Η ιρλανδική Προεδρία επιδιώκει να προωθήσει τις εργασίες επί της πρότασης, με στόχο την επίτευξη μερικής γενικής προσέγγισης (PGA) κατά τη σύνοδο του Συμβουλίου Γεωργίας και Αλιείας (AGRIFISH) στις 26-27 Οκτωβρίου 2026.
«Η σημερινή συζήτηση μας έφερε ένα ακόμη βήμα πιο κοντά στην επίτευξη μιας ΚΑΠ κατάλληλης για το μέλλον. Οι αγρότες χρειάζονται μια πολιτική που να παρέχει σταθερότητα και δίκαιο εισόδημα, προσφέροντάς τους παράλληλα την ευελιξία και τη στήριξη που απαιτούνται για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που βρίσκονται μπροστά μας. Παρείχαμε σαφείς πολιτικές κατευθύνσεις για τα ζητήματα που παραμένουν ανοικτά και θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε εντατικά για την εξεύρεση κοινών σημείων και την επίτευξη μερικής γενικής προσέγγισης στο Συμβούλιο τον Οκτώβριο», δήλωσε ο Martin Heydon, Υπουργός Γεωργίας, Τροφίμων και Θαλάσσιων Υποθέσεων της Ιρλανδίας.
Ξεφυλλίστε σε υψηλή ανάλυση την εβδομαδιαία Agrenda
Οι υπουργοί χαιρέτισαν σε γενικές γραμμές την πρόοδο που έχει σημειωθεί μέχρι σήμερα, ιδίως τη βελτίωση της ισορροπίας μεταξύ των κοινών κανόνων της ΕΕ και της ευελιξίας που απαιτείται για την αντιμετώπιση των διαφορετικών εθνικών συνθηκών.
Συνολικά, εξέφρασαν την αποφασιστικότητά τους να προωθήσουν άμεσα τις εργασίες, σύμφωνα με την ιρλανδική Προεδρία, με στόχο την επίτευξη μερικής θέσης του Συμβουλίου. Παράλληλα, ζήτησαν απλούστευση των κανόνων, ώστε να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος τόσο για τους αγρότες όσο και για τις εθνικές διοικήσεις, καθώς και μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά τις διατάξεις για τη σταδιακή μείωση των άμεσων ενισχύσεων (degressivity) και την ανώτατη οροφή των ενισχύσεων (capping), οι οποίες εξετάζονται στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ).
Αρκετοί υπουργοί ζήτησαν επίσης περαιτέρω βελτιώσεις στους ορισμούς των όρων «γεωργός» και «ενεργός γεωργός», καθώς και διευκρινίσεις σχετικά με τη μετάβαση από τον τρέχοντα μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ στη νέα δημοσιονομική περίοδο.
Συνολικά, η συζήτηση παρείχε πολιτικές κατευθύνσεις για το επόμενο στάδιο των διαπραγματεύσεων, ενώ οι τεχνικές εργασίες θα συνεχιστούν στη βάση αυτή.
Ξεφυλλίστε και κατεβάστε το νέο τεύχος του Ελαίας Καρπός
Κατάσταση των αγορών
Οι υπουργοί συζήτησαν τις τρέχουσες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο γεωργικός τομέας της ΕΕ, ιδίως στο πλαίσιο του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, με στόχο την παροχή περαιτέρω πολιτικών κατευθύνσεων για την αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών.
Το πρώτο μέρος της συζήτησης πραγματοποιήθηκε παρουσία του Ουκρανού Υπουργού Αγροτικής Πολιτικής και Τροφίμων, Taras Vysotskyi. Το Συμβούλιο καλωσόρισε τον Ουκρανό υπουργό και την ευκαιρία να ενημερωθεί άμεσα για την κατάσταση στην Ουκρανία. Οι υπουργοί υπογράμμισαν τη σημασία της συνέχισης της στήριξης προς την Ουκρανία και εξέφρασαν την ισχυρή υποστήριξή τους προς τους Ουκρανούς αγρότες.
Αρκετοί υπουργοί σημείωσαν μικρή βελτίωση ή σταθεροποίηση στις γεωργικές αγορές συνολικά. Ωστόσο, πολλοί εξακολούθησαν να επισημαίνουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι αγρότες, μεταξύ άλλων το υψηλό κόστος των εισροών και της παραγωγής, ιδίως για λιπάσματα και ενέργεια, καθώς και τις χαμηλότερες τιμές παραγωγού, οι οποίες ασκούν πιέσεις στα περιθώρια κέρδους των αγροτών.
