Η µικρή βαλκανική χώρα, η οποία αναµένεται να ενταχθεί στο µπλοκ το 2028, πρόκειται να λάβει επιδοτήσεις αγροτών και περιφερειακές πληρωµές από το κεντρικό ταµείο της ΕΕ µόλις γίνει πλήρες µέλος. Αυτό θα κοστίσει περίπου 1 ευρώ επιπλέον για κάθε φορολογούµενο της ΕΕ κατά τον επόµενο κύκλο προϋπολογισµού από το 2028 έως το 2034, δήλωσε στο Politico ανώτερος αξιωµατούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο οποίος θέλησε να διατηρήσει την ανωνυµία του. «Είναι ένα πολύ φτηνό φλιτζάνι καφέ», πρόσθεσε σχολιάζοντας την οικονοµική πρόταση της ΕΕ που δηµοσιοποιήθηκε στις 30 Ιουνίου. Η πρόταση τώρα πρέπει τώρα να συµφωνηθεί από τις χώρες της ΕΕ πριν από την έναρξη των οικονοµικών διαπραγµατεύσεων µεταξύ Βρυξελλών και Μαυροβουνίου.
Ο επόµενος προϋπολογισµός της ΕΕ ύψους 2 τρισ. ευρώ - ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ στις αρχές του 2028 - θα πρέπει να συµπληρωθεί για να καλύψει το κόστος της ένταξης νέων µελών.
Το Μαυροβούνιο — µια χώρα µε 523 εκατ. ευρώ από το νέο βιοµηχανικό ταµείο του µπλοκ, το Ευρωπαϊκό Ταµείο Ανταγωνιστικότητας.
Το χρηµατοδοτικό πακέτο καλύπτει διάφορα σενάρια. Θα επιτρέψει στο Μαυροβούνιο να καταρτίσει ένα ενιαίο σχέδιο, ανεξάρτητα από το αν ενταχθεί στο Πολυετές ∆ηµοσιονοµικό Πλαίσιο ή ακόµα ως υποψήφια χώρα ή ως νέο κράτος µέλος. Το σχέδιο αυτό θα ευθυγραµµιστεί µε τις απαιτήσεις των εσωτερικών πολιτικών και θα αποτελέσει τον πυρήνα του Εθνικού και Περιφερειακού Σχεδίου Εταιρικής Σχέσης του Μαυροβουνίου κατά την προσχώρηση. Αυτός ο µηχανισµός διασφαλίζει τη συνέχεια της εφαρµογής και µειώνει το διοικητικό φόρτο για το Μαυροβούνιο σε περίπτωση που η προσχώρηση πραγµατοποιηθεί µετά την 1η Ιανουαρίου 2028.
Σταδιακή απορρόφηση πόρων ΚΑΠ
Οι κατανοµές έχουν βαθµονοµηθεί ακριβώς µε βάση το τι µπορεί ρεαλιστικά να απορροφήσει το Μαυροβούνιο. Για τα διαρθρωτικά ταµεία, η κατανοµή βασίζεται στο τρέχον επίπεδο στήριξης της χώρας, το οποίο η χώρα είναι σε θέση να απορροφήσει. Για την Κοινή Αγροτική Πολιτική, τα ποσά εφαρµόζονται σταδιακά, αντανακλώντας την προοδευτική αύξηση της στήριξης της µεθοδολογίας της ΚΑΠ. Αυτή η µεθοδολογία δεν θίγει τους όρους που έχουν τεθεί σε σχέση µε την ΚΑΠ για πιθανά µελλοντικά χρηµατοδοτικά πακέτα για άλλες υποψήφιες χώρες, ιδίως για την Ουκρανία.
Η εκτελεστική επιτροπή της ΕΕ εκτιµά ότι το συνολικό καθαρό κόστος ένταξης — η διαφορά µεταξύ συνεισφορών και κόστους — για όλες τις βαλκανικές χώρες που διεκδικούν να ενταχθούν στην ΕΕ θα είναι 8 δισ. ευρώ για τα επόµενα επτά χρόνια. Οι περιφερειακοί γείτονες του Μαυροβουνίου, Αλβανία, Σερβία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Βόρεια Μακεδονία και Κοσσυφοπέδιο, βρίσκονται επίσης σε συνοµιλίες για την ένταξή τους στο µπλοκ.
Στα µισά της πορείας ένταξης, αφού έχει κλείσει 16 από τα 33 κεφάλαια διαπραγµάτευσης
Η Εκτελεστική Επιτροπή της Κοινότητας έχει επισηµάνει ότι, αν και η βαλκανική χώρα φιλοδοξεί να ενταχθεί το 2028, η ένταξη θα πραγµατοποιηθεί «µόνο όταν πληροί τους όρους ένταξης και όταν η συνθήκη προσχώρησης επικυρωθεί από όλα τα µέρη». Μάλιστα, όπως αναφέρει σχετικό έγγραφο «Η συµφωνία εξαρτάται από τη διατήρηση της προόδου του Μαυροβουνίου στις διαπραγµατεύσεις· δεν προδικάζει το προσωρινό κλείσιµο οποιουδήποτε κεφαλαίου», υπενθυµίζοντας ότι η χώρα βρίσκεται στα µισά της πορείας ένταξης, αφού έχει κλείσει 16 από τα 33 κεφάλαια διαπραγµάτευσης. Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή έχει ήδη στείλει την πρότασή της για το χρηµατοδοτικό πακέτο για το Μαυροβούνιο στο Συµβούλιο, εν αναµονή της κοινής θέσης των 27. Σε κάθε περίπτωση, η οριστική ενσωµάτωση στον προϋπολογισµό θα υπόκειται στην τελική διαπραγµάτευση µεταξύ της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κοινότητας και των αρχών του Μαυροβουνίου. Το χρηµατοδοτικό πακέτο εµπίπτει στο Κεφάλαιο 33 των διαπραγµατεύσεων -που αφορά τις οικονοµικές και δηµοσιονοµικές διατάξεις- και καθορίζει ότι η ενσωµάτωση του Μαυροβουνίου στην ΕΕ θα συνεπάγεται συνολικό κόστος 3,2 δισεκατοµµυρίων ευρώ. Η βοήθεια θα διαρθρωθεί µέσω προγραµµάτων προσανατολισµένων στα αποτελέσµατα, τα οποία θα καλύπτουν τοµείς όπως περιφερειακή ανάπτυξη, γεωργία, κοινωνική πολιτική και εσωτερικές υποθέσεις. Οµοίως, το έγγραφο ορίζει ότι το Μαυροβούνιο θα συνεισφέρει στον κοινοτικό προϋπολογισµό «µε ίσους όρους» µε τους υπόλοιπους εταίρους.
