Η έλλειψη συντονισμού σε κεντρικό επίπεδο, σε συνδυασμό με την υποστελέχωση και την υποχρηματοδότηση των εξειδικευμένων δομών που έχουν επωμιστεί την ευθύνη της διατήρησης και διαιώνισης αυτών των φυσικών πόρων, όπως ανέφεραν στελέχη του ΕΛΓΟ - Δήμητρα, θα οδηγήσει, μοιραία, σε απώλεια ενός ποσοστού τους.
Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν την Πέμπτη 6 Ιουλίου στις εγκαταστάσεις του Οργανισμού στη Θεσσαλονίκη, επισημάνθηκε πως αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, θα χαθούν ενδημικά φυτικά είδη και θα εξαφανιστούν αυτόχθονες φυλές παραγωγικών ζώων, που είναι απαραίτητες για την ικανοποίηση βασικών ανθρώπινων αναγκών.
«Υπάρχουν πολλά προβλήματα στη διατήρηση αυτού του γενετικού υλικού, που είναι κρίσιμο για το ίδιο το φυτικό και το ζωικό κεφάλαιο της χώρας. Θα πρέπει να υπάρξει ένας κεντρικός σχεδιασμός και ένας συντονισμός, προκειμένου να μπορέσουν όλα αυτά που αφορούν στο φυτικό όσο και το ζωικό γενετικό υλικό, να διατηρηθούν και να τύχουν της απαραίτητης χρηματοδότησης. Γιατί, αν δεν υπάρξει συντονισμός, ο κίνδυνος να χαθούν είναι μεγάλος», ανέφερε ο διευθυντής ερευνών του ΕΛΓΟ Δήμητρα στο παράρτημα Θεσσαλονίκης και πρόεδρος της Ένωσης Ερευνητών, Γιώργος Σαμούρης.
Τον κώδωνα του κινδύνου για τους φυτογενετικούς πόρους, έκρουσε και η υπεύθυνη συντονισμού της Τράπεζας Γενετικού Υλικού, Πόπη Ράλλη, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι αν δεν αλλάξει η κατάσταση, σε ό,τι αφορά στην έλλειψη μόνιμου προσωπικού και χρηματοδότησης, μέσα στην επόμενη πενταετία θα χαθεί περίπου το 20% των 15.000 δειγμάτων από τα σχεδόν 280 είδη καλλιεργούμενων και μη φυτών, που έχουν συλλεχθεί και φυλάσσονται στην Τράπεζα Γενετικού Υλικού.
«Κάποια από αυτά δεν μπορούν να βρεθούν πλέον πουθενά. Έχουμε μεγάλο αριθμό δειγμάτων από κηπευτικά, όσπρια, ψυχανθή, αλλά και από βιομηχανικά είδη από όλες τις καλλιέργειες της χώρας μας. Σκοπός μας δεν είναι μόνο να τα διατηρούμε, αλλά να τα αξιολογήσουμε και να τα αξιοποιήσουμε μετά και στη γεωργία χαμηλών εισροών, αλλά και στη βελτίωση. Δυστυχώς η Τράπεζα από τα πρώτα σχεδόν χρόνια που ιδρύθηκε αντιμετωπίζει το θέμα της τακτικής χρηματοδότησης και του μόνιμου προσωπικού», είπε η κ. Ράλλη και υπογράμμισε πως «αυτό ζητούμε είναι τουλάχιστον 10 άτομα μόνιμο προσωπικό και 100.000 ευρώ για τα έξοδα λειτουργίας του κτηρίου και των δράσεών μας».
Σε δυσμενέστερη θέση είναι οι ζωικοί γενετικοί πόροι, καθώς, όπως ανέφερε η Διευθύντρια του Ινστιτούτου Κτηνιατρικών Ερευνών του ΕΛΓΟ-Δήμητρα, Χριστίνα Λίγδα, δεν έχει συγκροτηθεί ανάλογη τράπεζα γενετικού υλικού.
«Αυτό έχει ως συνέπεια να μη γίνονται οι απαραίτητες ενέργειες για να διαφυλαχθεί αυτό το υλικό και μιλάμε για φυλές παραγωγικών ζώων, οι οποίες είναι απειλούμενες, αλλά όχι μόνο για αυτές» και αφού εξήγησε πως «υπάρχουν συλλογές, αλλά όχι τράπεζα και λίγα δείγματα από φυλές κυρίως προβάτων και λιγότερο αιγών», θύμισε πως πρόσφατα θεσμοθετήθηκε το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αναφοράς για τις απειλούμενες φυλές, που κάποια στιγμή θα αρχίζει να βγάζει κατευθυντήριες οδηγίες, στις οποίες η Ελλάδα δεν θα μπορεί να ανταποκριθεί, αν δεν υπάρξουν δομές και οργάνωση. Στον κίνδυνο να χαθούν ντόπιες παραγωγικές φυλές όπως φαίνεται πως θα συμβεί με τη φυλή της Συκιάς Χαλκιδικής, εστίασε ο Κώστας Ρέκκας, κτηνίατρος με ειδίκευση στην αναπαραγωγή και στη γενετική βελτίωση ζώων, υπογραμμίζοντας πως «αν δεν γίνουν συντονισμένες προσπάθειες, θα αρχίσουν να χάνονται μία - μία οι φυλές, με πρώτες τις ορεινές».
Χωρίς θεσμικό πλαίσιο λειτουργεί τα τελευταία 23 χρόνια ο Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος, αποκάλυψε από την πλευρά του ο γεωπόνος Νίκος Θυμάκης, σημειώνοντας πως «μιλάμε για το εθνικό καταπίστευμα της χλωρίδας μας. Εκεί μπορούμε να διατηρήσουμε όλα τα φυτά, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε για ιατρικούς σκοπούς, είτε για φαρμακευτικούς, είτε ακόμα και για χρήση στο αστικό πράσινο, γιατί μιλάμε για την κλιματική αλλαγή κι αυτά τα είδη πρέπει να σωθούν». Σε ό,τι αφορά το μέλλον του Βοτανικού Κήπου σημείωσε πως είτε πρέπει να γίνει αυτόνομο νομικό πρόσωπο, είτε να γίνει υπηρεσία του ΕΛΓΟ Δήμητρα, είτε να δοθεί στο υπουργείο Περιβάλλοντος, που μπορεί καλύτερα να αξιοποιήσει αυτό το απόθεμα φυτικού υλικού.
