Στη συνέχιση του προγράμματος της ΕΕ για τα σχολεία προσανατολίζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, με στόχο την προώθηση της υγιεινής διατροφής και τη σύνδεση των μαθητών με τη γεωργία. Ωστόσο, το ύψος της χρηματοδότησης που θα διατεθεί για το πρόγραμμα στο νέο Πολυετές παραμένει, προς το παρόν, άγνωστο.
Το ζήτημα της χρηματοδότησης αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το πρόγραμμα βρίσκεται ήδη σε σημαντική κλίμακα. Κατά το σχολικό έτος 2024/25, περισσότερα από 143.000 σχολεία σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση συμμετείχαν στη δράση, με περίπου ένα στα τέσσερα παιδιά που είναι εγγεγραμμένα σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, προσχολική, πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση να συμμετέχει στο πρόγραμμα. Το 70,2% των συμμετεχόντων μαθητών φοιτούσε σε δημοτικά σχολεία.
Συνολικά, μέσα στη σχολική χρονιά διανεμήθηκαν 61.570 τόνοι νωπών οπωροκηπευτικών, 107 εκατ. λίτρα γάλακτος και 2.620 τόνοι τυριού και τυροπήγματος.
Δαπάνες 356 εκατ. ευρώ το 2024/25
Το συνολικό ποσό που δαπανήθηκε για το πρόγραμμα κατά το σχολικό έτος 2024/25 ανήλθε σε 356 εκατ. ευρώ. Από αυτά, 188 εκατ. ευρώ προήλθαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ 168 εκατ. ευρώ αποτέλεσαν εθνική χρηματοδότηση.
Μάλιστα, η εθνική χρηματοδότηση αυξήθηκε κατά περίπου 33 εκατ. ευρώ σε σχέση με το προηγούμενο σχολικό έτος, στοιχείο που, σύμφωνα με την Επιτροπή, καταδεικνύει τη συνέχιση των επενδύσεων των κρατών μελών στο πρόγραμμα.
Παράλληλα με τη διανομή προϊόντων, το πρόγραμμα περιλαμβάνει εκπαιδευτικές δράσεις που φέρνουν τους μαθητές πιο κοντά στη γεωργία και στην παραγωγή τροφίμων. Περίπου 1,3 εκατ. παιδιά επισκέφθηκαν αγροκτήματα ή αντίστοιχους χώρους, ενώ 2,8 εκατ. συμμετείχαν σε δραστηριότητες σχολικών κήπων.
Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει τη διατήρηση του προγράμματος στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, στηριζόμενη σε σχεδόν 50 χρόνια ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για την προώθηση της υγιεινής διατροφής στα σχολεία.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει μεγαλύτερη ευελιξία για τα κράτη μέλη, ώστε να προσαρμόζουν την εφαρμογή του προγράμματος στις εθνικές τους ανάγκες. Παράλληλα, επιχειρείται απλούστευση των διαδικασιών και μείωση του αριθμού των νομοθετικών πράξεων και απαιτήσεων που συνοδεύουν την εφαρμογή του.
Σημαντική αλλαγή αποτελεί επίσης η πρόταση να καταστεί το πρόγραμμα υποχρεωτικό, ώστε να διασφαλίζεται ότι η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση θα χρησιμοποιείται για τον συγκεκριμένο σκοπό.
Το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί ακόμη να ενισχύσει τη σύνδεση του προγράμματος με τις ευρύτερες πολιτικές της ΕΕ για την υγεία, την κοινωνική πολιτική και τις δημόσιες συμβάσεις, δίνοντας έμφαση στα τοπικά προϊόντα, τη βιώσιμη κατανάλωση, τη βιολογική γεωργία, τις τοπικές αλυσίδες τροφίμων και την αντιμετώπιση της σπατάλης τροφίμων.
Το κρίσιμο ερώτημα: πόσα χρήματα θα διατεθούν;
Παρά τη σαφή πρόθεση της Επιτροπής να διατηρήσει και να ενισχύσει το πρόγραμμα, το βασικό οικονομικό μέγεθος για την επόμενη περίοδο δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί: το συνολικό μπάτζετ που θα προβλεφθεί για το πρόγραμμα στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο παραμένει ανοιχτό.
Έτσι, τα 356 εκατ. ευρώ που δαπανήθηκαν το 2024/25 —με 188 εκατ. ευρώ από κοινοτικούς πόρους και 168 εκατ. ευρώ από εθνική χρηματοδότηση— αποτελούν προς το παρόν το πιο πρόσφατο σημείο αναφοράς, αλλά δεν συνιστούν το ποσό που θα διατεθεί για τη νέα προγραμματική περίοδο.
Η τελική εικόνα θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και την κατανομή των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων. Μέχρι τότε, η Επιτροπή δίνει το πολιτικό σήμα για τη συνέχιση του προγράμματος, αφήνοντας όμως ανοιχτό το κρίσιμο ζήτημα του ύψους της χρηματοδότησης.
«Μέσω του προγράμματος της ΕΕ για τα σχολεία, διασφαλίζουμε ότι τα παιδιά σε ολόκληρη την Ευρώπη έχουν πρόσβαση σε εποχιακά τρόφιμα υψηλής ποιότητας και συμμετέχουν σε δραστηριότητες που τα συνδέουν με τη γεωργία», δήλωσε ο Ευρωπαίος Επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων Christophe Hansen, υπογραμμίζοντας την πρόθεση της Επιτροπής να συνεχίσει τη στήριξη του προγράμματος και να το καταστήσει υποχρεωτικό μέρος των εθνικών σχεδίων.