Οι υπουργοί συζήτησαν επίσης τις επιπτώσεις των κυμάτων καύσωνα που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και τις σοβαρές συνθήκες ξηρασίας που προέκυψαν σε αρκετά κράτη μέλη. Οι συνθήκες αυτές έχουν επηρεάσει τους αγρότες και, ειδικότερα, την ποσότητα και την ποιότητα της γεωργικής παραγωγής.
Στο πλαίσιο αυτό, οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με πιθανά στοχευμένα μέτρα, την παροχή ευελιξίας και τη στήριξη της ΕΕ, προκειμένου να βοηθηθούν οι αγρότες να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της σοβαρής ξηρασίας, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα.
Οι υπουργοί εξέτασαν επίσης τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ θα μπορούσε να προσαρμόσει περαιτέρω τις γεωργικές πρακτικές και τις στρατηγικές διαχείρισης των υδάτων, ώστε να προστατευθεί καλύτερα ο γεωργικός τομέας από ακραία καιρικά φαινόμενα.
Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας του γεωργικού τομέα απέναντι στις κρίσεις και τις γεωπολιτικές εξελίξεις αποτέλεσε κοινό θέμα καθ’ όλη τη διάρκεια της συζήτησης.
Άτυπο γεύμα εργασίας
Κατά τη διάρκεια γεύματος εργασίας, οι υπουργοί συζήτησαν τις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες πτυχές του σχεδίου δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα λιπάσματα.
Το σχέδιο, το οποίο δημοσιεύθηκε στις 19 Μαΐου 2026, αποσκοπεί στη βελτίωση, βραχυπρόθεσμα, της οικονομικής προσιτότητας και της διαθεσιμότητας των λιπασμάτων, στην ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας και της εσωτερικής ανθεκτικότητας της ΕΕ μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, καθώς και στην ενίσχυση της διαφάνειας και του διαλόγου σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού λιπασμάτων.
Το σχέδιο προβλέπει σειρά δράσεων βραχυπρόθεσμου, μεσοπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου χαρακτήρα. Άμεσα μέτρα για τη μείωση της πίεσης στο κόστος και στις τιμές παραγωγής των λιπασμάτων και για τη διασφάλιση του εφοδιασμού των αγροτών έχουν ήδη εφαρμοστεί.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αύξηση του γεωργικού αποθεματικού για το 2026 και η θέσπιση κανονισμού για ένα νέο καθεστώς ρευστότητας για τους αγρότες, το οποίο παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία στις προκαταβολές, καθώς και η δυνατότητα στα κράτη μέλη να προσαρμόσουν τις κατανομές των άμεσων ενισχύσεων για το 2027.
Στο πλαίσιο αυτό, οι υπουργοί χαιρέτισαν το σχέδιο δράσης της Επιτροπής για τα λιπάσματα και αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τις δράσεις που πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα, προκειμένου να διασφαλιστούν η διαθεσιμότητα και η οικονομική προσιτότητα των λιπασμάτων για τους αγρότες της ΕΕ, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα του τομέα.
Νωρίτερα το Agronews έγραφε:
Η εξέταση του σχεδιασμού της φθίνουσας εισοδηματικής στήριξης βάσει έκτασης, της συνδεδεμένης εισοδηματικής στήριξης και των διατάξεων που αφορούν τη συνταξιοδότηση, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές γεωργικές δομές των κρατών μελών και τις ανησυχίες που έχουν εκφραστεί σχετικά με την εφαρμογή τους, περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων στην ατζέντα του Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας, το οποίο συνεδριάζει τη Δευτέρα 28, και την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου, στις Βρυξέλλες.
Οι προαναφερθείσες προτάσεις περιλαμβάνονται στη συμβιβαστική έκθεση της ιρλανδικής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, σε συνέχεια των αρχικών προτάσεων που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 16 Ιουλίου 2025 για το πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) μετά το 2027.
