Οι προκλήσεις που συνδέονται με τη διατήρηση της ποιότητας των προϊόντων, τον περιορισμό των απωλειών και την προστασία των εμπορικών σχέσεων σε ολοένα πιο σύνθετες παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες βρέθηκαν στο επίκεντρο εκδήλωσης της Global Coalition of Fresh Produce, η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διεθνούς έκθεσης Fruit Attraction (6-8/10) στην Μαδρίτη.
Με τίτλο «Η ανθεκτική εφοδιαστική αλυσίδα: Συνεργασία για την προστασία των προϊόντων, από τον κυβερνοχώρο έως τα αμπάρια των πλοίων», η εκδήλωση ανέδειξε τον ρόλο της συνεργασίας, της διαφάνειας και των ενισχυμένων μέτρων ασφαλείας στην προστασία των προϊόντων, από το χωράφι έως την αγορά.
Στο πρόγραμμα συμμετείχαν ο Greg Palmer, εκπροσωπώντας την Canadian Produce Marketing Association και τη Global Coalition of Fresh Produce, καθώς και οι Mike Laws από τη Laws Logistics και τη International Fresh Produce Association, Drew Zabrocki από την Totem, Steve Alaerts από τη Foodcareplus και Ellen Pay από τη Global Coalition of Fresh Produce.
Διαφοροποίηση προμηθειών και ευελιξία στις μεταφορές
Στην κεντρική ομιλία του, ο Greg Palmer επισήμανε ότι οι μεταβαλλόμενες συνθήκες καλλιέργειας και οι νέες απαιτήσεις της αγοράς καθιστούν αναγκαία την ευελιξία στις προμήθειες, καθώς και την ενίσχυση των συνεργασιών μεταξύ αγοραστών και εναλλακτικών περιοχών παραγωγής.
Η διαφοροποίηση των χωρών και των περιοχών προέλευσης μπορεί να δημιουργήσει νέες εμπορικές ευκαιρίες, αυξάνει όμως παράλληλα την ανάγκη για αξιόπιστες μεταφορές, έγκαιρη ενημέρωση και καλύτερο συντονισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων.
Όπως σημείωσε, η αυξανόμενη ζήτηση και η ανάγκη προστασίας των ιδιαίτερα ευπαθών νωπών προϊόντων εντείνουν την πίεση για ταχύτερες και συχνότερες αποστολές. Για την υποστήριξη αυτής της τάσης απαιτούνται αποτελεσματικές ναυτιλιακές διαδρομές, καλύτερος εποχικός προγραμματισμός και επενδύσεις στις λιμενικές και οδικές υποδομές.
«Οι εξελίξεις αυτές υπογραμμίζουν την ανάγκη για μια πιο ευέλικτη και άμεσα ανταποκρινόμενη εφοδιαστική αλυσίδα, η οποία θα μπορεί να προσαρμόζεται στις μεταβολές της παραγωγής, στις διαταραχές των μεταφορών και στις απαιτήσεις της αγοράς, προστατεύοντας παράλληλα την ποιότητα των προϊόντων και περιορίζοντας τη σπατάλη», ανέφερε ο Palmer.
Κυβερνοεπιθέσεις, απάτες και κλοπές φορτίων απειλούν την εφοδιαστική αλυσίδα
Η ευελιξία στις μεταφορές δεν αρκεί από μόνη της για να διασφαλίσει την ανθεκτικότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας. Στην παρουσίασή του με τίτλο «Τρεις πύλες εισόδου: Ασφάλεια, απάτη και η ανάγκη οικοδόμησης εμπιστοσύνης στα νωπά προϊόντα», ο Drew Zabrocki ανέδειξε έναν ακόμη αυξανόμενο κίνδυνο για τον κλάδο: την έκθεση των εφοδιαστικών αλυσίδων σε κυβερνοεπιθέσεις, κλοπές φορτίων και παραπλανητικές πληροφορίες.
Παρουσιάζοντας πραγματικά περιστατικά, περιέγραψε τρία πιθανά σημεία ευπάθειας:
- τα κενά ασφαλείας σε λογισμικό που χρησιμοποιείται από κοινού,
- την πλαστοπροσωπία νόμιμων μεταφορικών εταιρειών από εγκληματικά δίκτυα και
- την παραποίηση εγγράφων, όπως πιστοποιητικών προέλευσης ή αιτημάτων πληρωμής.
