευρώ για την προκαταβολή του 2025. Με άλλα λόγια, έχει καταβληθεί περίπου το 1/4 των δικαιούχων.
Ανάλογη εικόνα αναµένεται, σύµφωνα µε τις ίδιες πηγές, και στα βιολογικά των οικολογικών σχηµάτων, παρότι αυτό δεν έχει ακόµη επιβεβαιωθεί επίσηµα από την πολιτική ηγεσία. Γενικότερα οι πληρωµές των οικολογικών σχηµάτων αναµένεται να περάσουν από πολλά κύµατα µέχρι να γίνουν στο σύνολό τους, µε τις περικοπές που έγιναν στη βασική ενίσχυση και µε αυτές που έρχονται στις συνδεδεµένες να µοιάζουν πολύ µικρές µπροστά σε αυτό που θα αντιµετωπίσουν οι δικαιούχοι.
Τα μέγιστα ποσά ανά στρέμμα ανά δράση eco-scheme και ο προϋπολογισμός τους:
∆ράση 1: Ανθεκτικά είδη και ποικιλίες
- Χειµερινά ψυχανθή: Αντικατάσταση µηδικής 48,8 ευρώ το στρέµµα, βαµβακιού 10,9 ευρώ το στρέµµα, Αραβοσίτου 31,6 ευρώ το στρέµµα.
- Χειµερινά σιτηρά: Αντικατάσταση µηδικής 52,2 ευρώ το στρέµµα, βαµβακιού 14,3 ευρώ το στρέµµα, αραβοσίτου 29,7 ευρώ το στρέµµα.
- Aρωµατικά φυτά: 82,4 ευρώ/στρέµµα.
- Καινοτόµες ποικιλίες: 60,6 ευρώ/στρέµµα
∆ιαθέσιµος προϋπολογισµός: 42.333.327 ευρώ.
∆ράση 2: Περιοχές οικολογικής εστίασης
- Συντήρηση νέων στοιχείων του τοπίου στο 10% της εκµετάλλευσης: 5 ευρώ/στρέµµα.
- Ετήσια ενίσχυση για ζώνες οικολογικής εστίασης στο 10% της εκµετάλλευσης σε αρόσιµες καλλιέργειες: 2,5 ευρώ/στρέµµα.
- Ετήσια ενίσχυση για ζώνες οικολογικής εστίασης στο 10% της εκµετάλλευσης σε αρόσιµες καλλιέργειες µε ξενιστές επικονιαστών: 4,5 ευρώ.
- ∆ηµιουργία νέων στοιχείων του τοπίου στο 10% της εκµετάλλευσης: 25 ευρώ/στρέµµα
∆ιαθέσιµος προϋπολογισµός: 4.160.896 ευρώ.
∆ράση 3: Φυτοκάλυψη, και δηµιουργία περιοχών ενισχυµένης βιοποικιλότητας
- Εφαρµογή βελτιωµένων πρακτικών φυτοκάλυψης: 10 ευρώ/στρέµµα.
- ∆ηµιουργία περιοχών ενισχυµένης βιοποικιλότητας µε ξενιστές επικονιαστών: 10 ευρώ
Προϋπολογισµός: 34.886.165 ευρώ.
∆ράση 7: Κτηνοτροφικά συστήµατα
- Μετακίνηση από υποβαθµισµένους βοσκοτόπους: 6,5 ευρώ/στρέµµα για τις αίγες και τα πρόβατα και 5,5 ευρώ/στρέµµα για τα βοοειδή
- Κατάρτιση και εφαρµογή βελτιωµένου σιτηρεσίου σε µέσης-καλής κατάστασης βοσκοτόπους: 3 ευρώ/στρέµµα
Προϋπολογισµός: 21.069.868 ευρώ.
∆ράση 10: Προστασία τοπίων υψηλής περιβαλλοντικής σηµασίας
- Μνηµειακοί ελαιώνες: 15 ευρώ/στρέµµα
∆ιαθέσιµος προϋπολογισµός: 3.153.377 ευρώ.
Οι δράσεις µε ενδεχόµενη µείωση
∆ράση 4: Κυκλική οικονοµία
- Κοµπόστ: Αρόσιµες 13 ευρώ/στρέµµα, κηπευτικά 22 ευρώ/στρέµµα, δενδρώδεις 16 ευρώ/στρέµµα, ακτινίδιο 13,2 ευρώ/στρέµµα, επί τόπου κοµποστοποίηση 12 ευρώ/στρέµµα
Προϋπολογισµός: 18.407.792 ευρώ.