Οι υπουργοί Γεωργίας της ΕΕ θα εξετάσουν την πορεία ορισμένων εκ των πλέον σύνθετων διαπραγματεύσεων του Συμβουλίου, καθώς εργάζονται για την επίτευξη μερικής συμφωνίας σχετικά με τις γεωργικές διατάξεις του επόμενου προϋπολογισμού της ΕΕ, ενόψει του Οκτωβρίου.
Αν η «πίτα» δεν μεγαλώσει, είναι δύσκολο να δοθούν περισσότερα στους αγρότες, λέει ο Χάνσεν
Πάντως, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων, Christophe Hansen, δηλώνει ότι το μελλοντικό επίπεδο στήριξης των αγροτών θα εξαρτηθεί τελικά από το πόσο πρόθυμα είναι τα κράτη-μέλη της ΕΕ να συνεισφέρουν στον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Μιλώντας προ ημερών στο Εθνικό Πρωτάθλημα Οργώματος (National Ploughing Championships) στο Screggan μια αγροτική περιοχή στην Κομητεία Όφαλι της Ιρλανδίας, η οποία βρίσκεται κοντά στην πόλη Τάλλαμορ, ο Hansen κλήθηκε να απαντήσει τι είδους διαβεβαιώσεις θα μπορούσε να δώσει στους αγρότες που ανησυχούν για τη μελλοντική χρηματοδότηση.
Η απάντησή του ήταν άμεση: «Αν η πίτα δεν μεγαλώνει... είναι δύσκολο να μοιράσουμε περισσότερα».
Το βασικό του μήνυμα προς τις κυβερνήσεις: Αν τα κράτη-μέλη επιθυμούν να συνεισφέρουν λιγότερα, καθίσταται πολύ πιο δύσκολο να δοθούν περισσότερα στους αγρότες.
Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028–2034, η Ιρλανδία —η οποία ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου— επιδιώκει οι υπουργοί Γεωργίας να συμφωνήσουν έως τα τέλη Οκτωβρίου επί του κειμένου που διέπει τις επιδοτήσεις προς τους αγρότες στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ).
Οι υπουργοί θα συζητήσουν τη στάση τους κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Γεωργίας και Αλιείας στις Βρυξέλλες τη Δευτέρα, ενώ εθνικοί εμπειρογνώμονες αναμένεται να διευθετήσουν τις εναπομένουσες τεχνικές λεπτομέρειες σε συνάντηση την Τετάρτη, προτού οι διαπραγματεύσεις περάσουν σε πολιτικό επίπεδο, όπως επιβεβαίωσαν τρεις διπλωμάτες. Η επίτευξη συμφωνίας εντός του Οκτωβρίου θα είναι δύσκολη, αλλά παραμένει εφικτός στόχος, δήλωσε ανώτερος διπλωμάτης.
Άμεση δράση για το κόστος παραγωγής ζητά ο Σχοινάς
Στο μεταξύ, προσερχόμενος στο Συμβούλιο ο έλληνας υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτης Σχοινάς έκανε την ακόλουθη δήλωση:
«Σε αυτούς τους δύσκολους γεωπολιτικά καιρούς, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής γεωργίας πρέπει να είναι κάτι το αυτονόητο. Και αυτό δεν αφορά μόνο τους παραγωγούς. Αφορά την κοινωνία, αφορά την επισιτιστική ασφάλεια της Ευρώπης, αφορά την ανθεκτικότητά μας να τα καταφέρουμε, σε αυτό το δύσκολο κόσμο.
Πρώτη λοιπόν προτεραιότητα πρέπει να είναι ο έλεγχος του κόστους παραγωγής. Χρειαζόμαστε ευρωπαϊκή -άμεση- δράση για να ελέγξουμε τους συντελεστές του κόστους παραγωγής, το πετρέλαιο, τα λιπάσματα, οτιδήποτε άλλο κρατάει τις τιμές ψηλά. Αυτό πρέπει να είναι ευρωπαϊκή προτεραιότητα.
Ακριβώς το ίδιο, στην ίδια στόχευση, πρέπει να αρχίσουμε σοβαρά να προωθούμε την ανασύσταση της κτηνοτροφίας στην Ελλάδα. Η χώρα δοκιμάζεται από τις επιζωοτίες, αλλά μόλις κλείσουμε αυτό το κεφάλαιο, θα πρέπει επειγόντως να αρχίσουμε οργανωμένα, με ελέγχους, να ανασυστήσουμε τα κοπάδια μας. Να μπορέσουμε, δηλαδή, να δώσουμε περισσότερη παραγωγή, άρα να ελέγξουμε και τις τιμές.
