Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα συνεργαστεί με τον Εκπρόσωπο Εμπορίου των ΗΠΑ και το Υπουργείο Εμπορίου, προκειμένου να παρουσιάσει στον Τραμπ «έναν κατάλογο ισπανικών προϊόντων που ενδέχεται να τεθούν υπό εμπάργκο τις επόμενες ημέρες», σύμφωνα με Αμερικανό κυβερνητικό αξιωματούχο, ο οποίος μίλησε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα την εμπορική συμφωνία που είχαν συνάψει οι Ηνωμένες Πολιτείες με την Ευρωπαϊκή Ένωση πέρυσι. Η Ισπανία είναι μέλος του ευρωπαϊκού μπλοκ των 27 κρατών. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε πρόσφατα τη νομοθεσία για την εφαρμογή των όρων της συμφωνίας, η οποία περιλαμβάνει ρήτρα που επιτρέπει στην ΕΕ να αποχωρήσει από αυτήν σε περίπτωση παραβίασης της λεγόμενης Συμφωνίας του Turnberry.
«Η διαδικασία επιβολής δασμών στα προϊόντα από την Ισπανία δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολη», δήλωσε ο Τσαντ Μπάουν, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν. «Τι θα σήμαινε αυτό για τη Συμφωνία του Turnberry; Πιστεύω ότι θα ήταν καταστροφικό... πιθανότατα θα σήμαινε το τέλος αυτής της συμφωνίας.»
Ο Τραμπ έκανε την έκκληση να διακοπεί το εμπόριο με την Ισπανία το πρωί της Τετάρτης, από την Άγκυρα της Τουρκίας, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, επικαλούμενος την άρνηση της Μαδρίτης να υποστηρίξει την υποχρέωση των κρατών-μελών της Συμμαχίας να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035.
«Δεν μίλησα με την Ισπανία. Η Ισπανία είναι χαμένη υπόθεση. Δεν θέλουμε πλέον να κάνουμε καμία εμπορική συναλλαγή με την Ισπανία», δήλωσε στους δημοσιογράφους και, απευθυνόμενος στον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, πρόσθεσε: «Θέλω να το διακόψεις.»
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ διατυπώνει τέτοια απειλή. Τον Μάρτιο, ο πρόεδρος είχε δηλώσει ότι είχε δώσει εντολή στον Μπέσεντ να «διακόψει κάθε συναλλαγή» με τη Μαδρίτη, αφού η ισπανική κυβέρνηση εμπόδισε τις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν κοινές στρατιωτικές βάσεις για επιθέσεις κατά του Ιράν. Τότε, τόσο ο Μπέσεντ όσο και ο Εκπρόσωπος Εμπορίου των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, είχαν συμφωνήσει ότι ο Τραμπ διέθετε τη νομική εξουσία να επιβάλει εμπάργκο, όμως, παρά τις σχετικές δηλώσεις τους, καμία από τις δύο υπηρεσίες δεν προχώρησε σε επίσημες ενέργειες.
Ο Τραμπ είχε επίσης δηλώσει το περασμένο φθινόπωρο ότι θα επέβαλλε δασμούς στην Ισπανία, εάν δεν αύξανε τις αμυντικές της δαπάνες.
Το εμπάργκο επιβάλλει νομικούς περιορισμούς στις εισαγωγές και τις εξαγωγές μεταξύ δύο χωρών, αν και το εύρος των προϊόντων που καλύπτονται μπορεί να διαφέρει.
Επιπλέον, σε αντίθεση με όσα υποστηρίζει ο Λευκός Οίκος, η πλειοψηφία του Ανώτατου Δικαστηρίου στην απόφαση του Φεβρουαρίου δεν επιβεβαίωσε ότι ο πρόεδρος έχει την εξουσία να επιβάλει εμπάργκο. Ωστόσο, οι δικαστές Κλάρενς Τόμας και Μπρετ Κάβανο, στις μειοψηφούσες γνώμες τους, υποστήριξαν ότι το Κογκρέσο έχει μεταβιβάσει σχετικές εξουσίες στον πρόεδρο.
