Οπως επισημαίνει σε ανάλυσή του το CNN, το εκλογικό αποτέλεσμα θα μπορούσε είτε να παρατείνει τη δεκαετή κυριαρχία του κινήματος MAGA στην πολιτική ζωή της χώρας είτε να αποτελέσει την απαρχή της παρακμής του. Για τους Δημοκρατικούς είναι μια ευκαιρία πολιτικής ανάκαμψης, δύο χρόνια μετά τη συντριπτική ήττα τους στις προεδρικές εκλογές του 2024.
Πάνω από όλα, όμως, οι εκλογές αποτελούν την πρώτη ευκαιρία των Αμερικανών ψηφοφόρων να επιβάλουν θεσμικούς περιορισμούς σε έναν πρόεδρο που, σύμφωνα με την ανάλυση, έχει υιοθετήσει την πιο επιθετική αντίληψη περί εκτελεστικής εξουσίας στη σύγχρονη αμερικανική ιστορία.
Τι διακυβεύεται για τον Τραμπ
Εάν οι Δημοκρατικοί ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων ή της Γερουσίας, ο Ντόναλντ Τραμπ θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα κύμα κοινοβουλευτικών ερευνών. Από τη συμπεριφορά του και τη λειτουργία της κυβέρνησής του μέχρι καταγγελίες για διαφθορά, αναταραχή στο Πεντάγωνο, τα κατασκευαστικά έργα που επιδιώκει να αφήσει ως παρακαταθήκη και την προσωπική του περιουσία, η οποία έχει αυξηθεί σημαντικά μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο.
Η κάλπη συνιστά παράλληλα δημοψήφισμα για σχεδόν δύο χρόνια διακυβέρνησης, κατά τα οποία ο Τραμπ επιχείρησε να αποδομήσει τμήματα του ομοσπονδιακού κράτους και χρησιμοποίησε την προεδρική εξουσία εναντίον πολιτικών αντιπάλων του. Στο εξωτερικό, αντικατέστησε την παραδοσιακή αμερικανική ηγεσία με τον εθνικισμό του «Πρώτα η Αμερική», ξεκίνησε νέο πόλεμο στη Μέση Ανατολή, προσέγγισε τους ηγέτες της Ρωσίας και της Κίνας και διέταξε επιχειρήσεις εναντίον φερόμενων ως διακινητών ναρκωτικών στον Ειρηνικό και στην Καραϊβική.
Η ασυνήθιστη εκστρατεία και το στοίχημα της οικονομίας
Παρά τη δυσαρέσκεια για τον πόλεμο και τις οικονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά, ο Τραμπ επέλεξε να μετατρέψει την εκστρατεία σε προσωπική αναμέτρηση. Στις τελευταίες εμφανίσεις του σε αμφίρροπες περιφέρειες παραδοσιακά ρεπουμπλικανικών πολιτειών, μίλησε σχεδόν για τα πάντα εκτός από το ζήτημα που απασχολεί περισσότερο τους ψηφοφόρους: το κόστος ζωής.
Καυχήθηκε για τη νέα αίθουσα δεξιώσεων που κατασκευάζει στον Λευκό Οίκο, έκανε ένα παράδοξο σχόλιο για τα οπίσθια του γερουσιαστή Τζον Χάστεντ και χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή αντιμουσουλμανική και μισαλλόδοξη ρητορική.
Την Κυριακή (01/11) υποβάθμισε τις δημοσκοπήσεις που εμφανίζουν τους Δημοκρατικούς ως ισχυρό φαβορί για την ανάκτηση της Βουλής και απειλή για αρκετές έδρες Ρεπουμπλικανών στη Γερουσία.
«Μια ψήφος σε οποιονδήποτε Δημοκρατικό, οπουδήποτε στη χώρα, είναι ψήφος για να έρθει στην εξουσία μια διαταραγμένη ομάδα εξτρεμιστών», δήλωσε στην Αϊόβα, προβλέποντας νίκη των Ρεπουμπλικανών.
Εάν όμως οι ψηφοφόροι απορρίψουν την εικόνα μιας νέας οικονομικής «χρυσής εποχής» που παρουσιάζει, η ήττα θα έχει ιδιαίτερα προσωπικό χαρακτήρα. Ενδεχόμενες απώλειες υποψηφίων που επέλεξε ο ίδιος, όπως στο Τέξας και στην Τζόρτζια, θα μπορούσαν να προκαλέσουν βαθιά κρίση προσανατολισμού στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.
Η νίκη των Δημοκρατικών δεν σημαίνει ανεμπόδιστη εξουσία
Για τους Δημοκρατικούς, μια εκλογική επικράτηση θα αποτελούσε εντυπωσιακή επιστροφή, μόλις δύο χρόνια μετά τη νίκη του Τραμπ επί της Κάμαλα Χάρις. Ωστόσο, ακόμη και η κατάκτηση και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου δεν θα εξασφάλιζε τη δυνατότητα επιβολής της πολιτικής τους ατζέντας. Ο Τραμπ θα εξακολουθούσε να διαθέτει σημαντικές συνταγματικές εξουσίες, ιδιαίτερα στην εξωτερική πολιτική, ενώ αναμένονται σκληρές συγκρούσεις για τον πόλεμο, τον προϋπολογισμό και τη νομοθεσία.