Και τέλος συνεχίζεται, και εντείνεται, η κουβέντα για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική από το 2028 μέχρι το 2034. Όλες αυτές οι αποφάσεις πρέπει να κουμπώσουν σε εργαλεία και πόρους που θα κάνουν τη διαφορά και νομίζω ότι δεν είμαστε μακριά από αυτό το στόχο. Η Ελλάδα είναι μια χώρα με νησιωτική επικράτεια, με πολλές ορεινές περιοχές, με μικρό κλήρο. Άρα όλα αυτά μας υποχρεώνουν να αναζητήσουμε ισχυρότερες ευρωπαϊκές λύσεις.».
Οι προτεραιότητες της ιρλανδικής προεδρίας
Το συμβιβαστικό κείμενο της ιρλανδικής προεδρίας εστιάζει, μεταξύ άλλων, στα εξής:
- Μεγαλύτερη ευελιξία στα μέτρα για την ανανέωση των γενεών, τα οποία θα πρέπει να περιλαμβάνουν σαφέστερη μεθοδολογία για τον σχεδιασμό πακέτων εκκίνησης για νέους γεωργούς, καθώς και μέτρα για τη διαδοχή στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις.
- Αύξηση της ευελιξίας στην πράσινη αρχιτεκτονική, μέσω του εξορθολογισμού των τομέων προτεραιότητας για το περιβάλλον και το κλίμα και της παροχής μεγαλύτερης διακριτικής ευχέρειας στα κράτη μέλη ως προς την υλοποίηση δράσεων μετάβασης.
- Αποσαφήνιση των διατάξεων για τη διαχείριση κινδύνου, συμπεριλαμβανομένης της διεύρυνσης του πεδίου εφαρμογής τους, ώστε να διασφαλίζεται καλύτερα η πρόσβαση των γεωργών σε δράσεις και επενδύσεις για την αντιμετώπιση κινδύνων και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
- Προώθηση των εργασιών για τους βασικούς ορισμούς του γεωργού, του ενεργού γεωργού και του επιλέξιμου εκταρίου, λαμβάνοντας υπόψη τα αιτήματα των κρατών μελών για μεγαλύτερη ευελιξία και αποτελεσματικότερη στόχευση των ενισχύσεων.
Σύμφωνα με σχετικό ενημερωτικό σημείωμα, η ιρλανδική προεδρία προτίθεται να παρουσιάσει αναθεωρημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της ΕΕ — από το οποίο εξαρτάται και ο προϋπολογισμός της ΚΑΠ — πριν από τη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 15 και 16 Οκτωβρίου.
Παράλληλα, η προεδρία αναμένεται να κινηθεί σταδιακά προς την επίτευξη μερικής γενικής προσέγγισης επί του κανονισμού για τη νέα ΚΑΠ κατά το επόμενο Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας, στις 26 και 27 Οκτωβρίου 2026. Η διαδικασία θα περιλαμβάνει περαιτέρω τεχνική εξέταση των υπόλοιπων διατάξεων, εκπόνηση συμβιβαστικών κειμένων και παροχή πολιτικής καθοδήγησης από την Ειδική Επιτροπή Γεωργίας και το Συμβούλιο σχετικά με τα εκκρεμή ζητήματα.
Την Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου το Συμβούλιο των Υπουργών αναμένεται να συζητήσει την πρόοδο που έχει σημειωθεί υπό την ιρλανδική προεδρία όσον αφορά τις προτάσεις για την ΚΑΠ μετά το 2027.
Τα λοιπά θέματα της ημερήσιας διάταξης
Στην ημερήσια διάταξη του Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας περιλαμβάνονται επίσης τα ακόλουθα θέματα:
Κατάσταση της αγοράς: Ως θέμα που περιλαμβάνεται τακτικά στην ημερήσια διάταξη του Συμβουλίου, οι υπουργοί θα ανταλλάξουν απόψεις σχετικά με την κατάσταση της αγοράς και τις τρέχουσες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο γεωργικός τομέας της ΕΕ, ιδίως στον απόηχο του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας.
