«Πρωταγωνιστής» σε αυτήν τη µετάβαση προς το… µέλλον του κλάδου, όπου το ζητούµενο δεν είναι µόνο πόσο γάλα βγάζει ένα κοπάδι, αλλά µε ποιον τρόπο το βγάζει, µε τι κόστος, µε πόση ακρίβεια και µε ποιες συνθήκες για το ζώο, είναι η Φάρµα Έβρου, της οικογένειας Αδαµάκη.
Με έδρα στο ακριτικό ∆ιδυµότειχο, ο Θεοδόσης Αδαµάκης, µε τον υιό του Γιώργο, «έστησαν» µια state of the art αγελαδοτροφική µονάδα που µόνο «ακριτική» δεν είναι σε µέγεθος, αλλά και όραµα. Με 10 ροµποτικά συστήµατα αρµεγής και δύο σίτισης, η νέα εγκατάσταση της Φάρµας Έβρου, χαρακτηρίζεται -τουλάχιστον µε βάση την κατάταξη της πολυεθνικής Lely- ως η πρώτη extra large στην Ελλάδα, αποδεικνύοντας ότι ακόµη και στην άκρη της χώρας µπορεί να γεννηθεί ένας σηµατωρός για την εξέλιξη της γαλακτοπαραγωγής.
Η διαδροµή του Θεοδόση Αδαµάκη, δείχνει πως από µικρός το είχε µε τα ζώα. Βέβαια το µεγάλο βήµα έγινε πριν τρία χρόνια, όταν µε το βλέµµα στο επαγγελµατικό µέλλον του γιου Γιώργου, αποφάσισε να αλλάξει οπτική για την αγελαδοτροφία και να κατασκευάσει µια νέα πλήρως αυτοµατοποιηµένη µονάδα, διπλασιάζοντας και το ζωικό του κεφάλαιο.
Η νέα µονάδα δηµιουργήθηκε σε απόσταση περίπου 200 µέτρων από την παλιά, η οποία πλέον λειτουργεί κυρίως ως βάση για τα παράγωγα, αλλά και τα ζώα που ετοιµάζονται να γεννήσουν. Ο εξοπλισµός στο νέο χώρο τοποθετήθηκε πριν περίπου 18 µήνες και τα αποτελέσµατα στην καθηµερινότητα της εκµετάλλευσης, σύµφωνα µε τον κ. Αδαµάκη, είναι ήδη εµφανή. «Τα κρούσµατα ασθενειών έχουν µειωθεί δραστικά. Για να καταλάβετε παλαιότερα µε λιγότερα ζώα, αντιµετωπίζαµε περισσότερα προβλήµατα µε ασθένειες απ’ ό,τι τώρα µε σχεδόν διπλάσια ζώα», λέει. Τη διαφορά αυτή την αποδίδει στη σταθερότητα και τη συνέπεια των ροµπότ. «Το σύστηµα παρακολουθεί το κάθε ζώο 24 ώρες το 24ωρο, καταγράφει την παραγωγή, το µηρυκασµό, τον οίστρο, την κινητικότητα και µας στέλνει ειδοποιήσεις αν κάτι δεν πηγαίνει καλά. Έτσι, µπορούµε να προλάβουµε το πρόβληµα πριν εξελιχθεί, περιορίζοντας φάρµακα, απώλειες, αλλά και στρες στο κοπάδι», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η βελτίωση από τη λειτουργία των ροµπότ αποτυπώνεται και στο γάλα. Στα ζώα της νέας αυτοµατοποιηµένης µονάδας η παραγωγή σε γάλα ανά ζώο έχει αυξηθεί κατά 10% - 15%. «Σήµερα το στήσιµο της µονάδας κινείται στα 38 - 39 κιλά γάλακτος ανά ζώο ηµερησίως, αλλά υπάρχουν ακόµη περιθώρια, καθώς τα τελευταία τρία χρόνια αγοράστηκαν πάνω από 400 ζώα από το εξωτερικό για την επέκταση του κοπαδιού», τονίζει ο κ. Αδαµάκης, υπογραµµίζοντας πως «µπορούν να πάνε και παραπάνω οι αποδόσεις. Aυτό όµως που προέχει σε αυτή τη φάση είναι η εσωτερική γενετική βελτίωση».
Σε αυτό το πεδίο, τα ροµπότ παρέχουν κρίσιµα δεδοµένα, όπως ποια αγελάδα καθυστερεί στο άρµεγµα, ποια εµφανίζει αυξηµένα σωµατικά κύτταρα, πού υπάρχει πρόβληµα σε µαστό, πόδια ή στην απόδοση. «Το µυστικό είναι να κάνεις γενετική βελτίωση εσύ, διότι είναι λογικό πως όταν αγοράζεις ζώα, δεν θα σου δώσουν το top επίπεδο», τονίζει ο αγελαδοτρόφος, επιµένοντας ότι τα δεδοµένα της τεχνολογίας οδηγούν σε πιο γρήγορες και ασφαλείς αποφάσεις για την ανανέωση του κοπαδιού και κατ’ επέκταση της βελτίωση των αποδόσεών του.
