Σύμφωνα με όσα συζητήθηκαν, πιθανές συμφωνίες αγοράς που θα μπορούσαν να ξεκλειδώσουν επενδυτικές αποφάσεις για έργα CRCF αναμένεται να ανακοινωθούν έως το τέλος του 2026. Παράλληλα, η αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως το Ταμείο Καινοτομίας και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας, αλλά και οι εθνικές κρατικές ενισχύσεις, θεωρούνται κρίσιμες για την επιτάχυνση της αγοράς.
Οι πρώτες «Ημέρες CRCF» πραγματοποιήθηκαν στις 20-21 Μαΐου και συγκέντρωσαν υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, αγοραστές, κατασκευαστές έργων, συστήματα πιστοποίησης, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ΜΚΟ, αγρότες και δασοκόμους, ανέφερε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε ανακοίνωση την Τρίτη 2 Ιουνίου.
Το CRCF είναι το πλαίσιο της ΕΕ για την πιστοποίηση των απορροφήσεων άνθρακα και της καλλιέργειας άνθρακα — δραστηριότητες που απομακρύνουν διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα και το αποθηκεύουν, είτε σε μακροχρόνιες μορφές είτε σε γη και εδάφη — και ο κανονισμός πλησιάζει στην πλήρη εφαρμογή.
Έχουν ήδη υιοθετηθεί μεθοδολογίες για τις «μόνιμες απορροφήσεις άνθρακα», συμπεριλαμβανομένων των BioCCS (βιομάζα με δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα), DACCS (άμεση δέσμευση αέρα με αποθήκευση άνθρακα) και βιοκάρβουνου.
Τα υπάρχοντα συστήματα πιστοποίησης για μόνιμες απορροφήσεις μπορούν πλέον να υποβάλουν αίτηση για αναγνώριση CRCF, με περαιτέρω οδηγίες σχετικά με τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων βάσει των όσων παρουσιάστηκαν σε διαδικτυακό σεμινάριο την 1η Ιουνίου.
Λέσχη Αγοραστών και κανόνες καλλιέργειας άνθρακα
Συγκροτείται μια «Λέσχη Αγοραστών ΕΕ» ως μια εθελοντική πλατφόρμα συντονισμού της αγοράς που καλύπτει τόσο τις μόνιμες απορροφήσεις όσο και την καλλιέργεια άνθρακα, ανέφερε η δήλωση.
Κατά την πρώτη ημέρα των εργασιών, το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στις μόνιμες απορροφήσεις άνθρακα. Μετά την έγκριση των πρώτων μεθοδολογιών CRCF για τεχνολογίες όπως η βιομάζα με δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα, η άμεση δέσμευση άνθρακα από τον αέρα με αποθήκευση, καθώς και το βιοκάρβουνο, η συζήτηση στράφηκε στα επόμενα βήματα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αναγνώριση των συστημάτων πιστοποίησης, στη συγκέντρωση εταιρικής ζήτησης μέσω της Λέσχης Αγοραστών και στον συνδυασμό ιδιωτικών και δημόσιων πόρων.
Η δεύτερη ημέρα επικεντρώθηκε στην καλλιέργεια άνθρακα, με μεθοδολογίες που καλύπτουν ορυκτά εδάφη, αναδιαβροχή τυρφώνων και δάσωση που βρίσκονται στα τελικά στάδια υιοθέτησής τους από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι γεωργοί και οι δασοκόμοι αναγνωρίζονται ως βασικοί πρωταγωνιστές της μετάβασης, καθώς οι πρακτικές τους μπορούν να συμβάλουν στη δέσμευση άνθρακα, στη βελτίωση της ανθεκτικότητας των εδαφών και στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της παραγωγής.
Μια έρευνα σχετικά με την κλιμάκωση της εθελοντικής αγοράς καλλιέργειας άνθρακα της ΕΕ ολοκληρώθηκε στις 26 Μαΐου και χρησιμοποιήθηκε για την υποστήριξη συζητήσεων με τους συμμετέχοντες στην αγορά κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης.
Αναμφίβολα η Ευρώπη κάνει ένα ακόμη βήμα προς τη δημιουργία μιας οργανωμένης και αξιόπιστης αγοράς απορροφήσεων άνθρακα, βάζοντας στο επίκεντρο τόσο τις τεχνολογικές λύσεις μόνιμης δέσμευσης όσο και την ανθρακοδεσμευτική γεωργία.
Οι πρώτες μεθοδολογίες για την ανθρακοδεσμευτική γεωργία, που καλύπτουν τα ανόργανα εδάφη, την επανύγρανση τυρφώνων και τη δάσωση, βρίσκονται στο τελικό στάδιο έγκρισης από την Επιτροπή. Η θέσπισή τους αναμένεται να προσφέρει ένα πιο σταθερό και τυποποιημένο πλαίσιο για δραστηριότητες που μέχρι σήμερα συχνά λειτουργούσαν με διαφορετικούς κανόνες και μεθόδους υπολογισμού.
Τα βασικά συμπεράσματα των συζητήσεων ανέδειξαν την ανάγκη στενότερης συνεργασίας στην εφοδιαστική αλυσίδα, με συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Για να μπορέσουν τα αγροδιατροφικά και δασικά συστήματα να συμβάλουν ουσιαστικά στην απανθρακοποίηση, απαιτούνται επενδύσεις, τεχνική υποστήριξη και χρηματοδοτικά εργαλεία που θα περιορίζουν τον κίνδυνο για τους παραγωγούς και τους επενδυτές.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη σύνδεση των έργων με την Κοινή Αγροτική Πολιτική, τα εθνικά χρηματοδοτικά εργαλεία και πιθανούς νέους μηχανισμούς εγγυήσεων. Η Επιτροπή αναμένεται να επανεξετάσει το CRCF στο πλαίσιο της δέσμης προτάσεων για τους εθνικούς κλιματικούς στόχους στα τέλη του 2026, αξιολογώντας και τον τρόπο χρήσης του σε διεθνή πρότυπα αναφοράς για το κλίμα.
Για την Ελλάδα, το νέο πλαίσιο μπορεί να ανοίξει προοπτικές, ιδίως σε καλλιέργειες, βοσκοτόπους, δασικά οικοσυστήματα και περιοχές όπου η βιώσιμη διαχείριση του εδάφους συνδέεται άμεσα με την παραγωγικότητα. Ωστόσο, η επιτυχία θα εξαρτηθεί από το αν οι αγρότες θα έχουν πρόσβαση σε απλές διαδικασίες, αξιόπιστη τεχνική καθοδήγηση και δίκαιη αμοιβή για τις περιβαλλοντικές υπηρεσίες που προσφέρουν.
