Στο ίδιο έργο θεατές βρίσκονται οι Ευρωπαίοι αγρότες, καθώς η πρόταση του Συμβουλίου της ΕΕ για τον νέο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό διατηρεί τις δραστικές περικοπές στην Κοινή Αγροτική Πολιτική, χωρίς να παρέχει ουσιαστικές εγγυήσεις για τη διασφάλιση της χρηματοδότησης και του κοινού χαρακτήρα της. Η ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου παρουσίασε στις 10 Οκτωβρίου το διαπραγματευτικό πλαίσιο για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, προκαλώντας την έντονη αντίδραση των ευρωπαϊκών αγροτικών οργανώσεων.
Το μήνυμα των αγροτών και των συνεταιρισμών, υπό την ομπρέλα των COPA-COGECA είναι σαφές: οι περικοπές άνω του 20% που έχει προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παραμένουν στο τραπέζι, χωρίς μάλιστα να συνυπολογίζεται ο πληθωρισμός. Παράλληλα, δεν προβλέπονται δεσμευτικές δικλίδες που να διασφαλίζουν ότι τα πρόσθετα κονδύλια που ενδεχομένως θα διατεθούν για τη γεωργία θα κατευθυνθούν πράγματι στην ΚΑΠ.
Δύο χρόνια κινητοποιήσεων χωρίς αποτέλεσμα
Εδώ και δύο χρόνια, οι αγροτικές οργανώσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη προειδοποιούν για τις συνέπειες της αρχικής πρότασης της Κομισιόν, την οποία θεωρούν απειλή για έναν από τους βασικούς πυλώνες του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Με κινητοποιήσεις στις Βρυξέλλες και στις εθνικές πρωτεύουσες, οι εκπρόσωποι του αγροτικού κόσμου έχουν θέσει επανειλημμένα μία αδιαπραγμάτευτη κόκκινη γραμμή: μια ισχυρή, κοινή και επαρκώς χρηματοδοτούμενη ΚΑΠ.
Ωστόσο, καθώς οι διαπραγματεύσεις εισέρχονται στην πλέον κρίσιμη φάση τους, το Συμβούλιο διατηρεί την πρόβλεψη για μείωση των πόρων της ΚΑΠ κατά περισσότερο από 20%. Για τις αγροτικές οργανώσεις, η επιλογή αυτή συνιστά ευθεία αντίφαση με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η ευρωπαϊκή γεωργία.
Οι παραγωγοί καλούνται να ανταποκριθούν ταυτόχρονα στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, στις γεωπολιτικές αναταράξεις, στην οικονομική αβεβαιότητα και στις αυξανόμενες κανονιστικές απαιτήσεις, την ώρα που το χρηματοδοτικό πλαίσιο για τη στήριξή τους απειλείται με σημαντική συρρίκνωση.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, επίσης, η προτεινόμενη μείωση των πόρων που προορίζονται για το Δίχτυ Ασφαλείας Ενότητας (Unity Safety Net), σε μια περίοδο κατά την οποία οι κίνδυνοι και η αβεβαιότητα για τον αγροτικό τομέα εντείνονται.
Χωρίς εγγυήσεις τα πρόσθετα κονδύλια για τη γεωργία
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα αφορά τα πρόσθετα ποσά που θα μπορούσαν να διατεθούν για τη γεωργία, έπειτα από πρωτοβουλία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία διατυπώθηκε σε δύο ξεχωριστές επιστολές.
Σύμφωνα με τις αγροτικές οργανώσεις, το προτεινόμενο διαπραγματευτικό πλαίσιο δεν αξιοποιεί την ευκαιρία να δεσμεύσει συγκεκριμένα αυτά τα κονδύλια υπέρ του αγροτικού τομέα.
Χωρίς υποχρεωτικές εγγυήσεις, η διάθεσή τους θα εξαρτάται από τις αποφάσεις των κρατών-μελών, χωρίς να διασφαλίζεται ότι τα χρήματα θα κατευθυνθούν στη γεωργία, θα ενισχύσουν την ΚΑΠ και θα συμβάλουν στη διατήρηση του κοινού ευρωπαϊκού της χαρακτήρα.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τους φόβους για περαιτέρω κατακερματισμό της αγροτικής πολιτικής, με διαφορετικές δυνατότητες στήριξης ανά χώρα και αυξημένο κίνδυνο στρεβλώσεων στον ανταγωνισμό.
«Πολιτική επιλογή» που απειλεί την ενιαία αγορά
Οι ευρωπαϊκές αγροτικές οργανώσεις COPA-COGECA χαρακτηρίζουν τις προτεινόμενες περικοπές συνειδητή πολιτική επιλογή, η οποία αποδυναμώνει την ευρωπαϊκή γεωργία, διασπά μία από τις πλέον εμβληματικές και ολοκληρωμένες κοινές πολιτικές της ΕΕ και υπονομεύει την ενιαία αγορά.
Παράλληλα, εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη κατεύθυνση έρχεται σε αντίθεση με το πνεύμα των Συνθηκών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες θεμελιώνουν την κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση σε κρίσιμους τομείς πολιτικής.
Η κριτική γίνεται ακόμη πιο έντονη λόγω της συγκυρίας. Την ώρα που η άμυνα και η ασφάλεια βρίσκονται στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας, η αποδυνάμωση της αγροτικής παραγωγικής βάσης θεωρείται ότι περιορίζει τη δυνατότητα της Ευρώπης να διατηρήσει τη στρατηγική της αυτονομία.
Την ίδια στιγμή, οι αγροτικές οργανώσεις επικαλούνται τα τελευταία στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου, σύμφωνα με τα οποία το κόστος ζωής και ειδικότερα οι τιμές των τροφίμων αποτελούν την κυριότερη ανησυχία των Ευρωπαίων πολιτών.
Όπως υποστηρίζουν, η αποδυνάμωση της ΚΑΠ μπορεί να εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις στα τρόφιμα, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους καταναλωτές.
Στο επίκεντρο οι αποφάσεις για την ΚΑΠ των επόμενων δεκαετιών
Οι αποφάσεις που λαμβάνονται τώρα για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και τη μελλοντική ΚΑΠ θα καθορίσουν, σύμφωνα με τις αγροτικές οργανώσεις, την πορεία της Ευρώπης για τις επόμενες δεκαετίες.
Από τις επιλογές αυτές θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό η δυνατότητα της ΕΕ να διασφαλίσει τη στρατηγική της αυτονομία, την ασφάλεια και την άμυνά της, αλλά και να διατηρήσει τον ρόλο της ως ισχυρού παράγοντα στη διεθνή σκηνή.
Αυτή την εβδομάδα, οι επικεφαλής του ευρωπαϊκού αγροτικού κινήματος θα συναντηθούν στη Στοκχόλμη, στο πλαίσιο του 12ου Συνεδρίου Ευρωπαίων Αγροτών, την ώρα που οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων θα συζητούν στις Βρυξέλλες τις μελλοντικές προτεραιότητες της Ένωσης.
Οι αγροτικές οργανώσεις προαναγγέλλουν ότι θα αξιολογήσουν τις συνέπειες της πρότασης, θα καθορίσουν τη συλλογική τους αντίδραση και θα απαιτήσουν από τους ηγέτες των κρατών-μελών να αναλάβουν τις ευθύνες τους.
Το μήνυμά τους είναι σαφές: η υπεράσπιση της ΚΑΠ σήμερα ισοδυναμεί με υπεράσπιση της ίδιας της Ευρώπης. Οτιδήποτε λιγότερο, προειδοποιούν, θα αποτελεί απλώς κενή ρητορική.