Μια οικεία διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ένα πειστικό πιστοποιητικό προέλευσης ή ένα τιμολόγιο που φαίνεται νόμιμο δεν αποτελούν απαραίτητα εγγύηση γνησιότητας.
Σύμφωνα με τον Zabrocki, πολλές επιχειρήσεις δεν διαθέτουν ανεξάρτητους μηχανισμούς για να επαληθεύουν τους ισχυρισμούς και τα στοιχεία που τους παρέχουν οι συνεργάτες τους.
«Καθώς αυτές οι σχέσεις εκτείνονται σε ολόκληρο τον κλάδο, καμία εταιρεία δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα μόνη της», τόνισε.
Μεταξύ των πρακτικών μέτρων προστασίας που πρότεινε περιλαμβάνονται η καταγραφή των εξαρτήσεων από λογισμικό τρίτων, η διατήρηση και ο τακτικός έλεγχος αντιγράφων ασφαλείας, η επαλήθευση των μεταφορικών εταιρειών μέσω ανεξάρτητα επιβεβαιωμένων στοιχείων επικοινωνίας και η επιβεβαίωση αλλαγών στους όρους πληρωμής μέσω διαφορετικών καναλιών επικοινωνίας.
Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη δημιουργίας μιας κοινής βάσης εμπιστοσύνης, η οποία θα μπορεί να επαληθεύεται ανεξάρτητα και θα στηρίζεται σε κοινά πρότυπα και ανοιχτά εργαλεία που θα ανήκουν στην ίδια την κοινότητα του κλάδου.
Ως πιθανό πεδίο συνεργασίας ανέφερε την πρόταση για τη συγκρότηση ομάδας εργασίας στο πλαίσιο του COSSAF (Collaboratory for Open Software & Services in Ag and Food), με στόχο την ανάπτυξη κοινών λύσεων για την ασφάλεια των ψηφιακών συστημάτων και των υπηρεσιών στον αγροδιατροφικό τομέα.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν οι Mike Laws και Steve Alaerts, οι οποίοι συμφώνησαν ότι η κυβερνοασφάλεια αποτελεί πλέον κρίσιμο ζήτημα για τον κλάδο των νωπών προϊόντων. Όπως υπογράμμισαν, απαιτούνται ασφαλή και ανθεκτικά συστήματα που να συνδέουν τους κρίκους της εφοδιαστικής αλυσίδας, προστατεύοντας τα δεδομένα, αποτρέποντας τις απάτες και διατηρώντας την εμπιστοσύνη μεταξύ των εμπορικών συνεργατών.
Κοινός Χάρτης Καλών Πρακτικών για τις θαλάσσιες μεταφορές
Η μείωση των καθυστερήσεων, η αποφυγή της σπατάλης τροφίμων και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων αποτέλεσαν τον βασικό άξονα της παρέμβασης της Ellen Pay από τη Global Coalition of Fresh Produce.
Όπως εξήγησε, οι διαταραχές αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου, ωστόσο οι επιπτώσεις τους μπορούν να περιοριστούν μέσα από καλύτερη προετοιμασία και στενότερη συνεργασία.
«Δεν μπορούμε να αποτρέψουμε κάθε διαταραχή, μπορούμε όμως να προετοιμαστούμε καλύτερα. Μέσα από τον προληπτικό σχεδιασμό, τον καλύτερο συντονισμό και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των προβλημάτων όταν προκύπτουν, μπορούμε να οικοδομήσουμε πιο σταθερές και ανθεκτικές εφοδιαστικές αλυσίδες», ανέφερε.
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε τον Χάρτη Καλών Πρακτικών Ναυτιλιακών Μεταφορών (Charter of Good Shipping Practices) της Coalition, μια εθελοντική πρωτοβουλία που επιχειρεί να μετατρέψει τις παραπάνω αρχές σε κοινό πλαίσιο για πιο διαφανείς, αποδοτικές και δίκαιες πρακτικές στις μεταφορές.
Πέντε βασικές αρχές
Ο Χάρτης βασίζεται σε πέντε βασικές αρχές:
- Συνεργασία και επικοινωνία μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων μερών.
- Δίκαιοι και διαφανείς εμπορικοί όροι, με σαφήνεια στις υποχρεώσεις και στις συμφωνίες.
- Ανταγωνισμός και αποδοτικότητα, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργίας της εφοδιαστικής αλυσίδας.
