Η διαδρομή από το αεροδρόμιο «Ν. Καζαντζάκης» του Ηρακλείου μέχρι τη Θαλόρη είναι μόλις 70 χιλιόμετρα. Από ένα σημείο και μετά όμως, όταν πια ο επισκέπτης έχει φθάσει στην ενδοχώρα του νομού Ηρακλείου και αρχίζει την ανάβαση στα Αστερούσια, το περιβάλλον αλλάζει και δίνει την αίσθηση της «άγριας δύσης».
Ανεβαίνοντας με το αυτοκίνητο στον ορεινό όγκο των Αστερουσίων, η θέα είναι εκπληκτική, καθώς συνδυάζει τα πάντα: Θάλασσα, ήρεμα πεδινά τοπία και άγρια βουνά. Κι όταν ο επισκέπτης αρχίζει να νομίζει ότι… χάθηκε ανάμεσα στα βράχια, βλέπει μπροστά του τον οικισμό Κάτω Καπετανιανά όπου βρίσκονται οι ξενώνες Θαλόρη. Είναι ένα συγκρότημα 15 αναπαλαιωμένων παραδοσιακών κατοικιών, που διατηρούν αυθεντικά τα στοιχεία της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής τα οποία υπήρχαν στον οικισμό Καπετανιανά από τα βάθη των αιώνων.
Αρχιτεκτονική «βγαλμένη» από την ιστορία…
Η μακραίωνη ιστορία του οικισμού και ο διπλός χαρακτήρας του αποτυπώνονται στα κτίσματά του, όπου συνυπάρχουν, στοιχεία μινωικής αλλά και μοναστηριακής αρχιτεκτονικής. Τα σπίτια είναι φρουριακού τύπου, συνοδεύονται από ποιμενικές εγκαταστάσεις, ενταγμένα άριστα στο βραχώδες περιβάλλον.
Με απόλυτο σεβασμό στα ιδιαίτερα αυτά αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά, αναπαλαιώθηκε μια ολόκληρη γειτονιά καταλυμάτων, στην πιο περίοπτη θέση του οικισμού.
Τα φυσικά υλικά που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή των ξενώνων, όπως η πέτρα σε εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους, το ξύλο, το μάρμαρο, καθώς και οι βράχοι που βρίσκονται αυτούσιοι στο εσωτερικό των περισσότερων ξενώνων και τα παραδοσιακά τζάκια είναι ορισμένα από τα στοιχεία που κάνουν το συγκρότημα αυτό ξεχωριστό. Οι ξενώνες δεν έχουν αποκοπεί από τον υπόλοιπο οικισμό που εξακολουθεί να παραμένει ζωντανός και δένουν αρμονικά μαζί του.
Στο κέντρο του συγκροτήματος ένα μεγάλο κτίριο συνδεδεμένο με μια σειρά θρύλων αποτελεί το σημείο συγκεντρώσεως και αναψυχής, όπου ο επισκέπτης θα βρει μια πλούσια παραδοσιακή κουζίνα. Η ιδιαίτερη θέση του συγκροτήματος σε υψόμετρο 800 μέτρων στις πλαγιές των Αστερουσίων, και με ανοικτό ορίζοντα στο Λιβυκό πέλαγος, δημιουργεί ένα ιδιαίτερα ξεχωριστό κλίμα.
Τα θαυμάσια σύννεφα γεννιούνται και σβήνουν, γύρω από το χωριό και η κρυστάλλινη διαύγεια του ορίζοντα γαληνεύει την όραση και την ψυχή.
Κοιτά τους επισκέπτες στα μάτια
Η «ψυχή» της Θαλόρης είναι ο Μάρκος Σκορδαλάκης. Μαζί με τον αδελφό του Μανώλη που έχει αναλάβει την προώθηση, έδωσαν στους ξενώνες τους την ονομασία Θαλόρη η οποία προέρχεται από τις λέξεις θάλασσα και όρη.
Οι επισκέπτες συναντούν το Μάρκο μόλις φθάσουν στους ξενώνες. Είναι ένας νέος, ψηλός, γυμνασμένος άνθρωπος που ασχολείται πολύ μετην ιστορία και τους γυπαετούς της Κρήτης και κοιτάει τους συνομιλητές του στα μάτια. Αυθόρμητα εκείνοι συνάγουν το συμπέρασμα ότι αυτά που λέει τα εννοεί.
Μιλά για την ιερή κορυφή του Κόφινα, κοντά στους ξενώνες, θεοποιημένη από τους αρχέγονους κατοίκους της που διατήρησε τη λατρευτική της αξία και μετά την έλευση του Θεανθρώπου.
Λέει ακόμα για την ενέργεια την οποία άφησαν πίσω τους 50 αιώνες έντονης και αδιάκοπης λατρευτικής δραστηριότητας που είναι διάχυτη μέχρι σήμερα, στη γη και τον αέρα και δεν αφήνει ανεπηρέαστο ούτε τον πιο αδιάφορο για αυτά τα θέματα επισκέπτη. Μπορεί να καθοδηγήσει τους επισκέπτες για να «εξερευνήσουν» τις αρχαιολογικές περιοχές, τα μοναστήρια, τα «μυστικά» φαράγγια και όλες τις ομορφιές της περιοχής.
Ο Μάρκος λέει ότι ο καθένας ξενώνας έχει τη δική του «προσωπικότητα», ιστορία και όνομα: Θεανώ (το όνομα της μητέρας των δύο αδελφών), Ασπασία, Αριστέα, Πελαγία, Ελπίδα, Περσεφόνη, Γεωργία, Ανθή, Ειρήνη, Μελάνθη, Γιασεμί, Ευγενία, Ευφροσύνη και Κρουσταλλένια.
Κάθε ξενώνας μπορεί να φιλοξενήσει από δύο έως πέντε ανθρώπους.
Σε όλο το συγκρότημα των ξενώνων έχει δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην επιλογή των υλικών και των επίπλων έτσι ώστε να υπάρχει αρμονία των εξωτερικών με τους εσωτερικούς χώρους. Επίσης, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην άνετη διαμονή μέσα σε σύγχρονες συνθήκες, αρμονικά συνδυασμένη με την παραδοσιακού χαρακτήρα διακόσμηση.
Όταν η πρώτη ύλη είναι γνήσια
Από τα πρώτα λεπτά παραμονής στο εστιατόριο του συγκροτήματος Θαλόρη, ο επισκέπτης νοιώθει ότι τον περιμένει μία νέα εμπειρία. Το περιβάλλον προκαταλαμβάνει θετικά. Κι όταν τα πιάτα έρχονται, η πρώτη αίσθηση επιβεβαιώνεται.
Οι πρώτες ύλες των φαγητών και των εδεσμάτων, μυρίζουν βουνό και θάλασσα. Οι επισκέπτες απολαμβάνουν γνήσια παραδοσιακή κουζίνα όπως τη γεύονται οι κάτοικοι αυτής της γης, τώρα και αιώνες.
Τελικά, είναι να το ‘χουν οι άνθρωποι. Ο Μάρκος και ο Μανώλης Σκορδαλάκης γνωρίζουν ότι η αίσθηση της φιλοξενίας που νιώθει ο επισκέπτης, δεν είναι μπορεί να είναι κάτι… προσποιητό. Πρέπει να υπάρχει.
Της Πέλλας Λασηθιωτάκη
