Την ίδια ώρα, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης και η ΕΚΤ εμφανίζονται απρόθυμοι να παρέμβουν για να περιορίσουν τις πιέσεις, διαμηνύοντας ότι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των αγορών αποτελεί πρωτίστως ευθύνη της γαλλικής κυβέρνησης.
Κατά τη μηνιαία συνεδρίασή τους στο Λουξεμβούργο, χθες Πέμπτη 8 Οκτωβρίου, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης κάλεσαν το Παρίσι να επιταχύνει τις διαδικασίες για την ψήφιση του νέου προϋπολογισμού, προκειμένου να περιοριστεί η αβεβαιότητα γύρω από τη δημοσιονομική πορεία της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονες ρευστοποιήσεις στην αγορά κρατικών ομολόγων, καθώς το υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα και η πολιτική αβεβαιότητα ενόψει των προεδρικών εκλογών της άνοιξης του 2027 ενισχύουν την επιφυλακτικότητα των επενδυτών.
Η απόδοση του γαλλικού 10ετούς ομολόγου έχει αυξηθεί κατά περίπου 80 μονάδες βάσης από τις αρχές Σεπτεμβρίου, πλησιάζοντας το 5%, επίπεδο που είχε να καταγραφεί από τον Ιούλιο του 2002. Η άνοδος αυτή επιβαρύνει περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά, καθώς αυξάνει το κόστος εξυπηρέτησης και αναχρηματοδότησης του χρέους.
Το μήνυμα της Ευρωζώνης προς το Παρίσι
Μετά τη συνεδρίαση, ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Βάλντις Ντομπρόβσκις, αρμόδιος για τις οικονομικές υποθέσεις, υπογράμμισε την ανάγκη άσκησης συνετής δημοσιονομικής πολιτικής, ιδιαίτερα από τις χώρες που εμφανίζουν υψηλά επίπεδα ελλείμματος και δημόσιου χρέους.
Όπως τόνισε, είναι εξαιρετικά σημαντικό τα κράτη-μέλη να τηρούν μια υπεύθυνη δημοσιονομική στάση, ώστε να διασφαλίζεται η σταθερότητα και η εμπιστοσύνη των αγορών.
Ο Ντομπρόβσκις ανέφερε επίσης ότι βρίσκεται σε επικοινωνία με τον Γάλλο υπουργό Ρολάν Λεσκίρ, επισημαίνοντας πως ο αξιόπιστος σχεδιασμός του προϋπολογισμού αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποκατάσταση της προβλεψιμότητας στην οικονομική πολιτική.
Ανάλογο μήνυμα έστειλε και ο πρόεδρος του Eurogroup, Πασκάλ Ντόναχιου, εκφράζοντας την εμπιστοσύνη του στη δέσμευση της Γαλλίας να διαχειριστεί υπεύθυνα τα δημόσια οικονομικά της.
Η στάση των ευρωπαϊκών θεσμών δείχνει ότι, παρά την ανησυχία για τις εξελίξεις στην αγορά ομολόγων, δεν υπάρχει προς το παρόν πρόθεση ενεργοποίησης μηχανισμών στήριξης.
Έλλειμμα άνω του 5% και εκδόσεις ομολόγων 340 δισ. ευρώ
Η δημοσιονομική κατάσταση της Γαλλίας αποτελεί βασική πηγή ανησυχίας για τους επενδυτές. Τον Σεπτέμβριο, η γαλλική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2026 αναμένεται να υπερβεί τον στόχο του 5% του ΑΕΠ, επιβεβαιώνοντας τις δυσκολίες περιορισμού των κρατικών δαπανών.
Παράλληλα, το Παρίσι σχεδιάζει να προχωρήσει το 2027 σε εκδόσεις κρατικών ομολόγων ύψους 340 δισ. ευρώ, ποσό-ρεκόρ που θα χρησιμοποιηθεί τόσο για τη χρηματοδότηση των κρατικών αναγκών όσο και για την αναχρηματοδότηση χρέους που δημιουργήθηκε κατά την περίοδο της πανδημίας.
Οι αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες συμπίπτουν με μια περίοδο έντονης πολιτικής αβεβαιότητας. Το κατακερματισμένο κοινοβούλιο δυσκολεύει την εφαρμογή μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής, ενώ οι προεδρικές και βουλευτικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για την άνοιξη του 2027 ενισχύουν τις αμφιβολίες για τη δυνατότητα επίτευξης πολιτικών συναινέσεων.
Στην αγορά επικρατεί αυξανόμενος σκεπτικισμός για το κατά πόσο η κυβέρνηση θα μπορέσει να εφαρμόσει τις αναγκαίες περικοπές δαπανών και να θέσει υπό έλεγχο το δημοσιονομικό έλλειμμα.