Στη ∆ράση αυτή η ζήτηση διαµορφώνεται περίπου στα 25-30 εκατ. ευρώ σύµφωνα µε το ρεπορτάζ. Οι έλεγχοι στα παραστατικά από την ΑΑ∆Ε ενδέχεται να φέρει τη ∆ράση αυτή τελικώς στην κατηγορία των οικολογικών σχηµάτων που δεν θα υποστούν µείωση. Επιπλέον θα προστεθούν κονδύλια από τα «έξτρα» 80 εκατ. ευρώ της ανακατανοµής, για να εξασφαλιστεί πως το πριµ στις αρόσιµες δεν θα µειωθεί κάτω από τα 13 ευρώ/στρέµµα.
∆ράση 5: Αγροδασικά συστήµατα
- ∆ασολίβαδα: 10 ευρώ/στρέµµα
Προϋπολογισµός: 12.940.186 ευρώ.
Εδώ τα πράγµατα είναι αρκετά θολά, καθώς στη συγκεκριµένη δράση δηλώνονται 8,5 εκατ. στρέµµατα δασολίβαδων. Υπενθυµίζεται πως για το έτος ενίσχυσης 2025 έγινε νέα κατανοµή βάση των τιµολογίων, οπότε ενδεχοµένως να έχει διαµορφωθεί η κατάσταση πολύ διαφορετικά, και σε κάθε περίπτωση η τελική ζήτηση δεν αναµένεται να φτάσει ξανά τα 85 εκατ. ευρώ. Παράλληλα αναµένεται να µπουν ακόµη 40 εκατ. ευρώ στη ∆ράση (αναδιανοµή) για να µην µειωθεί τελικά το πριµ.
∆ράση 6: Ψηφιακή Εφαρµογή
Χρήση εφαρµογής: 3 ευρώ/στρέµµα.
- Κοµφούζιο: Ροδάκινο, νεκταρίνια, βερίκοκα 40 ευρώ/στρέµµα, δαµάσκηνα 58,5 ευρώ, µηλοειδή 94,8 ευρώ, οινοστάφυλα 36,6 ευρώ, επιτραπέζιο σταφύλι 63,3 ευρώ.
- Εξαπόλυση ωφέλιµων: 35,8 ευρώ/στρέµµα για τετράνυχο, 30 ευρώ για ψύλλα αχλαδιάς, 40 ευρώ για κοκκοειδή, αλευρώδη και αφίδες εσπεριδοειδών και 95,1 ευρώ για τετράνυχο εσπεριδοειδών.
- Χρήση εντοµοπαθογόνων νηµατωδών: 20 ευρώ/στρέµµα.
- Μηχανική ζιζανιοκτονία: 18,3 ευρώ/στρέµµα.
- Θερινά κλαδέµατα: 17,5 ευρώ/στρέµµα.
- Ακροφύσια µειωµένης διασποράς: 3 ευρώ/στρέµµα.
- ∆ιαχείριση υπολειµµάτων ψεκαστικών: 1 ευρώ για αροτραία, 3 ευρώ για κηπευτικά.
- Γεωργία ακριβείας: Ψεκασµοί 7 ευρώ, λίπανση 10 ευρώ/στρέµµα.
- Ειδική θρέψη: 4,5 ευρώ σε αροτραία, 6 ευρώ σε δέντρα και κηπευτικά.
- ∆ακοπαγίδες: 35 ευρώ/στρέµµα
Προϋπολογισµός: 49.155.116 ευρώ.
Στην περίπτωση της ∆ράσης 6 η ζήτηση φτάνει τα 300-320 εκατ. ευρώ (πριν τους ελέγχους), δηλαδή όπως και το 2024. Εδώ θα κατανεµηθεί ένα µεγάλο ποσό από τα 80 εκατ. ευρώ της αναδιανοµής για να µείνει σταθερό το πριµ σε σιτηρά και βαµβάκι στις δράσεις που έχουν δηλωθεί. Από εκεί και πέρα µετά τους ελέγχους στα παραστατικά η τελική ζήτηση θα κοπεί σηµαντικά.
∆ράση 8: Αναβαθµίδες
- ∆ιατήρηση και προστασία καλλιεργειών σε εκτάσεις µε αναβαθµίδες: 25 ευρώ/στρέµµα.
∆ιαθέσιµος προϋπολογισµός: 4.500.000 ευρώ.
∆ράση 9: ∆ιατήρηση Βιολογικής Γεωργίας µε διαθέσιµο προϋπολογισµό 235.016.873 ευρώ
Στη δράση των βιολογικών το ρεπορτάζ αναφέρει πως είναι πάρα πολλά τα ΑΦΜ που είναι υποψήφια προς αποχώρηση µετά τους ελέγχους (ειδικά στην κτηνοτροφία), µε το σενάριο να πέσει η υπερβάλλουσα ζήτηση κάτω από το όριο των 235.016.873 ευρώ να είναι υπαρκτό. Αν γίνει αυτό, τα πριµ πρέπει να καταβληθούν στους δικαιούχους ατόφια (βλ. πίνακα), περιπλέκοντας κάπως τα πράγµατα για τις υπόλοιπες δράσεις.
