Στο επίκεντρο βρίσκεται η συζήτηση για τις περικοπές στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό διεθνούς συνεργασίας και αναπτυξιακής βοήθειας, την ώρα που η παγκόσμια επισιτιστική ανασφάλεια εντείνεται.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του POLITICO, η τελευταία συμβιβαστική πρόταση που παρουσίασε η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ προβλέπει περικοπή 38 δισ. ευρώ από το κονδύλι «Global Europe», το οποίο χρηματοδοτεί την αναπτυξιακή συνεργασία και την εξωτερική βοήθεια της Ένωσης. Εφόσον υιοθετηθεί, το συγκεκριμένο χρηματοδοτικό πλαίσιο θα περιοριστεί στα 177 δισ. ευρώ, καταγράφοντας μείωση περίπου 17%.
Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ως εργαλείο διεθνούς επιρροής
Όπως επισημαίνει ο Καρλ Σκάου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξακολουθεί να αποτελεί έναν προβλέψιμο χρηματοδότη, σε αντίθεση με άλλους διεθνείς δωρητές που έχουν περιορίσει τις συνεισφορές τους. Αυτή η συνέπεια, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει προσφέρει στην Ευρώπη σημαντική εμπιστοσύνη, πολιτικό κεφάλαιο και διαπραγματευτική ισχύ στο διεθνές σύστημα.
Η χρηματοδοτική παρουσία της ΕΕ έχει συμβάλει, μεταξύ άλλων, στη διαμόρφωση των προτεραιοτήτων του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος, από την ισότητα των φύλων και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής έως την προστασία των ευάλωτων πληθυσμών, στο πλαίσιο του στρατηγικού σχεδιασμού του οργανισμού για την περίοδο 2026-2029.
Ο επικεφαλής του WFP προειδοποιεί ότι ο περιορισμός των διαθέσιμων πόρων ενδέχεται να αποδυναμώσει αυτή τη δυνατότητα της Ευρώπης να επηρεάζει τις διεθνείς εξελίξεις. Καλεί, ως εκ τούτου, την ΕΕ να διατηρήσει έναν φιλόδοξο προϋπολογισμό για την ανθρωπιστική και αναπτυξιακή βοήθεια, υποστηρίζοντας ότι τα σχετικά ποσά είναι περιορισμένα σε σύγκριση με τα δισεκατομμύρια που κατευθύνονται στην άμυνα.
Βουτιά 40% στη διεθνή χρηματοδότηση του WFP
Οι συζητήσεις για νέες περικοπές στην ευρωπαϊκή συνεισφορά πραγματοποιούνται σε ένα περιβάλλον γενικευμένης συρρίκνωσης της διεθνούς αναπτυξιακής βοήθειας.
Όπως αναφέρει το POLITICO, η συνολική χρηματοδότηση του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος έχει μειωθεί κατά 40% μέσα στα τελευταία δύο χρόνια, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του οργανισμού. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο μεγαλύτερος χρηματοδότης του WFP, μείωσαν στο μισό τη συνεισφορά τους το 2025, επί προεδρίας Ντόναλντ Τραμπ, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Παράλληλα, η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν επίσης περιορίσει τις χρηματοδοτικές τους δεσμεύσεις, εντείνοντας την πίεση στους διαθέσιμους πόρους για την αντιμετώπιση της πείνας και των ανθρωπιστικών κρίσεων.
Έως 363 εκατ. άνθρωποι αντιμέτωποι με οξεία επισιτιστική ανασφάλεια
Η συρρίκνωση των χρηματοδοτήσεων έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ανάγκες για επισιτιστική βοήθεια βρίσκονται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.
Με βάση τις προβολές του WFP που επικαλείται το POLITICO, έως και 363 εκατομμύρια άνθρωποι ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια μέσα στο 2026, αριθμός σχεδόν 90% υψηλότερος από εκείνον του 2021.
Ο Καρλ Σκάου περιγράφει τις άμεσες ανθρώπινες συνέπειες των περικοπών, προειδοποιώντας ότι η μείωση των διαθέσιμων πόρων οδηγεί στον περιορισμό προγραμμάτων σίτισης για γυναίκες και παιδιά σε χώρες όπως το Νότιο Σουδάν, το Αφγανιστάν και η Σομαλία.
Όπως τονίζει, ο οργανισμός βρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρή έλλειψη χρηματοδότησης και αναγκάζεται να προχωρά σε εξαιρετικά δύσκολες επιλογές, ακόμη και μεταξύ πληθυσμών που αντιμετωπίζουν συνθήκες λιμού.
Την ίδια ώρα, οι ένοπλες συγκρούσεις, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, ο κίνδυνος επανεμφάνισης του φαινομένου Ελ Νίνιο και οι διαταραχές στις παγκόσμιες εμπορικές οδούς επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση, εντείνοντας τις πιέσεις στα συστήματα επισιτιστικής επάρκειας.
Η σύνδεση με τη μετανάστευση και το ευρωπαϊκό διακύβευμα
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει στο παρελθόν ότι η περικοπή της αναπτυξιακής βοήθειας μπορεί να ενισχύσει τις μεταναστευτικές πιέσεις προς την Ευρώπη, σε μια περίοδο κατά την οποία οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να περιορίσουν τις μεταναστευτικές ροές.
Ο Σκάου αναγνωρίζει ότι υπάρχει σαφής σύνδεση μεταξύ των δύο ζητημάτων, χωρίς να θεωρεί τη μετανάστευση το βασικό επιχείρημα υπέρ της χρηματοδότησης. Όπως σημειώνει, προτεραιότητα παραμένει η εξασφάλιση των απαραίτητων πόρων για τη διάσωση ανθρώπινων ζωών, ιδίως σε περιοχές που πλήττονται από σοβαρές επισιτιστικές κρίσεις.
Ο Καρλ Σκάου ασκεί προσωρινά καθήκοντα επικεφαλής του WFP, μετά την αποχώρηση της Σίντι Μακέιν, και αναμένεται να παραδώσει τη θέση στον Λουκ Λίντμπεργκ στα τέλη Οκτωβρίου.