Γιατί η ΕΚΤ δεν ενεργοποιεί τον μηχανισμό στήριξης
Παρά την έντονη αναταραχή στα γαλλικά ομόλογα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν θεωρεί ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για παρέμβαση μέσω του μηχανισμού προστασίας της μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής, γνωστού ως Transmission Protection Instrument (ΤPI).
Ο συγκεκριμένος μηχανισμός επιτρέπει στην ΕΚΤ να αγοράζει κρατικά ομόλογα στη δευτερογενή αγορά, όταν παρατηρούνται αδικαιολόγητες και άτακτες κινήσεις που απειλούν την ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής στην Ευρωζώνη.
Ωστόσο, η ενεργοποίησή του προϋποθέτει την εκπλήρωση συγκεκριμένων κριτηρίων δημοσιονομικής συμμόρφωσης.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, υπενθύμισε στους υπουργούς Οικονομικών ότι, αν και υπάρχουν διαθέσιμα εργαλεία για την αντιμετώπιση αδικαιολόγητων αναταράξεων στις αγορές, η χρήση τους διέπεται από σαφείς προϋποθέσεις.
Μεταξύ των κριτηρίων περιλαμβάνονται η συμμόρφωση με τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η μη υπαγωγή μιας χώρας στη Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος.
Η Γαλλία, ωστόσο, εμφανίζει δημοσιονομικό έλλειμμα άνω του 5% του ΑΕΠ, σημαντικά υψηλότερο από το ευρωπαϊκό όριο του 3%, και βρίσκεται ήδη υπό τη συγκεκριμένη διαδικασία. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, η σημερινή κατάσταση δεν δικαιολογεί την ενεργοποίηση του TPI.
«Η απάντηση είναι όχι» – Το μήνυμα των Ευρωπαίων αξιωματούχων
Η απροθυμία των ευρωπαϊκών θεσμών να παρέμβουν αποτυπώθηκε και στις δηλώσεις υψηλόβαθμων αξιωματούχων της Ευρωζώνης.
Ερωτηθείς εάν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή η ΕΚΤ σχεδιάζουν να αναλάβουν κάποια πρωτοβουλία για τον περιορισμό των πιέσεων στα γαλλικά ομόλογα, ένας ανώτερος αξιωματούχος απάντησε κατηγορηματικά ότι «η ξεκάθαρη απάντηση είναι όχι».
Όπως εξήγησε, το Eurogroup θεωρεί ότι η Γαλλία διαθέτει όλα τα απαραίτητα μέσα για να αντιμετωπίσει την κατάσταση και ότι η ενδεδειγμένη λύση είναι η επίτευξη συμφωνίας για τον προϋπολογισμό.
Άλλος υψηλόβαθμος αξιωματούχος υπογράμμισε ότι οι αρμοδιότητες των ευρωπαϊκών θεσμών και των εθνικών κυβερνήσεων είναι σαφώς καθορισμένες.
Η ΕΚΤ έχει ως αποστολή τη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών, ενώ οι κυβερνήσεις είναι υπεύθυνες για τη δημοσιονομική σταθερότητα των χωρών τους, σημείωσε, τονίζοντας ότι κάθε πλευρά οφείλει να ανταποκρίνεται στις δικές της υποχρεώσεις.
Ανησυχία για ευρύτερη κρίση στην Ευρωζώνη
Παρά τη σκληρή στάση των ευρωπαϊκών θεσμών, στις Βρυξέλλες και στη Φρανκφούρτη υπάρχει ανησυχία ότι η συνεχιζόμενη αύξηση του κόστους δανεισμού της Γαλλίας θα μπορούσε να δημιουργήσει συνθήκες ευρύτερης χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχουν καταγραφεί ενδείξεις μετάδοσης των πιέσεων στις αγορές ομολόγων άλλων χωρών της Ευρωζώνης.
Η δημοσιονομική πορεία της Γαλλίας αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα. Από την καθιέρωση του ευρώ το 1999, η χώρα έχει καταφέρει να διατηρήσει το έλλειμμά της κάτω από το ευρωπαϊκό όριο του 3% του ΑΕΠ μόλις έξι φορές.
Ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η πίεση των αγορών ενδέχεται να αποτελέσει τον καθοριστικό παράγοντα που θα οδηγήσει το Παρίσι σε ουσιαστική δημοσιονομική προσαρμογή, καθώς οι πολιτικές δυσκολίες έχουν μέχρι σήμερα περιορίσει την αποτελεσματικότητα των σχετικών προσπαθειών.
Η έγκριση του προϋπολογισμού του 2027 αναδεικνύεται έτσι σε κρίσιμο τεστ για τη γαλλική κυβέρνηση, αλλά και για την εμπιστοσύνη των επενδυτών στη δημοσιονομική σταθερότητα της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωζώνης.
Πηγή: newmoney.gr