Παρότι οι εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ–Ισπανίας είναι σχετικά περιορισμένες — οι ΗΠΑ εισήγαγαν το 2025 ισπανικά προϊόντα αξίας άνω των 21 δισεκατομμυρίων δολαρίων και εξήγαγαν στην Ισπανία προϊόντα αξίας 26 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με την Αμερικανική Στατιστική Υπηρεσία — τυχόν μέτρα κατά της Μαδρίτης ενδέχεται να ανατρέψουν τη συμφωνία ΗΠΑ–ΕΕ για τη μείωση των ευρωπαϊκών δασμών στα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα, με αντάλλαγμα έναν ενιαίο αμερικανικό δασμό 15% στα αγαθά που εισάγονται από τα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε αυτόν τον μήνα το χαμηλότερο δασμολογικό συντελεστή, αλλά συμπεριέλαβε αρκετές ρήτρες επαναφοράς, οι οποίες προβλέπουν την εκ νέου επιβολή δασμών σε αμερικανικά προϊόντα, εάν η κυβέρνηση Τραμπ αυξήσει τους δασμούς ή λάβει άλλα μέτρα κατά οποιουδήποτε κράτους-μέλους.
«Παρακολουθούμε στενά την κατάσταση. Όλοι γνωρίζουν τι διακυβεύεται, εάν κάποια από αυτές τις απειλές γίνει πραγματικότητα», δήλωσε αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. «Δεν είναι η πρώτη φορά που διατυπώνεται τέτοια απειλή.»Ένας δεύτερος αξιωματούχος της ΕΕ πρόσθεσε: «Ελπίζουμε ότι θα συμβεί ό,τι και τις προηγούμενες φορές — ότι δηλαδή πρόκειται απλώς για δηλώσεις που τελικά δεν θα υλοποιηθούν.» .
Η κατάρρευση της Συμφωνίας του Turnberry, ωστόσο, θα μπορούσε να οδηγήσει σε έναν νέο εμπορικό πόλεμο, ο οποίος θα επηρέαζε συναλλαγές αξίας περίπου ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης.
Δεδομένου του μεγέθους των διακυβευμάτων, εκπρόσωποι της βιομηχανίας εμφανίζονται επίσης δύσπιστοι ως προς το αν ο πρόεδρος θα υλοποιήσει τελικά τις τελευταίες του απειλές. Ένα εμπάργκο ή μια μεγάλη αύξηση των δασμών θα αιφνιδίαζε μεγάλο μέρος της επιχειρηματικής κοινότητας, δήλωσε πρώην Αμερικανός αξιωματούχος, ο οποίος εργάζεται σήμερα σε ένωση επιχειρήσεων με έδρα την Ουάσιγκτον και ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του. «Κανείς δεν περιμένει ότι θα συμβεί κάτι τέτοιο. Θα ήταν εξωφρενικό.»
Πάντως οι ΗΠΑ πωλούν περισσότερα αγαθά στην Ισπανία από όσα αγοράζουν, εξάγοντας αγαθά αξίας 26,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων στη χώρα το 2025 και εισάγοντας 21,35 δισεκατομμύρια δολάρια, με εμπορικό πλεόνασμα των ΗΠΑ ύψους 5,25 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Οι κορυφαίες κατηγορίες εισαγωγών αγαθών των ΗΠΑ από την Ισπανία, βάσει στοιχείων της Υπηρεσίας Απογραφής, είναι τα φαρμακευτικά προϊόντα, οι ηλεκτρικοί μετασχηματιστές και οι μετατροπείς ισχύος, τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας, τα πετρελαϊκά προϊόντα, τα γυαλισμένα κεραμικά και το ελαιόλαδο. Οι κορυφαίες εξαγωγές των ΗΠΑ προς την Ισπανία είναι τα φαρμακευτικά προϊόντα, το αργό πετρέλαιο, τα πολιτικά αεροσκάφη και το καλαμπόκι.
Ένα εμπάργκο θα μπορούσε επίσης να διαταράξει τις διμερείς επενδύσεις. Ισπανικές εταιρείες έχουν επενδύσει 97,2 δισεκατομμύρια ευρώ (111 δισεκατομμύρια δολάρια) στις ΗΠΑ, καθιστώντας τις τον μεγαλύτερο επενδυτικό προορισμό τους παγκοσμίως, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat που επικαλείται το Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο στην Ισπανία.
Οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος ξένος επενδυτής της Ισπανίας, με πάνω από 116 δισεκατομμύρια ευρώ (132,4 δισεκατομμύρια δολάρια) σε παραγωγικές κεφαλαιακές επενδύσεις που απασχολούν περίπου 200.000 άτομα σε εθνικό επίπεδο.
Το κόστος της μείωσης του εμπορίου: εισαγωγές ελαιολάδου
Οι ΗΠΑ και η Ισπανία ανταλλάσσουν αγαθά αξίας περίπου 47 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως. Ενώ οι ΗΠΑ εξάγουν ενεργειακά προϊόντα, βιομηχανικά μηχανήματα, αεροδιαστημικό εξοπλισμό και φαρμακευτικά προϊόντα στην Ισπανία, οι ΗΠΑ εισάγουν πιο κοινά αγαθά από την Ισπανία.
Τα κοινά ισπανικά προϊόντα που εισάγονται περιλαμβάνουν ισπανικά φαρμακευτικά προϊόντα, έλαια, ειδικά τρόφιμα, κρασί, αρώματα, καλλυντικά και διάφορα μηχανήματα και ηλεκτρονικό εξοπλισμό.
Οι ΗΠΑ εισήγαγαν ισπανικά προϊόντα αξίας 22,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2025. Ωστόσο, το ποσό αυτό μειώθηκε κατά 2 δισεκατομμύρια δολάρια στην αρχή της δεύτερης κυβέρνησης Τραμπ.
Μεταξύ Απριλίου 2025 και Απριλίου 2026, οι εξαγωγές από τις ΗΠΑ προς την Ισπανία μειώθηκαν κατά 747 εκατομμύρια δολάρια και οι εισαγωγές μειώθηκαν κατά 179 εκατομμύρια δολάρια. Μόνο το 4,9% των ισπανικών εξαγωγών πηγαίνει στις ΗΠΑ και το 1,2% των συνολικών αμερικανικών εξαγωγών πηγαίνει στην Ισπανία.
Ωστόσο, το 18% των ισπανικών εισαγωγών αντιστοιχεί σε τρόφιμα, με το 14% αυτού να αντιπροσωπεύει έλαια και λίπη.
Η Ισπανία είναι ο κορυφαίος παραγωγός και εξαγωγέας ελαιολάδου στον κόσμο — αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το ήμισυ της παγκόσμιας προσφοράς. Οι ετήσιες εισαγωγές ισπανικού παρθένου ελαιολάδου στις ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν σχεδόν 90 εκατομμύρια κιλά προϊόντος, ξεπερνώντας τα 860 εκατομμύρια δολάρια σε προϊόν, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα.
Εάν οι ΗΠΑ επιδιώξουν να διακόψουν επίσημα το εμπόριο με την Ισπανία, ένα σημαντικό μερίδιο των εισαγωγών θα εξαφανιστεί. Πολλά ελαιόλαδα που πωλούνται στα παντοπωλεία των ΗΠΑ είτε φέρουν ισπανικές μάρκες είτε περιέχουν ισπανικό λάδι.
Οι τιμές του ελαιολάδου — μεταξύ άλλων προϊόντων και αγαθών — θα μπορούσαν επίσης να αυξηθούν.
Το USDA ανέφερε ότι οι ΗΠΑ παράγουν λιγότερο από το 2% του ελαιολάδου που καταναλώνει η χώρα, αναγκάζοντάς τις να εισάγουν από άλλες χώρες όπως η Ιταλία, η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Τυνησία ή η Τουρκία.
Σύμφωνα με το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου- IOC, οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ελαιολάδου στον κόσμο. Η παραγωγή ελαιολάδου είναι περιορισμένη βραχυπρόθεσμα, πράγμα που σημαίνει ότι η αυξημένη ζήτηση από τις ΗΠΑ πιθανότατα θα ωθήσει τις τιμές υψηλότερα.
Αυτό θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει τους λιανοπωλητές των ΗΠΑ να χάσουν την πρόσβαση σε ορισμένα προϊόντα και να αναγκάσει τα εστιατόρια και τους κατασκευαστές τροφίμων να επανεξετάσουν τις τιμές τους. Η πλήρης διακοπή του εμπορίου δεν είναι τόσο εύκολη όσο φαίνεται.
