Η µετατόπιση αυτή αναδιαµορφώνει ήδη τις φυτεύσεις για το 2026-2027 και είναι πιθανό να περιορίσει την προσφορά τους, αυξάνοντας την εξάρτηση από τις εισαγωγές, αναφέρουν αναλυτές. Με τον πόλεµο στη Μέση Ανατολή να εκτινάσσει τις τιµές των λιπασµάτων παγκοσµίως, η ΕΕ δέχεται πιέσεις από τους αγρότες και ορισµένα κράτη µέλη να αναλάβει δράση. Εκπρόσωποι του γεωργικού τοµέα αναµένεται να βρεθούν στις Βρυξέλλες για συνοµιλίες µε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 13 Απριλίου, καθώς πολλοί παραπονιούνται ότι η σύγκρουση κινδυνεύει να βυθίσει µια ήδη πιεσµένη βιοµηχανία σε µια βαθύτερη κρίση.
Περίπου το ένα τρίτο των λιπασµάτων που µεταφέρονται δια θαλάσσης φτάνουν στην παγκόσµια αγορά µέσω του Πορθµού του Ορµούζ, το οποίο το Ιράν ουσιαστικά έκλεισε σε αντίποινα για τις αµερικανο-ισραηλινές επιθέσεις. Αυτό αύξησε τις τιµές, µε τον ΟΗΕ να εκφράζει ανησυχία ιδιαίτερα για τον αντίκτυπο στις αναπτυσσόµενες χώρες.
Οι παραγωγοί δηµητριακών, οι οποίοι χρειάζονται τεράστιες ποσότητες λιπασµάτων, έχουν πληγεί ιδιαίτερα σκληρά, δήλωσε ο Luc Vernet, επικεφαλής της δεξαµενής σκέψης Farm Europe υπογραµµίζοντας ότι οι εν λόγω αγρότες «∆εν έχουν καταφέρει να βιοποριστούν τα τελευταία τρία χρόνια». Μάλιστα, όπως ανέφερε µόνο στη Γαλλία, περίπου 740.000 στρέµµατα γης που κάποτε χρησιµοποιούνταν για την καλλιέργεια δηµητριακών έχουν αφεθεί σε αγρανάπαυση ή έχουν εγκαταλειφθεί από το 2022.
Στην κρίση κόστους και ο CBAM
Η Γαλλία και οι οµάδες αγροτών πιέζουν για µια παύση στην εφαρµογή του φόρου άνθρακα στα σύνορα της ΕΕ για τα λιπάσµατα, του γνωστού CBAM. Ωστόσο, η επιτροπή, η οποία έχει υποσχεθεί ένα σχέδιο δράσης για τον Μάιο, µέχρι στιγµής αποκλείει κάτι τέτοιο. Η κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεµο του Ιράν κατέστησε «σαφές ότι η διατήρηση ισχυρής εγχώριας παραγωγής λιπασµάτων είναι στρατηγικά σηµαντική για την Ευρώπη», δήλωσε η Fertilizers Europe, που εκπροσωπεί τη βιοµηχανία.
«Η Ευρώπη θα ξεµείνει από αζωτούχα λιπάσµατα την άνοιξη του 2027, λόγω του CBAM και της περιορισµένης παγκόσµιας προσφοράς... Αυτό το µήνυµα πρέπει να φτάσει στις κυβερνήσεις ΕΕ», δήλωσε µια πηγή σε έναν από τους µεγαλύτερους εισαγωγείς λιπασµάτων του Ηνωµένου Βασιλείου. Ένας διανοµέας που δραστηριοποιείται στην περιοχή της Μπενελούξ δήλωσε ότι η αγορά λιπασµάτων βρίσκεται σε µια «τέλεια καταιγίδα» αυξανόµενου κόστους, συµπεριλαµβανοµένων των χρεώσεων CBAM από την 1η Ιανουαρίου, των χαµηλών τιµών των σιτηρών και της αύξησης των τιµών του αζώτου.
Σόγια αντί για καλαµπόκι
Το καλαµπόκι ήταν από τα πρώτα θύµατα του υψηλού κόστους του αζώτου, µε τις εκτάσεις να µειώνονται σε αρκετούς µεγάλους παραγωγούς της ΕΕ και τα ποσοστά εφαρµογής λιπασµάτων να µειώνονται. Στην Ιταλία, οι αγρότες επιλέγουν όλο και περισσότερο τη σόγια αντί του καλαµποκιού λόγω του υψηλότερου κόστους των λιπασµάτων. «Η καλλιέργεια γίνεται τον Απρίλιο και τον Μάιο και οι αγρότες επιλέγουν τη σόγια αντί του καλαµποκιού, καθώς τα λιπάσµατα είναι ακριβά», δήλωσε ένας έµπορος καλαµποκιού από την Ιταλία. Η S&P Global CERA προβλέπει ότι η ιταλική έκταση καλαµποκιού θα µειωθεί σε περίπου 480.000 εκτάρια κατά το έτος εµπορίας 2026-2027 (Ιούλιος-Ιούνιος) από 541.000 εκτάρια το 2025-2026. Η Πολωνία, η Γαλλία και η Ισπανία αναµένεται να δουν µειώσεις 9%, 3% και 11% αντίστοιχα, κατά την ίδια περίοδο. Στη βιοµηχανία ζωοτροφών, οι συνθέσεις σιτηρεσίου προσαρµόζονται ήδη.
Οι αγρότες στα Βαλκάνια εξακολουθούν να φυτεύουν καλαµπόκι, αλλά µειώνουν τις ποσότητες των λιπασµάτων. Αντίστοιχα, οι καλλιεργητές σιταριού στη Ρουµανία αντιµετωπίζουν δύσκολες αποφάσεις καθώς οι τιµέ λιπασµάτων αυξάνονται, επηρεάζοντας άµεσα τα σχέδια παραγωγής τους για την επόµενη σεζόν, ειδικά µετά από µια περίοδο αρνητικών περιθωρίων κέρδους. «Οι υψηλές τιµές των λιπασµάτων θα µας αναγκάσουν να µην στοχεύουµε σε µεγάλες αποδόσεις αυτή τη στιγµή», δήλωσε ο αγρότης.
