Στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας για τη μείωση της γραφειοκρατίας και του διοικητικού κόστους για τις επιχειρήσεις, η ΕΕ προχωρά σε σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο θεσπίζει και εφαρμόζει κανόνες σε κρίσιμους τομείς, όπως η γεωργία, η τεχνολογία, η μετανάστευση, η προστασία του περιβάλλοντος και η φορολογία.
Όπως αναφέρεται στην ετήσια έκθεση προόδου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την απλούστευση της νομοθεσίας, η χρήση νέων ψηφιακών εργαλείων και τεχνητής νοημοσύνης αποσκοπεί στον εντοπισμό επικαλύψεων, αντιφάσεων και περιττών ρυθμίσεων, με στόχο ένα απλούστερο και αποτελεσματικότερο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.
Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή αξιοποιεί εσωτερικά νέα ψηφιακά εργαλεία, με στόχο τον «εκσυγχρονισμό» της νομοθετικής διαδικασίας. Τα εργαλεία αυτά αποσκοπούν στο να βοηθήσουν το προσωπικό της Επιτροπής να «εντοπίζει ομοιότητες μεταξύ διαφορετικών νομοθετικών πράξεων, επισημαίνοντας πιθανές επικαλύψεις, ασυνέπειες ή διπλοεγγραφές, καθώς και ευκαιρίες απλούστευσης», αναφέρεται στην ετήσια έκθεση για την απλούστευση, η οποία παρουσιάστηκε την Τετάρτη.
Σύμφωνα με το έγγραφο, η Επιτροπή ενισχύει επίσης τη νομική κατάρτιση και το ανθρώπινο δυναμικό της, προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι νέοι κανόνες δεν θα είναι υπερβολικά περίπλοκοι.
«Η ατζέντα μας για την απλούστευση δεν αποτελεί απλώς αριθμούς σε μια έκθεση. Είναι μια διαδικασία που εξελίσσεται καθημερινά στα γραφεία, στα εργοστάσια και στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ο Ευρωπαίος Επίτροπος αρμόδιος για την Απλούστευση, Βάλντις Ντομπρόβσκις.
Οι ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων αφιερώνουν πλέον «λιγότερο χρόνο στη συμπλήρωση εντύπων και περισσότερο χρόνο στην καινοτομία και την ανάπτυξη», πρόσθεσε.
Το νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ έχει δεχθεί ευρεία κριτική, καθώς θεωρείται υπερβολικά περίπλοκο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ασυνεπές. Η πρωτοβουλία της Επιτροπής για την απλούστευση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, διευκολύνοντας τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις να συμμορφώνονται με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, μέσω της επανεξέτασης παλαιότερων νομοθετικών πράξεων και της υιοθέτησης ψηφιακών εργαλείων.
Από την έναρξη της δεύτερης θητείας της ως προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει αναγάγει την απλούστευση σε βασικό πυλώνα της πολιτικής της ατζέντας.
Μέχρι σήμερα, η ΕΕ έχει καταρτίσει 12 λεγόμενα «πακέτα Omnibus», με στόχο την αναθεώρηση και απλούστευση της υφιστάμενης νομοθεσίας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, τα μέτρα αυτά αναμένεται να εξοικονομήσουν 22,3 δισεκατομμύρια ευρώ για την ευρωπαϊκή οικονομία.
Παράλληλα, οι Βρυξέλλες ασκούν αυξανόμενες πιέσεις στις κυβερνήσεις των κρατών-μελών της ΕΕ, προκειμένου να διασφαλίσουν την ορθή εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Σύμφωνα με την έκθεση, η Επιτροπή κίνησε 874 διαδικασίες επί παραβάσει κατά το διάστημα από τον Αύγουστο του 2025 έως τον Ιούλιο του 2026, αριθμός που αποτελεί «τον υψηλότερο των τελευταίων δέκα ετών».
Η Επιτροπή επιχειρεί επίσης να περιορίσει την πρακτική των κυβερνήσεων να προσθέτουν επιπλέον απαιτήσεις κατά τη μεταφορά της ευρωπαϊκής νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο. Η πρακτική αυτή είναι γνωστή ως «gold-plating» (υπερρύθμιση κατά την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας).
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένει να υπογράψει με τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών ένα «Σύμφωνο κατά του gold-plating» έως το τέλος του έτους.
Ο Ντομπρόβσκις απηύθυνε έκκληση για μια «κοινή προσπάθεια» μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των κρατών-μελών στον τομέα της απλούστευσης.
Όπως προειδοποίησε, η πολιτική απαίτηση για απλούστευση δεν αποτυπώνεται πάντοτε στις εθνικές θέσεις των κυβερνήσεων κατά τις διαπραγματεύσεις για τα νομοθετικά κείμενα.
Από την έναρξη της προσπάθειας απλούστευσης, οι Βρυξέλλες εμφανίζονται ολοένα και πιο απογοητευμένες από τη στάση των κυβερνήσεων των κρατών-μελών. Υποστηρίζουν ότι, ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες ζητούν σε πολιτικό επίπεδο μεγαλύτερη απλούστευση, οι κυβερνήσεις εξακολουθούν, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, να αποδυναμώνουν τις προτάσεις της Επιτροπής για τη μείωση της γραφειοκρατίας.
«Γι' αυτό υπάρχει ο κίνδυνος ορισμένα από τα πακέτα Omnibus να ολοκληρώσουν τη νομοθετική διαδικασία με σημαντικά μικρότερο βαθμό απλούστευσης από εκείνον που είχε προτείνει η Επιτροπή», δήλωσε ο Ντομπρόβσκις.
Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ εξετάζουν τρόπους αξιοποίησης των τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης στη διαδικασία θέσπισης νόμων. Ωστόσο, ορισμένοι αρμόδιοι για τη λήψη αποφάσεων ζητούν προσεκτική προσέγγιση.
Την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, κάλεσε τους ευρωβουλευτές να επιδείξουν προσοχή κατά την υιοθέτηση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Όπως τόνισε, η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα πρέπει να υποκαθιστά την κριτική σκέψη και η νομοθετική διαδικασία πρέπει να διασφαλίζει τη «δημοκρατική λογοδοσία».
