Η συνεδρίαση του Συμβουλίου Γεωργίας και Αλιείας στις 26–27 Οκτωβρίου αναδεικνύει τις βασικές προτεραιότητες αλλά και τις δυσκολίες που συνοδεύουν τη διαπραγμάτευση για τη νέα προγραμματική περίοδο, σε μια συγκυρία κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να επαναπροσδιορίσει τις πολιτικές της προτεραιότητες και να κατανείμει τους διαθέσιμους πόρους υπό συνθήκες αυξημένων δημοσιονομικών και γεωπολιτικών πιέσεων.
Κεντρικό σημείο της ημερήσιας διάταξης είναι η επιδίωξη συμφωνίας επί μερικής διαπραγματευτικής θέσης για τον κανονισμό της ΚΑΠ μετά το 2027. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποσκοπεί στην απλούστευση των διαδικασιών, στην ενίσχυση της ευελιξίας των κρατών-μελών, στη δικαιότερη και περισσότερο στοχευμένη κατανομή των ενισχύσεων, καθώς και στην προώθηση της γενεακής ανανέωσης στον αγροτικό τομέα. Παράλληλα, επιδιώκεται η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων απέναντι σε κρίσεις και κινδύνους, σε συνδυασμό με την ενσωμάτωση περιβαλλοντικών και κλιματικών στόχων. Ωστόσο, η επίτευξη ισορροπίας μεταξύ της απλούστευσης των κανόνων, της διατήρησης κοινών ευρωπαϊκών προτύπων και της επαρκούς στήριξης των παραγωγών παραμένει σημαντική πρόκληση.
Καθοριστικός παράγοντας για το τελικό περιεχόμενο της νέας ΚΑΠ είναι οι διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της περιόδου 2028–2034, καθώς τα δημοσιονομικά ζητήματα δεν περιλαμβάνονται στην υπό διαμόρφωση μερική διαπραγματευτική θέση. Το ύψος των διαθέσιμων πόρων και ο τρόπος κατανομής τους θα επηρεάσουν άμεσα τη δυνατότητα χρηματοδότησης των αγροτικών ενισχύσεων, των επενδύσεων και των μέτρων στήριξης των παραγωγών. Επομένως, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η διαμόρφωση ενός απλούστερου και αποτελεσματικότερου πλαισίου, αλλά και η εξασφάλιση των αναγκαίων οικονομικών μέσων για την υλοποίηση των στόχων του.
Παράλληλα, η συζήτηση για τα γεωργικά ζητήματα που συνδέονται με το διεθνές εμπόριο, καθώς και οι αποφάσεις για τις αλιευτικές δυνατότητες στη Βαλτική Θάλασσα και τη θέση της ΕΕ στην ετήσια σύνοδο της Διεθνούς Επιτροπής για τη Διατήρηση των Θυννοειδών του Ατλαντικού (ICCAT), αναδεικνύουν την ευρύτερη διάσταση των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή γεωργία και αλιεία. Η προστασία της ανταγωνιστικότητας των παραγωγών, η βιώσιμη αξιοποίηση των φυσικών πόρων και η διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού αποτελούν ζητήματα που απαιτούν συντονισμένη ευρωπαϊκή προσέγγιση.
Στο πλαίσιο αυτό, το βασικό διακύβευμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η διαμόρφωση μιας νέας αγροτικής πολιτικής που θα συνδυάζει την οικονομική βιωσιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων με την περιβαλλοντική ανθεκτικότητα και την κοινωνική συνοχή, χωρίς να αποδυναμώνεται η στήριξη του πρωτογενούς τομέα λόγω δημοσιονομικών περιορισμών. Για την Ελλάδα, οι εξελίξεις αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία, δεδομένης της διάρθρωσης του αγροτικού τομέα, της μεγάλης συμμετοχής μικρών και οικογενειακών εκμεταλλεύσεων και της σημασίας της γεωργίας και της αλιείας για την περιφερειακή ανάπτυξη. Κατά συνέπεια, η πορεία των διαπραγματεύσεων για την ΚΑΠ και το νέο ΠΔΠ θα αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα για τις μελλοντικές δυνατότητες στήριξης της ελληνικής παραγωγής και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητάς της.
Κύρια σημεία της ημερήσιας διάταξης - Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας, 26-27 Οκτωβρίου
Κοινή Αγροτική Πολιτική μετά το 2027
Σε δημόσια συνεδρίαση, οι υπουργοί Γεωργίας θα επιδιώξουν να συμφωνήσουν επί μερικής διαπραγματευτικής θέσης σχετικά με τον κανονισμό για την ΚΑΠ μετά το 2027. Η πρόταση της Επιτροπής έχει ως στόχο να παράσχει ένα απλούστερο και πιο ευέλικτο πλαίσιο, επιδιώκοντας να διασφαλίσει τα εισοδήματα των γεωργών, να κάνει τις πληρωμές πιο στοχευμένες και δίκαιες και να ενισχύσει την γενεακή ανανέωση. Ταυτόχρονα, οι προτεινόμενοι κανόνες αποσκοπούν να στηρίξουν τη διαχείριση κινδύνων και την ανθεκτικότητα και να προωθήσουν καλύτερη ισορροπία μεταξύ κοινών κανόνων και κινήτρων για το κλίμα, το περιβάλλον και την καλή διαβίωση των ζώων.
Η διαπραγματευτική θέση πρόκειται να είναι «μερική» επειδή δεν θα περιλαμβάνει δημοσιονομικά και οριζόντια ζητήματα, τα οποία συζητούνται το διάστημα αυτό στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το γενικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) για την περίοδο 2028-2034.
Εμπόριο
Οι υπουργοί θα συζητήσουν επίσης γεωργικά θέματα που σχετίζονται με το εμπόριο, ένα σημείο που επανέρχεται συχνά στην ημερήσια διάταξη του Συμβουλίου Γεωργίας και Αλιείας και το οποίο συζητήθηκε τελευταία φορά στο Συμβούλιο του Ιουλίου.
Αλιεία
Αλιευτικές δυνατότητες στη Βαλτική
Το Συμβούλιο θα επιδιώξει να καταλήξει σε πολιτική συμφωνία σχετικά με τις αλιευτικές δυνατότητες στη Βαλτική Θάλασσα για το 2027. Η συμφωνία αυτή θα καθορίσει τα συνολικά επιτρεπόμενα αλιεύματα (TAC) και τις ποσοστώσεις ανά κράτος μέλος για τα σημαντικότερα από εμπορική άποψη ιχθυαποθέματα στη Βαλτική Θάλασσα.
Διεθνής Επιτροπή για τη Διατήρηση των Θυννοειδών του Ατλαντικού
Οι υπουργοί Αλιείας θα προετοιμάσουν το έδαφος για τη θέση της ΕΕ για την ετήσια σύνοδο της Διεθνούς Επιτροπής για τη Διατήρηση των Θυννοειδών του Ατλαντικού (ICCAT), η οποία θα πραγματοποιηθεί από τις 16 έως τις 23 Νοεμβρίου στη Vilamoura (Πορτογαλία).