Στα χέρια της νέας γενιάς
Μπορεί, βέβαια, ο Θεοδόσης Αδαµάκης να είναι ο διευθυντής της «Φάρµας Έβρου», ωστόσο σιγά – σιγά αναλαµβάνει ο γιος του Γιώργος. Στα µόλις 23 του χρόνια είναι ο βασικός διαχειριστής της νέας µονάδας και κατέχει το 51% της. Απόφοιτος από την Αµερικανική Γεωργική Σχολή ως ζωοτέχνης, έκανε πρακτική στη µονάδα Milky Way στη Χρυσούπολη, εκπαιδεύτηκε σε σπερµατέγχυση και διάγνωση ζώων από έναν Ούγγρο ζωοτέχνη - κτηνίατρο, ενώ ταξίδεψε και στην Ιταλία για εκπαίδευση σε κορυφαία φάρµα µέσω διαµεσολάβησης του Lely Center Thessaloniki, ενώ στο τέλος του προσεχούς Σεπτεµβρίου ετοιµάζεται για το Οχάιο των ΗΠΑ, όπου θα εκπαιδευτεί σε µονάδα µε 30 ροµπότ Lely και µε εξειδίκευση στην αξιολόγηση ζώων και την παραγωγή γενετικού υλικού.
Αυτόµατο τάισµα µετά το ροµποτικό άρµεγµα
Εάν το ροµποτικό άρµεγµα είναι ο πρώτος µεγάλος πυλώνας της νέας επένδυσης της Φάρµα Έβρου, τότε χωρίς αµφιβολία το αυτόµατο τάισµα αποτελεί το δεύτερο. «Το Lely Vector πετυχαίνει ακρίβεια άνω του 97% - 98% στη διανοµή της τροφής, έναντι περίπου 70% - 75% που δείχνουν διεθνείς έρευνες για την ανθρώπινη διαχείριση. Ταΐζει 20, 25 ή και 30 γεύµατα τη µέρα, διατηρώντας φρέσκια την τροφή και µειώνει τη σπατάλη, ενώ επειδή λειτουργεί µε ρεύµα, περιορίζει και την εξάρτηση από το ακριβό πετρέλαιο, ένα από τα βαριά κόστη µιας κτηνοτροφικής µονάδας», εξηγεί. Για να ελέγχει το κόστος διατροφής, η εκµετάλλευση καλλιεργεί περίπου 1.500 στρέµµατα, κυρίως ιδιόκτητα, παράγοντας ενσίρωµα καλαµποκιού που καλύπτει περίπου το 60% των αναγκών της. «Ο στόχος ήταν να παράγω ένα κοµµάτι της διατροφής, να έχω χαµηλό κόστος και υψηλή παραγωγή γάλακτος», λέει ο κ. Αδαµάκης.
Η επένδυση ξεπέρασε τα 5 εκατ. ευρώ, µαζί µε την κτηριακή υποδοµή 9 στρεµµάτων καλυµµένης επιφάνειας, τα ροµπότ, το αυτόµατο τάισµα, τα σιλό και τις αποθήκες ζωοτροφών και υλοποιήθηκε εξ ολοκλήρου µε ίδια κεφάλαια. «∆εν µπήκα σε πρόγραµµα. Όταν τα θες, δυστυχώς δεν είναι διαθέσιµα. Και είµαι της άποψης ότι όταν είναι ζεστό το σίδερο, τότε λυγίζει», υποστηρίζει o κ. Αδαµάκης για να δικαιολογήσει το γιατί δεν περίµενε να βγουν προγράµµατα πριν ξεκινήσει την επένδυση, η οποία, εκτιµά, πως θα ξεπερνούσε τα 8-9 εκατ. ευρώ, αν δεν είχε ο ίδιος εµπλακεί στο «µαναντζάρισµα» του project.
Παρά την ικανοποίηση για την επιλογή του, πάντως, ο κ. Αδαµάκης δεν ωραιοποιεί την εικόνα του κλάδου. Με τιµή γάλακτος στα 56 - 57 λεπτά το κιλό, εκτιµά ότι «θα µπορούσε να είναι καλύτερη», ενώ για το µέλλον είναι ακόµη πιο ευθύς λέγοντας πως «οι µικρές φάρµες δύσκολα θα αντέξουν. Η παραγωγή συγκεντρώνεται σε λιγότερες και µεγαλύτερες εκµεταλλεύσεις τις οποίες προτιµούν και οι γαλακτοβιοµηχανίες –«αλλιώς είναι να πάνε σε 10 µονάδες για να πάρουν µια Χ ποσότητα γάλακτος και αλλιώς να τη βρίσκουν σε 2 µονάδες», λέει- για να µειώνουν το κόστος συλλογής.
To Lely Center Thessaloniki αποτελεί αποκλειστικό αντιπρόσωπο της Ολλανδικής Lely στην Ελλάδα. Με 10 και πλέον χρόνια παρουσίας στον χώρο και περισσότερα από 68 ροµπότ αρµέγµατος σε λειτουργία σε 24 και πλέον φάρµες, έχει ανοίξει την ροµποτική εποχή στην Ελλάδα και συνεχίζει το όραµα της Lely για ένα βιώσιµο, κερδοφόρο και ευχάριστο µέλλον για την κτηνοτροφία. Μέχρι το τέλος του 2026 αναµένεται να έχει σε λειτουργία πάνω από 85 ροµπότ ενώ για το 2027 αναµένεται να σπάσει το φράγµα των 100 ροµπότ σε λειτουργία. «Με 2 Dairy XL φάρµες στην Ελλάδα σε ∆ιδυµότειχο και Ξάνθη είµαστε στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουµε και την εκκίνηση της 3ης πλέον DXL φάρµας µε 13 ροµπότ αρµέγµατος Lely Astronaut A5 Next για τη φάρµα Βουλγαρίδη», αποκαλύπτει ο κ. Κουιµτζής και σηµειώνει πως «το project αναµένεται να ξεκινήσει το 2ο τρίµηνο του 2027 και να είναι έτοιµο σε διάστηµα 1.5 χρόνου, µέχρι το τέλος του 2028».
