Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, στην Ελλάδα έχουν εντοπιστεί περισσότερα από 300 εκτεθειμένα συστήματα, κυρίως ελεγκτές εμπορικής ψύξης των κατασκευαστών Danfoss, Copeland/Dixell και Carel.
Το πρόβλημα εντοπίζεται σε συστήματα ελέγχου ψύξης που είναι προσβάσιμα μέσω του διαδικτύου, λειτουργούν με παλαιότερες εκδόσεις λογισμικού και δεν διαθέτουν επαρκή μέτρα προστασίας. Πρόκειται για υποδομές κρίσιμης σημασίας για τη λειτουργία των καταστημάτων, καθώς ενδεχόμενη παραβίασή τους μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτες μεταβολές της θερμοκρασίας, καταστροφή εμπορευμάτων και οικονομικές απώλειες.
Τα μέτρα που ζητά άμεσα η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας
Στο πλαίσιο της προειδοποίησης, η Εθνική Αρχή καλεί τις επιχειρήσεις σούπερ μάρκετ να ενισχύσουν άμεσα την ασφάλεια των συστημάτων ψύξης τους, προχωρώντας σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις. Ειδικότερα, ζητά:
- Την αποσύνδεση των συστημάτων ελέγχου ψύξης από το δημόσιο διαδίκτυο. Η απομακρυσμένη πρόσβαση θα πρέπει να επιτρέπεται αποκλειστικά μέσω ασφαλούς σύνδεσης VPN και με τη χρήση πολυπαραγοντικής αυθεντικοποίησης.
- Την αλλαγή των προεπιλεγμένων κωδικών πρόσβασης και την εγκατάσταση όλων των διαθέσιμων ενημερώσεων ασφαλείας.
- Την αντικατάσταση του εξοπλισμού που δεν υποστηρίζεται πλέον από τους κατασκευαστές και δεν λαμβάνει ενημερώσεις ασφαλείας.
- Την άμεση ενημέρωση των συνεργατών που αναλαμβάνουν την εγκατάσταση και τη συντήρηση των συστημάτων ψύξης, προκειμένου να εφαρμόσουν τα αντίστοιχα μέτρα προστασίας.
Καθησυχαστικός ως προς την κατάσταση που επικρατεί στις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ της χώρας εμφανίζεται ο πρόεδρος της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας, Γιάννης Μασούτης.
Μιλώντας στον ΟΤ, επισημαίνει ότι μέχρι στιγμής δεν έχει εντοπιστεί περιστατικό κυβερνοεπίθεσης από τους λεγόμενους «χάκερ των ψυγείων» στις μεγάλες αλυσίδες της Ελλάδας. Ωστόσο, όπως διευκρινίζει, ο κλάδος παραμένει σε εγρήγορση, παρακολουθώντας συστηματικά τη λειτουργία των πληροφοριακών και λειτουργικών συστημάτων, προκειμένου να αντιμετωπιστεί εγκαίρως οποιαδήποτε πιθανή απειλή. Παράλληλα, υπενθυμίζει την ανταπόκριση του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ κλήθηκαν να λειτουργήσουν υπό πρωτόγνωρες συνθήκες, διασφαλίζοντας την απρόσκοπτη τροφοδοσία των νοικοκυριών.
Από τη Γαλλία σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες
Η αφετηρία του νέου κύματος κυβερνοεπιθέσεων εντοπίζεται στη Γαλλία, όπου, σύμφωνα με την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, σημειώθηκε επίθεση σε σούπερ μάρκετ τη νύχτα της 11ης προς τη 12η Οκτωβρίου 2026.
Ακολούθησε νέο κύμα επιθέσεων τη νύχτα της 1ης προς τη 2α Νοεμβρίου, με περισσότερα από 100 καταστήματα σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες να βρίσκονται στο στόχαστρο. Πρόκειται για το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο, τη Σουηδία, την Ιρλανδία και την Εσθονία.
Η Danfoss, κατασκευάστρια εταιρεία συστημάτων ελέγχου ψύξης, επιβεβαίωσε ότι τα περιστατικά αφορούσαν και δικά της προϊόντα, όπως είχε συμβεί και στη Γαλλία. Μάλιστα, ήδη από τα μέσα Οκτωβρίου είχε απευθύνει σύσταση προς τους πελάτες της να αποσυνδέσουν τα συγκεκριμένα συστήματα από το διαδίκτυο.
Σύμφωνα με την εταιρεία, οι περισσότερες συσκευές που επηρεάστηκαν ήταν παλαιότερα μοντέλα, τα οποία βρίσκονται εκτός υποστήριξης και δεν λαμβάνουν πλέον ενημερώσεις ασφαλείας.
Είχε προηγηθεί, μετά το περιστατικό στη Γαλλία, προειδοποίηση της γαλλικής ομάδας αντιμετώπισης περιστατικών κυβερνοασφάλειας CERT-FR για συστήματα των κατασκευαστών Danfoss και Copeland/Dixell. Πρόκειται για εξοπλισμό που, σύμφωνα με την έρευνα της ελληνικής Αρχής, χρησιμοποιείται και σε καταστήματα στη χώρα μας.
Οι επιθέσεις ανέδειξαν τους κινδύνους που συνεπάγεται η ανεπαρκής προστασία των ψηφιακών υποδομών των επιχειρήσεων τροφίμων. Σε περισσότερα από 100 καταστήματα ευρωπαϊκών χωρών, ψυγεία και καταψύκτες τέθηκαν εκτός λειτουργίας, με ορισμένες εταιρείες να αποδίδουν το περιστατικό σε κυβερνοεπίθεση.
Ανάλογο περιστατικό είχε προηγηθεί στη Γαλλία, όπου η παραβίαση των συστημάτων ελέγχου οδήγησε σε αύξηση της θερμοκρασίας των ψυκτικών μονάδων έως και τους 50 βαθμούς Κελσίου, με αποτέλεσμα να αναφερθούν πυρκαγιές και αλλοίωση τροφίμων.
Κυβερνοεπίθεση και σε αλυσίδα κρεοπωλείων στην Κηφισιά
Η απειλή δεν περιορίζεται στις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές, καθώς περιστατικά έχουν καταγραφεί και στην Ελλάδα.
Μία από τις πλέον χαρακτηριστικές περιπτώσεις αφορά αλυσίδα κρεοπωλείων στην Κηφισιά, ο ιδιοκτήτης της οποίας κατήγγειλε ότι άγνωστοι απέκτησαν πρόσβαση στο ψηφιακό σύστημα διαχείρισης των επαγγελματικών ψυγείων της επιχείρησης. Όπως αποκάλυψε, οι χάκερ φέρονται να άλλαξαν τις ρυθμίσεις των ψυκτικών θαλάμων, ανεβάζοντας τη θερμοκρασία στους 150 βαθμούς Κελσίου, ενώ παράλληλα εμπόδιζαν τους τεχνικούς να παρέμβουν στο λογισμικό και να αποκαταστήσουν τη λειτουργία τους.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο επιχειρηματίας σε τηλεοπτική του συνέντευξη στον ΣΚΑΪ, η απομακρυσμένη πρόσβαση στο σύστημα χρησιμοποιήθηκε με τρόπο που θα μπορούσε να οδηγήσει στην ολοκληρωτική καταστροφή των εμπορευμάτων.
Αντίστοιχα περιστατικά, σύμφωνα με ρεπορτάζ του MEGA, εντοπίστηκαν και σε επιχειρήσεις του κλάδου των κατεψυγμένων προϊόντων και των logistics στην Άρτα και στην Κρήτη.
