του Γιώργου Παπαδημητρίου*
Από 1/12/2025 ισχύει η υποχρέωση ψηφιακής έκδοσης των παραστατικών διακίνησης και διαβίβασης των δεδοµένων της Α’ φάσης, δηλαδή των παραστατικών έναρξης της διακίνησης. Η Β’ φάση, που αφορά φόρτωση, µεταφόρτωση, παραλαβή, ποσοτικό και ποιοτικό έλεγχο, µετατέθηκε και ενεργοποιείται τµηµατικά από 12/10/2026, ενώ από 1/1/2027 προβλέπεται η εφαρµογή της ενιαίας κωδικοποίησης ειδών TARIC.
Οι αγρότες πρέπει πρώτα να γνωρίζουν αν υπάγονται στην υποχρέωση. Θυµίζω ότι οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος δεν έχουν καµία υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής.
Αντίθετα, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από τους αγρότες του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ, ειδικά όταν διακινούν προϊόντα από χωράφι, αποθήκη, στάνη ή φάρµα προς λαϊκές αγορές, πλανόδιο εµπόριο, συνεταιρισµούς, εµπόρους, ελαιοτριβεία ή άλλους χώρους παράδοσης. Κάθε διακίνηση πλέον, από 01/12/2025, πρέπει να συνοδεύεται από το ψηφιακό δελτίο αποστολής πριν ξεκινήσει το φορτίο.
Στην περίπτωση παραγωγών που µεταφέρουν αγροτικά προϊόντα σε λαϊκή αγορά ή άλλο χώρο υπαίθριου εµπορίου, εκδίδεται και διαβιβάζεται Συγκεντρωτικό ∆ελτίο Αποστολής. Σε αυτό αναγράφεται ο ΑΦΜ του παραγωγού, ως ΑΦΜ λήπτη τα εννέα µηδενικά, σκοπός διακίνησης «πώληση» και ο ακριβής τόπος παράδοσης, µαζί µε τη γεωγραφική θέση της αγοράς. Αν τα προϊόντα δεν πουληθούν όλα, η επιστροφή γίνεται µε το αρχικό παραστατικό και, κατά την άφιξη στις εγκαταστάσεις του παραγωγού, εκδίδεται ∆ελτίο Ποσοτικής Παραλαβής για την ποσότητα που έµεινε αδιάθετη.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και όταν ο αγρότης συµµετέχει σε διαδοχικές αγορές χωρίς να επιστρέψει ενδιάµεσα στην έδρα του. Σε αυτή την περίπτωση, το αρχικό Συγκεντρωτικό ∆ελτίο Αποστολής µπορεί να καλύπτει όλη τη διαδροµή, αρκεί να αναγράφονται όλοι οι τόποι παράδοσης. Με την τελική επιστροφή, εφόσον υπάρχουν αδιάθετα προϊόντα, εκδίδεται ∆ελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.
Σηµαντική εξαίρεση υπάρχει για εσωτερικές µεταφορές µεταξύ των εγκαταστάσεων του αγρότη. Για διακινήσεις αγροτικών προϊόντων από ή προς την αγροτική εκµετάλλευση, όπως χωράφι, στάνη ή φάρµα, προς ή από αποθηκευτικούς χώρους του ίδιου παραγωγού, δεν απαιτείται ψηφιακό παραστατικό διακίνησης, εφόσον η απόσταση δεν ξεπερνά τα 10 χιλιόµετρα.
Για τους ελαιοπαραγωγούς η έναρξη της υποχρέωσης έχει µετατεθεί για τις 12/10/2026. Βέβαια σε κάθε περίπτωση κατά την παραλαβή του ελαιόκαρπου θα πρέπει να εκδίδεται δελτίο ποσοτικής παραλαβής από τα ελαιοτριβεία, προκειµένου να είναι εφικτή η τεκµηρίωση της ύπαρξης του καρπού σε περίπτωση ελέγχου.