Εάν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν τις τέσσερις επιπλέον έδρες που χρειάζονται στη Γερουσία, θα μπορούν να εμποδίσουν τη συνέχιση του συντηρητικού μετασχηματισμού της Δικαιοσύνης και ενδεχόμενους νέους διορισμούς στο Ανώτατο Δικαστήριο. Θα μπορούν επίσης να αμφισβητήσουν τον χειρισμό του πολέμου με το Ιράν, τον οποίο ο Τραμπ διεξάγει χωρίς εξουσιοδότηση του Κογκρέσου, καθώς και τη χρηματοδότηση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Το προεδρικό βέτο και η απαίτηση 60 ψήφων στη Γερουσία για την προώθηση σημαντικών νομοθετημάτων θα εξακολουθήσουν, πάντως, να περιορίζουν τις δυνατότητές τους.
«Αυτή τη στιγμή το ζητούμενο είναι να σταθεροποιήσουμε τη χώρα και να επιβάλουμε κάποιον έλεγχο όχι μόνο σε μια ανεξέλεγκτη και διεφθαρμένη προεδρία, αλλά και στο κόστος που αντιμετωπίζουν όλοι», δήλωσε στο CNN ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Μπράιαν Σατς.
Το 2028 αρχίζει από την κάλπη της Τρίτης
Το αποτέλεσμα θα επηρεάσει και την επόμενη προεδρική αναμέτρηση.
Μια βαριά ήττα των Ρεπουμπλικανών θα ενίσχυε τα ερωτήματα για το κατά πόσον ο τραμπισμός μπορεί να επιβιώσει πολιτικά μετά τον Τραμπ. Πιθανοί διεκδικητές του χρίσματος, όπως ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, θα καλούνταν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην αφοσίωση της κομματικής βάσης στον πρόεδρο και στην απώλεια εμπιστοσύνης του ευρύτερου εκλογικού σώματος.
Στους Δημοκρατικούς, πιθανές νίκες πολιτικών όπως ο γερουσιαστής Τζον Οσοφ και ο κυβερνήτης Τζος Σαπίρο θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις προεδρικές φιλοδοξίες τους. Παράλληλα, η επιτυχία προοδευτικών υποψηφίων όπως ο Αμπντούλ Ελ-Σαγιέντ στο Μίσιγκαν θα τροφοδοτούσε τη συζήτηση για μια πιο αριστερή κατεύθυνση του κόμματος.
Ωστόσο, σύμφωνα με το CNN, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν περιορισμένη εμπιστοσύνη των πολιτών και στην ικανότητα των Δημοκρατικών να αλλάξουν ουσιαστικά την πορεία της χώρας.
Ο πρώην προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Ραμ Εμάνουελ προειδοποίησε ότι οι έρευνες για την κυβέρνηση Τραμπ δεν αρκούν. «Εάν δεν προχωρήσετε σε μεταρρύθμιση των κανόνων δεοντολογίας, δεν θα έχετε φέρει αλλαγή. Εάν δεν εξασφαλίσετε αύξηση του κατώτατου μισθού, δεν θα έχετε αντιμετωπίσει το πρόβλημα της ακρίβειας».
Μια δοκιμασία και για την αμερικανική δημοκρατία
Η αναμέτρηση αποκτά επιπλέον θεσμική βαρύτητα, καθώς ο Τραμπ έχει ήδη αμφισβητήσει εκλογικές διαδικασίες στην Αλάσκα και την Καλιφόρνια, ενώ δήλωσε ότι θα αποδεχθεί τα αποτελέσματα μόνο εφόσον τα θεωρήσει δίκαια, προκαλώντας συγκρίσεις με την προσπάθειά του να ανατρέψει το αποτέλεσμα του 2020.
Την ίδια στιγμή, εκατομμύρια Αμερικανοί αναζητούν ανακούφιση από το αυξημένο κόστος τροφίμων, στέγασης και υγειονομικής περίθαλψης, ενώ ανησυχούν για τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στις θέσεις εργασίας.
Ο Τραμπ ολοκληρώνει σήμερα, Δευτέρα (02/11), την εκστρατεία του στην Ουάσιγκτον, στη λίμνη μπροστά από το Μνημείο Λίνκολν, η οποία επισκευάστηκε πρόσφατα με μεγάλο κόστος και, σύμφωνα με το CNN, αντανακλά την προσήλωσή του στην προσωπική του υστεροφημία. Μια επιλογή που, σε μια περίοδο έντονης οικονομικής πίεσης, ενδέχεται να εξηγεί γιατί ο ίδιος και οι Ρεπουμπλικανοί αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο μιας οδυνηρής εκλογικής αναμέτρησης με την πραγματικότητα.
Πηγή: Kathimerini.gr, με πληροφορίες από CNN