Ανεπίσημο γεύμα: Οι υπουργοί αναμένεται να πραγματοποιήσουν γεύμα εργασίας με αντικείμενο το σχέδιο δράσης για τα λιπάσματα.
Άλλα θέματα
Στην ενότητα «Άλλα θέματα» περιλαμβάνονται:
Οι επιπτώσεις της ξηρασίας στη Σλοβακία (ενημέρωση από τη Σλοβακία, σε δημόσια συνεδρίαση).
Οι επιπτώσεις της συνεχιζόμενης ξηρασίας στη γεωργία της Αυστρίας και της Ευρώπης (ενημέρωση από την Αυστρία, σε δημόσια συνεδρίαση).
Οι αυξανόμενες επιπτώσεις της ξηρασίας στον γεωργικό τομέα της Σλοβενίας και της Ευρώπης (ενημέρωση από τη Σλοβενία, σε δημόσια συνεδρίαση).
Οι επιπτώσεις της ξηρασίας στην Κροατία και την ΕΕ (ενημέρωση από την Κροατία, σε δημόσια συνεδρίαση).
Η σημασία της κοινής οργάνωσης αγοράς οπωροκηπευτικών (ενημέρωση από το Βέλγιο, σε δημόσια συνεδρίαση).
Η πρόσφατη συνεδρίαση της ομάδας MED9 (ενημέρωση από την Κροατία, σε δημόσια συνεδρίαση).
Οι μεταβατικές εθνικές ενισχύσεις (ενημέρωση από τη Ρουμανία, εξ ονόματος της Βουλγαρίας, της Κύπρου, της Ουγγαρίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας και της Σλοβακίας, σε δημόσια συνεδρίαση).
Η χρήση του γεωργικού αποθεματικού για τον τομέα του ελαιολάδου (ενημέρωση από την Ιταλία).
Στο επίκεντρο την Τρίτη τα αλιευτικά θέματα
Την, Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου, το Συμβούλιο θα επικεντρωθεί, μεταξύ άλλων, στα ακόλουθα αλιευτικά θέματα:
- Στήριξη της ΕΕ στους τομείς της αλιείας, της υδατοκαλλιέργειας και της θαλάσσιας πολιτικής για την περίοδο 2028-2034: Σε δημόσια συνεδρίαση, το Συμβούλιο αναμένεται να επιδιώξει την επίτευξη μερικής γενικής προσέγγισης σχετικά με τον κανονισμό που καθορίζει τους όρους της ενωσιακής στήριξης για την κοινή αλιευτική πολιτική, τις πολιτικές της ΕΕ για τη θάλασσα και την υδατοκαλλιέργεια, καθώς και το Σύμφωνο για τους Ωκεανούς για την περίοδο 2028-2034.
Ο προτεινόμενος κανονισμός αποτελεί μέρος του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ) για την περίοδο 2028-2034. Η γενική προσέγγιση που επιδιώκει να επιτύχει το Συμβούλιο θα είναι «μερική», καθώς δεν θα περιλαμβάνει δημοσιονομικά και οριζόντια ζητήματα. Τα θέματα αυτά εξετάζονται επί του παρόντος στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το συνολικό ΠΔΠ 2028-2034.
- Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας: Το Συμβούλιο αναμένεται επίσης να πραγματοποιήσει δημόσια συζήτηση σχετικά με τον κανονισμό για την τροποποίηση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας.
- Διαβουλεύσεις ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου και ΕΕ-Νορβηγίας και παράκτιων κρατών για θέματα αλιείας: Το Συμβούλιο θα συζητήσει τη διαχείριση των αλιευτικών αποθεμάτων που είναι κοινά με το Ηνωμένο Βασίλειο για το 2027, ενόψει των επικείμενων ετήσιων διαβουλεύσεων με τη βρετανική πλευρά.
Οι υπουργοί Αλιείας θα εξετάσουν επίσης τις επικείμενες διμερείς διαβουλεύσεις ΕΕ-Νορβηγίας σχετικά με τις αλιευτικές δυνατότητες για το 2027, καθώς και τα αποθέματα που τελούν υπό την τριμερή διαχείριση της ΕΕ, της Νορβηγίας και του Ηνωμένου Βασιλείου. Παράλληλα, θα συζητηθούν οι επικείμενες διαβουλεύσεις με τα παράκτια κράτη του Βορειοανατολικού Ατλαντικού.