Το βασικότερο πρακτικό σηµείο είναι ότι το παραστατικό πρέπει να εκδίδεται σωστά πριν από την έναρξη της διακίνησης. Λάθη σε ΑΦΜ, ποσότητες, είδη, τόπο φόρτωσης, τόπο παράδοσης ή σκοπό διακίνησης µπορούν να δηµιουργήσουν πρόβληµα σε έλεγχο. Ο αγρότης πρέπει να έχει πρόσβαση στο παραστατικό, είτε ηλεκτρονικά είτε σε εκτυπωµένη µορφή, ώστε να µπορεί να το επιδείξει άµεσα.
Τα πρόστιµα είναι ιδιαίτερα αυστηρά. Για διακίνηση αγαθών χωρίς παραστατικά στοιχεία διακίνησης προβλέπεται πρόστιµο 5.000 ευρώ ανά φορολογικό έλεγχο για όσους τηρούν απλογραφικό σύστηµα και 10.000 ευρώ για όσους τηρούν διπλογραφικό σύστηµα. Σε περίπτωση υποτροπής εφαρµόζονται οι σχετικές διατάξεις του Κώδικα Φορολογικής ∆ιαδικασίας.
Συµπερασµατικά, οι αγρότες πρέπει να οργανωθείτε έγκαιρα: συνεργαστείτε µε τον λογιστή σας, φροντίστε να ενηµερωθείτε ποιες είναι οι υποχρεώσεις, ώστε να γνωρίζετε ποιο παραστατικό απαιτείται σε κάθε διακίνηση και να µην ξεκινάτε µεταφορά προϊόντων χωρίς σωστή ψηφιακή κάλυψη. Η γνώση και η πρόληψη δε στοιχίζει, σε αντίθεση µε τα κάθε λογής πρόστιµα. Και είναι πολλά.!
Ανά πάση στιγµή έλεγχος
Το µεγαλύτερο πρόβληµα σήµερα εντοπίζεται στο γεγονός ότι δεν έχουν αντιληφθεί πόσο κινδυνεύουν από ποινές. Από 01/12/2025 που ξεκίνησε η υποχρεωτική έκδοση ψηφιακού δελτίου αποστολής, έχουν διενεργηθεί δεκάδες χιλιάδες πωλήσεις, χωρίς να εκδοθούν ψηφιακά παραστατικά διακίνησης. Πάρα πολλοί νοµίζουν ακόµα ότι, επειδή έχουν κόψει ένα τιµολόγιο πώλησης το έχει τίτλο Τ∆Α [τιµολόγιο – δελτίο αποστολής] είναι καλυµµένοι. ΛΑΘΟΣ.!!!! Ανά πάσα στιγµή, µπορεί ο έλεγχος να τους καλέσει να προσκοµίσουν τα τιµολόγια και να τους ζητήσει τα Ψηφιακά ∆ελτία Αποστολής. Και τότε τα πράγµατα θα αγριέψουν και τα πρόστιµα ακόµα περισσότερο.
Ελέγξτε τα τιµολόγια πώλησης από 01/12/2025
Όλοι οι αγρότες του κανονικού καθεστώτος: πάρτε όλα τα τιµολόγια πώλησης που έχετε εκδώσει από 01/12/2025 και ελέγξτε εάν υπάρχουν αντίστοιχα ψηφιακά δελτία αποστολής. Όπου έχετε κενό, εκδώστε τα τώρα. ∆ιαβιβάστε τα στα MyDATA ΤΩΡΑ. Μην το αφήνετε για αύριο θα είναι αργά.
*Φοροτεχνικός – Πρόεδρος Σ.Ε.Ε.Λ.Φ.Ο.Κ. (Σύλλογος Ελευθέρων Επαγγελματιών Λογιστών Φοροτεχνικών Οικονομολόγων Νομού Καρδίτσας)
