Υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη πραγματοποιείται ευρεία σύσκεψη με τη συμμετοχή της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Ανάπτυξης, της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και των κορυφαίων θεσμικών εκπροσώπων της βιομηχανίας και του οργανωμένου λιανεμπορίου, προκειμένου να κριθεί αν υπάρχουν πλέον οι προϋποθέσεις για μια συμφωνία που θα επιτρέψει τη μετάβαση από το πλαφόν σε στοχευμένες μειώσεις τιμών.
Στο τραπέζι θα βρεθούν ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή Δέσποινα Τσαγγάρη, ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων Γιάννης Γιώτης και ο πρόεδρος της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας Γιάννης Μασούτης.
Ύστερα από περίπου δύο εβδομάδες συνεχών διαβουλεύσεων, η κυβέρνηση φιλοδοξεί να περάσει από το καθεστώς του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους σε μια «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία» με τη βιομηχανία και το οργανωμένο λιανεμπόριο για ουσιαστικές μειώσεις τιμών στα βασικά αγαθά. Το έκτακτο μέτρο λήγει αύριο, 30 Ιουνίου, και η απόφαση που θα ληφθεί θα καθορίσει αν θα εγκαινιαστεί αυτό το νέο μοντέλο παρέμβασης ή αν θα δοθεί παράταση στο πλαφόν.
Για τα καύσιμα ο υπουργός Ανάπτυξης έχει ήδη προαναγγείλει ότι το πλαφόν δεν θα παραταθεί μετά τη λήξη του, καθώς οι συνθήκες στην αγορά έχουν εξομαλυνθεί. Στα τρόφιμα, αντίθετα, η κυβέρνηση θεωρεί ότι απαιτείται ακόμη προστασία του καταναλωτή και συνδέει τη μη παράταση του μέτρου με συγκεκριμένες δεσμεύσεις της αγοράς για ουσιαστικές μειώσεις τιμών.
Η κυβερνητική πρόταση
Η κυβέρνηση δεν προσέρχεται στη σημερινή σύσκεψη για να ξεκινήσει μια νέα διαπραγμάτευση αλλά για να διαπιστώσει ότι έχουν πλέον ωριμάσει οι συνθήκες για την εφαρμογή του σχεδίου που έχει ήδη επεξεργαστεί το υπουργείο Ανάπτυξης.
Η πρόταση προβλέπει τη λήξη του πλαφόν από την 1η Ιουλίου και την αντικατάστασή του από μια συμφωνία με τη βιομηχανία και τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ για μειώσεις τιμών σε βασικά προϊόντα από την 1η Σεπτεμβρίου έως το τέλος του έτους.
Όπως έχει ξεκαθαρίσει τις τελευταίες ημέρες ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, η κυβέρνηση ζητά μειώσεις που θα είναι πραγματικές και θα γίνουν αντιληπτές από τον καταναλωτή. Σε διαφορετική περίπτωση, το πλαφόν θα συνεχιστεί.
Στην ουσία, η κυβέρνηση επιχειρεί να αντικαταστήσει ένα οριζόντιο διοικητικό μέτρο με ένα διαφορετικό μοντέλο παρέμβασης στην αγορά. Αντί της διαρκούς παράτασης του πλαφόν, επιδιώκει μια «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία», στην οποία οι βιομηχανίες και τα σούπερ μάρκετ θα αναλάβουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για μειώσεις τιμών, υπό τη συνεχή εποπτεία της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Τα δύο σενάρια
Με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, στο τραπέζι βρίσκονται δύο επιλογές.
Το πρώτο, που θεωρείται και το επικρατέστερο σενάριο, προβλέπει ότι, εφόσον η κυβέρνηση κρίνει επαρκείς τις δεσμεύσεις των επιχειρήσεων, το πλαφόν θα λήξει κανονικά αύριο και θα ακολουθήσει η τεχνική προετοιμασία της συμφωνίας, με τις μειώσεις να εφαρμόζονται από τον Σεπτέμβριο.
Το δεύτερο προβλέπει παράταση του μέτρου για περιορισμένο χρονικό διάστημα, ώστε να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις και να οριστικοποιηθούν τόσο η λίστα των προϊόντων όσο και το εύρος των μειώσεων. Η επιλογή αυτή παραμένει ανοιχτή, εφόσον η κυβέρνηση κρίνει ότι οι προτάσεις της αγοράς δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες της.
Τι έδειξε το πλαφόν
Το πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους επιβλήθηκε τον Μάρτιο, όταν η αναζωπύρωση των διεθνών τιμών δημιούργησε φόβους για νέο κύμα ανατιμήσεων. Σύμφωνα με το υπουργείο Ανάπτυξης, συνέβαλε στην αποτροπή νέων αυξήσεων και συνοδεύτηκε από μειώσεις τιμών σε περίπου 2.000 κωδικούς προϊόντων, ενώ οι έλεγχοι της Ανεξάρτητης Αρχής έδειξαν ότι λειτούργησε αποτρεπτικά απέναντι σε νέες ανατιμήσεις.
Ωστόσο, η εικόνα που βίωσαν τα νοικοκυριά ήταν πιο σύνθετη. Παρότι το πλαφόν φαίνεται να συνέβαλε στη συγκράτηση των ανατιμήσεων στα σούπερ μάρκετ, η συνολική ακρίβεια παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα, καθώς οι αυξήσεις στην ενέργεια, στη στέγαση, στις μεταφορές και στις υπηρεσίες συνέχισαν να επιβαρύνουν το κόστος ζωής. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, ο πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ παρέμεινε αισθητά χαμηλότερος από τον γενικό πληθωρισμό, γεγονός που η κυβέρνηση αποδίδει και στις παρεμβάσεις που εφαρμόστηκαν στην αγορά τροφίμων.
Η «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία»
Η σημερινή σύσκεψη αποτελεί την κορύφωση μιας ευρύτερης στρατηγικής για την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Προηγήθηκε η λειτουργία της πλατφόρμας «Πόσο Κάνει», την οποία, σύμφωνα με το υπουργείο Ανάπτυξης, έχουν ήδη χρησιμοποιήσει περισσότεροι από 300.000 πολίτες, ενώ ακολούθησε η ενεργοποίηση της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή με ενισχυμένες αρμοδιότητες στους ελέγχους και την εποπτεία της αγοράς.
Η έκβασή της θα δείξει αν μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για τη συγκράτηση των τιμών μπορεί να περάσει στην αγορά ή αν η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να παρατείνει το πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους, διατηρώντας σε ισχύ ένα από τα πιο παρεμβατικά μέτρα που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια στην αγορά τροφίμων.
Πηγή: newmoney.gr
