Η Copa και η Cogeca προειδοποιούν ότι, χωρίς επαρκείς πόρους και σαφείς εγγυήσεις, οι αγρότες και οι αγροτικοί συνεταιρισμοί εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένη αβεβαιότητα και κινδύνους για το μέλλον της ευρωπαϊκής γεωργίας.
Η ανακοίνωση των Copa-Cogeca
Βάζοντας το κάρο μπροστά από το άλογο: Το Συμβούλιο συμφωνεί για τους μελλοντικούς κανόνες της ΚΑΠ, ενώ ο προϋπολογισμός της παραμένει άγνωστος
Χθες το βράδυ (26/10), οι υπουργοί Γεωργίας της ΕΕ, υπό την ηγεσία της Ιρλανδικής Προεδρίας, κατέληξαν σε μερική συμφωνία σχετικά με την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) για την περίοδο μετά το 2027. Η Copa και η Cogeca αναγνωρίζουν την πρόοδο που σημειώθηκε σε αρκετά τεχνικά ζητήματα διαφωνίας, προειδοποιούν, ωστόσο, ότι τα πλέον θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής γεωργίας παραμένουν αναπάντητα.
Μια συμφωνία για την ΚΑΠ χωρίς σαφήνεια ως προς τη χρηματοδότησή της, τον κοινό της χαρακτήρα και τον τρόπο εφαρμογής της δεν μπορεί να προσφέρει τη βεβαιότητα που χρειάζονται επειγόντως οι Ευρωπαίοι αγρότες και οι αγροτικοί συνεταιρισμοί. Αυτό το πολιτικό και διαδικαστικό αδιέξοδο ήταν προβλέψιμο και οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην προσέγγιση που επέλεξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η Copa και η Cogeca αναγνωρίζουν τις προσπάθειες της Ιρλανδικής Προεδρίας και τις βελτιώσεις που επιτεύχθηκαν σε σύγκριση με τις αρχικές προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ΚΑΠ. Ειδικότερα, θετικές εξελίξεις αποτελούν η πρόοδος όσον αφορά τους ορισμούς των επιλέξιμων εκταρίων και των ενεργών γεωργών, τη διαφοροποίηση της εισοδηματικής στήριξης βάσει της έκτασης, καθώς και τις διατάξεις που αφορούν τους συνταξιούχους αγρότες.
Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αδυναμίες. Οι διατάξεις σχετικά με τους ελέγχους των εκτάσεων που βρίσκονται στη διάθεση των αγροτών, τις απαιτήσεις διαχείρισης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής της αρχής της «Μη Πρόκλησης Σημαντικής Βλάβης» (Do No Significant Harm – DNSH), καθώς και το συναφές σύστημα ελέγχων και κυρώσεων, εξακολουθούν να προκαλούν σοβαρές ανησυχίες.
Πρέπει επίσης να αντιμετωπιστούν η απουσία ρητής αναγνώρισης του ρόλου των αγροτικών συνεταιρισμών στο πλαίσιο της επενδυτικής στήριξης και οι αδυναμίες στον τομέα της διαχείρισης κινδύνων. Μια μεταρρύθμιση που παρουσιάζεται ως απλούστευση δεν μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη πολυπλοκότητα, πρόσθετους ελέγχους και αυξημένη αβεβαιότητα για τους αγρότες.
Ωστόσο, για την Copa και την Cogeca, τα πλέον θεμελιώδη ζητήματα παρέμειναν εκτός συζήτησης κατά τη χθεσινή ημέρα. Εξακολουθούν να απουσιάζουν τρεις ουσιαστικές εγγυήσεις:
Η διατήρηση μιας πραγματικά κοινής ΚΑΠ, η οποία θα διασφαλίζει τον κοινό χαρακτήρα της πολιτικής σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η εξασφάλιση επαρκούς και ειδικά διασφαλισμένου προϋπολογισμού, ο οποίος θα διατηρεί την υφιστάμενη αξία του, προσαρμοσμένη στον πληθωρισμό.
Η διασφάλιση των πόρων που έχουν υποσχεθεί, μέσω δύο επιστολών της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: του στόχου του 10% για την αγροτική ανάπτυξη, καθώς και των πόρων που συνδέονται με την ενδιάμεση επανεξέταση. Οι πόροι αυτοί θα πρέπει να δεσμευτούν ειδικά και να διασφαλιστούν για τον τομέα.
Οπουδήποτε αλλού εκτός των Βρυξελλών, μια τέτοια κατάσταση θα θεωρούνταν εντελώς παράλογη. Κι όμως, χθες οι υπουργοί Γεωργίας συμφώνησαν στους κανόνες που θα διέπουν μια πολιτική, χωρίς να γνωρίζουν ποιοι οικονομικοί πόροι θα είναι διαθέσιμοι για την εφαρμογή της.
Αυτή η αβεβαιότητα καταδεικνύει τις συνέπειες της απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εντάξει την ΚΑΠ σε ένα ευρύτερο δημοσιονομικό πλαίσιο, υπονομεύοντας την αυτοτέλεια και την προβλεψιμότητά της. Την ίδια στιγμή, το υφιστάμενο δημοσιονομικό σενάριο προβλέπει περικοπές άνω του 20% στην πλειονότητα των κρατών μελών της ΕΕ.
Μετά την υιοθέτηση της Διακήρυξης της Στοκχόλμης στις 15 Οκτωβρίου, τα μέλη της Copa και της Cogeca παραμένουν πλήρως κινητοποιημένα. Σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή γεωργία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια δυνητικά ιστορική καμπή και μέσα σε ένα τόσο σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον, δεν έχουμε την πολυτέλεια να προσθέσουμε στην εξίσωση έναν τόσο μεγάλο κανονιστικό και πολιτικό κίνδυνο.
Καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προωθεί τη διαμόρφωση της δικής του θέσης, οι ευρωβουλευτές έχουν πλέον καθοριστική ευθύνη να αντιμετωπίσουν τις αδυναμίες των προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τριμερείς διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου θα πρέπει να οδηγήσουν σε ουσιαστικές διορθώσεις και όχι απλώς σε οριακές προσαρμογές.
Οι αγρότες και οι αγροτικοί συνεταιρισμοί χρειάζονται κάτι περισσότερο από ένα κανονιστικό πλαίσιο. Χρειάζονται τους απαραίτητους πόρους, προβλεψιμότητα και εμπιστοσύνη, ώστε να συνεχίσουν να παράγουν, να επενδύουν και να παραμένουν ανταγωνιστικοί.
