Η Ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ αναμένεται την επόμενη εβδομάδα να παρουσιάσει νέο διαπραγματευτικό κείμενο με αναθεωρημένα ποσά. Η Γερμανία, μαζί με Δανία, Ολλανδία, Αυστρία, Σουηδία και Φινλανδία, ζητά περικοπή αρκετών εκατοντάδων δισ. ευρώ από την αρχική πρόταση της Κομισιόν, ύψους σχεδόν 2 τρισ. ευρώ, υποστηρίζοντας ότι ο προϋπολογισμός πρέπει να περιοριστεί σε επίπεδα που μπορούν να χρηματοδοτήσουν οι μεγαλύτεροι καθαροί συνεισφέροντες.
Απέναντι βρίσκονται 17 χώρες των «Φίλων της Συνοχής», μεταξύ τους Ιταλία, Ισπανία και Πολωνία, που διεκδικούν μεγαλύτερο προϋπολογισμό και ετοιμάζουν κοινή αντίδραση στις πιθανές περικοπές.
Για τον αγροτικό κόσμο, το κρίσιμο μέτωπο είναι η ΚΑΠ μέσω της οποίας διατίθενται περισσότερα από 300 δισ. ευρώ σε αγροτικές ενισχύσεις. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η επιτροπή Γεωργίας επιχειρεί να διασφαλίσει την ΚΑΠ ως ξεχωριστό πυλώνα, εξαιρώντας την από τα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης (NRPPs), στα οποία προβλέπεται να ενταχθούν αγροτικές και περιφερειακές πληρωμές.
Η πρόταση προκαλεί αντιδράσεις από άλλες κοινοβουλευτικές επιτροπές, ενώ οι διαφωνίες και οι επικαλύψεις μεταξύ των επιτροπών Γεωργίας, Προϋπολογισμού και Περιφερειακής Πολιτικής καθυστερούν τις αποφάσεις.
Με τις διαπραγματεύσεις να απέχουν μόλις τρεις μήνες από το άτυπο ορόσημο συμφωνίας, η μάχη για το ύψος και τη μορφή των αγροτικών ενισχύσεων εισέρχεται στην πιο κρίσιμη φάση της.
Η Γερμανία και η ομάδα χωρών που ηγείται στην προσπάθεια περιορισμού των δαπανών ζήτησαν την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου μείωση κατά αρκετές εκατοντάδες δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ύψους σχεδόν 2 τρισ. ευρώ.
«Εάν το ιρλανδικό διαπραγματευτικό πλαίσιο [η επόμενη πρόταση για τον προϋπολογισμό] πρόκειται να αποτελέσει τη βάση για περαιτέρω συζητήσεις, πρέπει να προβλέπει ένα συνολικό ποσό που μπορεί ρεαλιστικά να χρηματοδοτηθεί από εκείνους που επωμίζονται το κύριο οικονομικό βάρος», έγραψαν οι ηγέτες της Γερμανίας, της Δανίας, της Ολλανδίας, της Αυστρίας, της Σουηδίας και της Φινλανδίας σε επιστολή προς τον Ιρλανδό πρωθυπουργό Μίχαλ Μάρτιν.
«Περιμένω ότι θα υπάρξουν περικοπές που θα δυσαρεστήσουν τους Φίλους της Συνοχής», δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες στο Politico.
Ως ουδέτερος διαμεσολαβητής στις συζητήσεις, η Ιρλανδία δεν έχει αποκαλύψει δημοσίως τις προθέσεις της. «Δεν έχουμε φτάσει ακόμη σε κανενός είδους εξέταση περικοπών ή αυξήσεων», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Ιρλανδίας, Τόμας Μπερν.
Το δημοσιονομικό αδιέξοδο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Μια ακόμη πρόκληση για τις συνομιλίες σχετικά με τον προϋπολογισμό είναι ότι οι παράλληλες διαπραγματεύσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κινδυνεύουν να καθυστερήσουν εξαιτίας διαφωνιών για αρμοδιότητες και πολιτικών συγκρούσεων μεταξύ των διαφορετικών πολιτικών ομάδων.
«Έχουμε μείνει τόσο πίσω, που αν συνεχίσουμε με αυτόν τον ρυθμό, δεν θα έχουμε καν θέση του Κοινοβουλίου μέχρι το τέλος του επόμενου έτους», δήλωσε στο POLITICO ο Ντάμιαν Μποέσελαγκερ, ένας από τους διαπραγματευτές των Πρασίνων για τον προϋπολογισμό, σημειώνοντας ότι «Όλοι γνωρίζουν ότι η ΚΑΠ δεν μπορεί να αφαιρεθεί από την αρχιτεκτονική χωρίς νέα πρόταση της Επιτροπής και μια αδύνατη, μονοετή καθυστέρηση των διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο Μποέσελαγκερ.
Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πιέζονται να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις πριν από τις εκλογές του 2027 στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Πολωνία, οι οποίες ενδέχεται να εκτροχιάσουν τις συνομιλίες και να καθυστερήσουν τις πληρωμές.
Μια παρατεταμένη αντιπαράθεση στο Στρασβούργο κινδυνεύει να αποδυναμώσει τη θέση του Κοινοβουλίου στις διαπραγματεύσεις και να παρατείνει τη διαδικασία, αφήνοντάς την εκτεθειμένη σε παρεμβάσεις της τελευταίας στιγμής. Ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός της Γαλλίας —ο οποίος δηλώνει ότι θέλει να μειώσει στο μισό τη συνεισφορά του Παρισιού στον προϋπολογισμό της ΕΕ— προηγείται αυτή τη στιγμή στις δημοσκοπήσεις στη Γαλλία.
«Πρέπει να κινηθούμε γρήγορα. Με τις επερχόμενες εκλογές στη Γαλλία, ο προϋπολογισμός της ΕΕ θα μπορούσε να καταστεί ιδιαίτερα ευάλωτος, εάν δεν θέσουμε από τώρα σαφείς δικλίδες ασφαλείας», δήλωσε ο Μποέσελαγκερ.
Το Κοινοβούλιο έχει δεσμευτεί να συμφωνήσει τη θέση του για τον προϋπολογισμό έως τον Νοέμβριο, ώστε να είναι έτοιμο να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με τις κυβερνήσεις ήδη από τον Ιανουάριο του 2027. Οι ευρωβουλευτές έχουν περιορισμένη δυνατότητα να επηρεάσουν το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού, όμως διαπραγματεύονται επί ίσοις όροις με τις κυβερνήσεις τους κανόνες και τη δομή του χρηματοδοτικού πακέτου. Οι ηγέτες των μεγαλύτερων πολιτικών ομάδων του Κοινοβουλίου συναντήθηκαν την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου για να προτείνουν τρόπους άρσης του αδιεξόδου στις διαπραγματεύσεις.