- Ακεραιότητα φορτίων και ποιότητα προϊόντων, ώστε να προστατεύεται η αξία των ευπαθών αγαθών.
- Ανθεκτικότητα και προετοιμασία για κινδύνους, μέσω καλύτερου σχεδιασμού και αποτελεσματικότερης διαχείρισης κρίσεων.
Οι αρχές αυτές επιχειρούν να αντιμετωπίσουν πρακτικά προβλήματα που συναντούν καθημερινά οι επιχειρήσεις του κλάδου, όπως η ανάγκη για έγκαιρη ενημέρωση, οι σαφέστεροι εμπορικοί όροι, η δικαιότερη κατανομή του κόστους και των κινδύνων, αλλά και οι πρακτικές μεταφοράς που διασφαλίζουν την ποιότητα και την εμπορική αξία των ευπαθών προϊόντων.
Ο καλύτερος συντονισμός μπορεί να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να ανταποκρίνονται αποτελεσματικότερα στις διαταραχές, να αποφεύγουν περιττές καθυστερήσεις και λειτουργικές επιβαρύνσεις και να περιορίζουν τις απώλειες τροφίμων.
Η Ellen Pay διευκρίνισε ότι ο Χάρτης δεν αποσκοπεί στην επιβολή νέων κανόνων, αλλά στη δημιουργία ενός κοινού σημείου αναφοράς για τον κλάδο.
«Δεν πρόκειται για αντιπαράθεση μεταξύ του ενός και του άλλου κρίκου. Πρόκειται για την εφοδιαστική αλυσίδα που όλοι μοιραζόμαστε. Εάν καταφέρουμε να ενσωματώσουμε μεγαλύτερη διαφάνεια, δικαιοσύνη και αποδοτικότητα στις συνεργασίες μας, μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα ισχυρότερο και πιο βιώσιμο σύστημα για όλους», σημείωσε.
Κλείνοντας, κάλεσε τις επιχειρήσεις και τους κλαδικούς φορείς να συμβάλουν στην περαιτέρω διαμόρφωση του Χάρτη, ώστε να εξελιχθεί σε ένα πρακτικό εργαλείο για το σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Η ανθεκτικότητα απαιτεί συνεργασία από το χωράφι έως την αγορά
Οι συζητήσεις στη Fruit Attraction ανέδειξαν τη στενή σύνδεση μεταξύ των προκλήσεων που αντιμετωπίζει σήμερα ο κλάδος των νωπών προϊόντων. Οι κλιματικές διαταραχές μεταβάλλουν τις περιοχές από τις οποίες μπορεί να εξασφαλιστεί η παραγωγή, οι απαιτήσεις των αγορών επιβάλλουν ταχύτερες και πιο ευέλικτες μεταφορές, ενώ οι αυξανόμενοι ψηφιακοί και εμπορικοί κίνδυνοι καθιστούν απαραίτητη την επαλήθευση των πληροφοριών και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης.
Η δημιουργία μιας ανθεκτικής εφοδιαστικής αλυσίδας δεν μπορεί να αποτελέσει έργο μίας μόνο επιχείρησης. Προϋποθέτει συνεργασία μεταξύ παραγωγών, εξαγωγέων, παρόχων υπηρεσιών logistics, αγοραστών και οργανισμών του κλάδου, με κοινά πρότυπα, αξιόπιστη πληροφόρηση και πρακτικά μέτρα προστασίας.
Σε αυτή την κατεύθυνση, ο Χάρτης Καλών Πρακτικών Ναυτιλιακών Μεταφορών της Global Coalition of Fresh Produce φιλοδοξεί να προσφέρει ένα εθελοντικό πλαίσιο που θα μετατρέψει τη συνεργασία σε συγκεκριμένες δράσεις, μέσα από καλύτερη επικοινωνία, δικαιότερες εμπορικές πρακτικές και αποτελεσματικότερη προετοιμασία για την αντιμετώπιση κινδύνων.
Το ζητούμενο για τον κλάδο είναι η διασφάλιση της ποιότητας των νωπών προϊόντων, η μείωση των απωλειών και η οικοδόμηση ενός πιο αξιόπιστου και βιώσιμου συστήματος διακίνησης, σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι διαταραχές και οι αβεβαιότητες αποτελούν πλέον σταθερή πρόκληση.
