Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Ευρωπαίοι υπουργοί συµφώνησαν για τους βασικούς κανόνες της επόµενης περιόδου, αφήνοντας για αργότερα το πιο σηµαντικό που είναι ο προϋπολογισµός. Η πρόταση για περίπου 300 δισ. ευρώ δεσµευµένων πόρων δεν διασφαλίζει από µόνη της τη διατήρηση της σηµερινής χρηµατοδότησης, ενώ τα σενάρια περικοπών που εξετάζονται προκαλούν εύλογη ανησυχία.
Η ανάλυση του Farm Europe, που προβλέπει υπό συγκεκριµένες παραδοχές απώλεια αγροτικού εισοδήµατος έως 169 ευρώ ανά εκτάριο στην Ελλάδα µέχρι το 2035, είναι ενδεικτική των δυσµενών συνεπειών αυτής της πολιτικής, σε µια χώρα µε µεγάλη υστέρηση στον τοµέα των επενδύσεων και τεράστιο έλλειµµα ανταγωνιστικότητας.
Το πρόβληµα, ωστόσο, δεν εξαντλείται στα χρήµατα. Ακόµη και αν η Ευρωπαϊκή Ένωση καταφέρει τελικά να περιορίσει τις απώλειες του αγροτικού προϋπολογισµού, παραµένει ανοιχτό το ερώτηµα κατά πόσο η νέα ΚΑΠ θα µπορεί να υπηρετήσει τις πραγµατικές ανάγκες της παραγωγής.
Η κατάργηση της παραδοσιακής διάκρισης των δύο πυλώνων, η δήθεν µεγαλύτερη ευελιξία των κρατών-µελών να κατευθύνουν τους διαθέσιµους πόρους και η αναδιατύπωση των κριτηρίων στήριξης δεν συνιστούν µεταρρύθµιση. Η ενοποίηση µάλιστα των δύο πυλώνων µάλλον ήρθε για να διευκολύνει τη µείωση των αντίστοιχων κονδυλίων παρά να διευκολύνει την αναπτυξιακή διάσταση της ΚΑΠ.
Η ευρωπαϊκή γεωργία χρειάζεται πολύ περισσότερα. Χρειάζεται πολιτικές που θα διευκολύνουν τη συγκέντρωση παραγωγικών δυνάµεων, την ανανέωση του εξοπλισµού, την αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας, τη διαχείριση των φυσικών πόρων και την αποτελεσµατικότερη οργάνωση των εκµεταλλεύσεων. Χρειάζεται επίσης µια διαφορετική προσέγγιση στην εισοδηµατική στήριξη, ώστε οι ενισχύσεις να συνδέονται ουσιαστικότερα µε την παραγωγική δραστηριότητα, τις επενδύσεις και την οικονοµική ανθεκτικότητα.
Αντί γι’ αυτό, οι Βρυξέλλες εξακολουθούν να αναζητούν ισορροπίες µεταξύ αντικρουόµενων εθνικών επιδιώξεων, αντιµετωπίζοντας την αγροτική πολιτική περισσότερο ως µηχανισµό αναδιανοµής πόρων και λιγότερο ως εργαλείο παραγωγικού µετασχηµατισµού.
Για την Ελλάδα, η πρόκληση είναι ακόµη µεγαλύτερη. Το ιδιαίτερα µικρό µέγεθος των εκµεταλλεύσεων, η γήρανση του αγροτικού πληθυσµού, η περιορισµένη κεφαλαιακή επάρκεια και η τεχνολογική υστέρηση απαιτούν παρεµβάσεις που υπερβαίνουν κατά πολύ την ετήσια καταβολή επιδοτήσεων.
Η νέα ΚΑΠ καλείται να αποτελεί την αφετηρία µιας βαθύτερης ανασυγκρότησης του ευρωπαϊκού αγροτικού µοντέλου. Να συνδυάζει προσαρµοστικότητα στα κελεύσµατα των καιρών, επαρκή χρηµατοδοτικά µέσα και σαφείς παραγωγικούς στόχους µε µετρήσιµα αποτελέσµατα.
∆ιαφορετικά, η Ευρώπη κινδυνεύει να διατηρήσει µια ακριβή πολιτική χωρίς αναπτυξιακή δυναµική, την ώρα που η διεθνής ανταγωνιστικότητα και η αυξηµένη ανάγκη κατοχύρωσης της επισιτιστικής ασφάλειας απαιτούν µεταρρυθµιστικό θάρρος και αποφασιστικότητα.
